Blog Full

Əmlakı icarəyə götürən vətəndaşların üzləşdikləri suallardan biri də aylıq icarə haqqını ödəyərkən ödəmə mənbəyində verginin hansı qaydada ödənilməsidir. Məsələn, mağazanı icarəyə götürüb müqavilə üzrə aylıq 1.000 manat icarə haqqı ödəyən sahibkar aylıq icarə haqqını icarəyəverənə ödəyərkən ödəmə mənbəyində 14 faiz vergini çıxaraq (860 man) ödəməlidirmi?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, fiziki şəxsə icarə haqqı vergi ödəyicisi kimi uçotda olan şəxslər tərəfindən ödənildikdə icarədən gəlirlər üzrə vergi öhdəliyi ödəmə mənbəyində (14 faiz dərəcə ilə) icarəyə götürən şəxslər tərəfindən yerinə yetirilir. Fiziki şəxsin gəlirləri yalnız icarədən olduğu halda vergi uçotuna alınmaq və bununla bağlı bəyannamə təqdim etmək öhdəliyi yaranmır.

İcarə haqqını ödəyən şəxs vergi ödəyicisi kimi uşotda olmadıqda isə icarəyə verən fiziki şəxs özü vergi ödəyicisi kimi vergi orqanında uçota alınmalı (VÖEN almalı) və bu fəaliyyətdən əldə etdiyi gəlirdən 14 faiz dərəcə ilə vergini hesablamalı, hesabat ilindən sonrakı ilin mart ayının 31-dən gec olmayaraq “Gəlir vergisinin bəyannaməsi”ni vergi orqanına təqdim etməklə həmin müddətdə hesablanmış gəlir vergisini dövlət büdcəsinə ödəməlidir.

Sualda qeyd olunan halda, icarə müqaviləsində göstərilən məbləğdən (1.000 manat) 14 faiz dərəcə ilə gəlir vergisi tutulmalı və qalan vəsait (860 manat) icarəyə verən şəxsə ödənilməlidir.

Eyni zamanda, icarə müqaviləsində müəyyən olunan icarə haqqı məbləği (1.000 manat) müvafiq qaydada rəsmiləşdirilməklə, vergi ödəyicisinin gəlirdən çıxılan xərclərinə aid edilir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 99.3-cü, 108-ci və 124-cü maddələri.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Cəmiyyətin qarşılaşdığı risklərin təminat üsullarından biri kimi əsas aparıcı rol oynayan sığorta münasibətləri öz spesifikliyi ilə daim seçilmişdir. Sığorta münasibətlərində hər bir halın əhatəli öyrənilməsi risklərin təminata alınması üçün başlıca vasitə hesab edilir. Bu yazıda sığorta münasibətlərinin başlanmasına təkan verən sığorta haqqının hissəvi ödənişi barədə məlumat verəcəyik.

Məlum olduğu kimi mövcud qanunvericilik normaları (“Nağdsız hesablaşmalar haqqında” Qanun, sahəvi sığorta qanunvericiliyi və digər) sığorta haqqının mütləq şəkildə nağdsız formada ödənilməsini tələb edir. Qeyd edək ki, sığorta haqqı sığorta müqaviləsi bağlanan zaman istehlakçının sığorta şirkətinə (sığortaçı) verdiyi ödənişdir. Bununla yanaşı qeyd edək ki, ödənişlərin mütləq HÖP (hökumət ödəniş portalı) üzərindən edilməsini tələb edən xüsusi sığorta növləri də (icbari avto mülki məsuliyyət sığortası) mövcuddur.

Bu kimi halları nəzərə almaqla yanaşı istehlakçılar sığorta haqqının hissəvi olub-olmamasına da diqqət yetirməlidir. Belə ki, sığorta haqqının hissəvi olması bəzi sığorta növlərində mümkün olmasa da, əsasən könüllü növlərdə mümkündür. Onu da qeyd edək ki, sığorta haqqının hissəli olması zamanı sığorta haqqının ilk hissəsinin ödənişindən sonra sığorta müqaviləsinin qüvvəyə mindiyini və sığorta təminatının başlandığını nəzərə almaq lazımdır (Mülki Məcəllə maddə 903).

Əksər icbari sığorta növləri üzrə sığorta haqqının yalnız birdəfəlik olması müəyyən edilmişdir. Hətta onu da qeyd edək ki, icbari avtomobil sahiblərinin mülki məsuliyyət sığortası növü üzrə sığorta haqqı ödənildiyi vaxtdan sığorta müqaviləsi qüvvəyə minir.

Sığorta haqqının hissəli nəzərdə tutulması zaman sığorta müqaviləsində sığorta təminatına diqqət yetirmək lazımdır. Belə ki, sığorta müqaviləsində hissəli sığorta haqqı nəzərdə tutulduqda, həmin müqavilə üzrə növbəti sığorta haqqının ödənilməli hissəsi ödənilmədikdə müqaviləyə xitam verilir, sığorta haqqından sığorta şirkəti işin aparılması xərclərini, müqavilənin qüvvədə olduğu müddət üçün təminat xərclərini tutur və hansısa məbləğ qalarsa, həmin məbləği nağdsız qaydada istehlakçının hesabına köçürür.

Həmçinin qeyd edək ki, sığorta haqqının hissəli ödənişi zamanı növbəti hissə ödənilmədikdə baş verən hadisələr zamanı müəyyən müddət üçün sığorta şirkətinin öhdəliyi qalır. Belə ki, əgər sığorta haqqının növbəti hissəsi 01 martda ödənilməli olduğu halda ödənilməmiş və 14 martda şəxsin hadisəsi baş veribsə, sığorta şirkəti yenə də hadisə üzrə ödəniş vermək öhdəliyi daşıyır. Digər halda isə hadisə 16 martda baş verib və sığorta şirkəti istehlakçıya sığorta haqqının 01 martdan artıq müddətə ödənilməsini razılaşdırmayıbsa, 15 günlük təminat müddətini itirdiyi üçün sığorta şirkəti sığorta hadisəsi üzrə heç bir zərəri ödəmək öhdəliyi daşımayacaq.

Bu kimi halları nəzərə alaraq sığorta müqaviləsində sığorta haqqının hissəli ödənişi məsələsinə xüsusi diqqət yetirilməsi məqsədəuyğundur.

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun