Blog Full - Audit.Az

Oxunma sayı: 126. 530

18 Fev 2022

İstifadə olunmamış məzuniyyət müddəti üçün ödəniş

by Audit.Az | posted in: Xəbər | 0

İşçi müxtəlif səbəblərə görə bəzən qanunla müəyyən olunmuş məzuniyyət müddətindən tam istifadə edə bilmir. Bu zaman məzuniyyət üçün ödənişin hansı əsaslarla aparılmasına dair suallar ortaya çıxır. Suallara iqtisadçı ekspert Radil Fətullayev aydınlıq gətirir.

Əmək Məcəlləsinin 110-cu maddəsinə əsasən, işçilər vəzifəsindən (peşəsindən), əmək şəraitindən və əmək müqaviləsinin müddətindən asılı olmayaraq, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş məzuniyyətlərdən istifadə etmək hüququna malikdirlər. Əlavə iş yerində əvəzçiliklə işləyən işçilərin də bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş məzuniyyətlərdən istifadə etmək hüququ vardır. İşçilərin bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş məzuniyyət hüququ və ondan istifadə qaydaları məhdudlaşdırıla bilməz.

Bununla belə, təcrübədə elə hallar olur ki, işçi 2 il məzuniyyətə çıxmır. Onda sual yaranır: iki ilin istifadə edilməmiş məzuniyyəti növbəti ilin məzuniyyətinə birləşdirilə bilərmi? Bu halda ödənişlər, vergilər, sosial ödənişlər necə hesablanıb ödənilir?

İşçi ərizə ilə işəgötürənə müraciət edərək əvvəlki illərin məzuniyyətini birlikdə götürə bilər. Belə olan halda məzuniyyət haqqı Vergi Məcəlləsinə və “Sosial sığorta haqqında” Qanuna uyğun olaraq aylıq şəkildə ona ödənilən məzuniyyət haqqına görə hesablanır. Bu zaman əlavə 2 aylıq məbləğ hesablanır.

İşçinin dövlət və ya qeyri-dövlət, neft-qaz sektorlarına aid olub-olmasından, vəzifəsindən asılı olaraq qanunvericiliyə uyğun şəkildə hesablama və ödənişlər aparılmalıdır.

Malların alış dəyərini hesablamaq üçün hansı məqamlar nəzərə alınmalıdır?

Əgər işçi kommersiya müəssisəsində çalışırsa, əldə etdiyi gəlirlərin 8000 manatadək olan hissəsindən gəlir vergisi tutulmur. Məcburi sosial sığorta ödənişinin məbləği isə ümumi məbləğin 200 manatadək olan hissəsindən 3 faiz, 200 manatdan artıq olan hissəsindən 10 faiz məbləğində tutulur. İşəgötürən isə 200 manatdək olan hissədən 22 faiz, ondan yuxarı olan hissəsindən isə 15 faiz məbləğində sosial sığorta haqqı ödəməlidir.

Misal: Tutaq ki, aylıq əməkhaqqı 500 manat olan işçi 1 yanvar 2016-cı ildə işə qəbul olunub. Və 2 il məzuniyyət hüququndan istifadə etməyib. Növbəti 2018-2019-cu illər üzrə məzuniyyətə gedib və məzuniyyət müddəti 30 gün olub.

İşçinin tam aylıq maaşı 30,4-ə bölünərək bir təqvim günü üçün hesablanan məzuniyyət haqqı müəyyənləşdirilir:

500:30,4 = 16,45 manat

Sonra həmin məbləği məzuniyyət günlərinin sayına vurub üzərinə istifadə edilməyən məzuniyyət günlərinin sayı əlavə edilir.

Beləliklə, ümumi məzuniyyət üçün ödənilən məbləğ 1480,5 (16,45×90) manatdır. Həmin məbləğ gəlir vergisindən azaddır. Müəssisənin hesabına sosial sığorta haqqı 236,06 manat, işçinin hesabına 134,04 manat, işsizlik sigortası isə həm işəgötürənin, həm də işçinin hesabına 7,4 manat təşkil edir.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

17 Fev 2022

Malların alış dəyərini hesablamaq üçün hansı məqamlar nəzərə alınmalıdır?

by Audit.Az | posted in: Xəbər | 0

Vergi Məcəlləsində malların dəyərinin hesablanması ilə bağlı dəyişiklik edilmişdir. Mövzunu iqtisadçı ekspert Anar Bayramov şərh edir.

Vergi Məcəlləsinin 58.16-cı maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 58.8.2-ci 58.8-ci maddəsinin məqsədləri üçün malların dəyəri dedikdə həmin malların alış qiyməti, malların alış qiymətini müəyyən etmək mümkün olmadığı halda isə topdansatış bazar qiyməti nəzərdə tutulur.

Məcəllənin 58.16-cı maddəsinə aşağıdakı məzmunda ikinci cümlə əlavə edilib:

“Alışı bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada rəsmiləşdirilməyən malların təqdim edilməsinə dair tərtib edilmiş elektron qaimə-fakturalarda mallar barədə məlumatlar, o cümlədən malın adı dəqiq göstərilmədikdə, həmin malların alışı ilə bağlı çəkilən xərclərin dəyəri təqdim edilən malların dəyərinin 1,2-yə bölünməsi yolu ilə alınan dəyər kimi müəyyən edilir”.

Malların alış dəyərini hesablamaq üçün, maddədə bir neçə məqam maraq doğurur:

Birinci, düsturun tətbiqi üçün əsas həmin malların Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada mədaxilinin rəsmi qaydada aparılmamasıdır. Yəni vergi nəzarəti tədbirləri zamanı həmin malların alışı zamanı sənədlərdə düzgün rəsmiləşdirmə aparıldığı, amma təqdimetmədə problemlər mövcud olduğu məlum olarsa, malların dəyərinin 1,2-yə bölünməsini nəzərdə tutan düsturdan istifadə edilmir.

İkinci, malların təqdim olunmasına dair tərtib edilmiş elektron qaimə-fakturalarda mallar barədə məlumatlar, o cümlədən malın adı dəqiq göstərilmədikdə düsturdan istifadə edilmir. Misal üçün, malların təqdim edilməsi zamanı bənzər adlardan istifadə edildiyi halda malların dəyərinin 1,2-yə bölünməsi düsturu tətbiq olunmur.

Üçüncü, düsturdan istifadədə məqsəd malların alış qiymətini müəyyənləşdirməkdir. Yəni vergi orqanı təqdimetmə ilə bağlı məlumata malik olsa da, həmin malların alış dəyərini müəyyənləşdirməlidir ki, həmin qiymətə maliyyə sanksiyası tətbiq etsin.

Dördüncü, düstur vasitəsilə hesablama yalnız Vergi Məcəlləsinin 58.8.2-ci maddəsinə – malların alışını və ya mədaxilini təsdiq edən bu Məcəllənin 58.8-ci maddəsində nəzərdə tutulan sənədlər olmaması halında deyil, həmçinin Vergi Məcəlləsinin 58.8.3-cü maddəsi ilə tənzimlənən Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada gəlirlərin və xərclərin uçotu aparılmadığı hallara tətbiq ediləcək.

Beşinci, düstur o zaman tətbiq olunur ki, təqdim edilən malların ümumi dəyərini ekspert və mütəxəssisin rəyi əsasında müəyyənləşdirmək mümkün olmasın. Yəni dəvət edilən ekspert və mütəxəsis malların adı konkret olmadığı üçün təqdim olunan mallar üzrə bazar araşdırması və s. fəaliyyət həyata keçirə bilməyəcək.

İndi isə maliyyə sanksiyanın tətbiqi ilə bağlı halları misallar üzərindən nəzərdən keçirək:

Misal 1: Vergi orqanının keçirdiyi vergi nəzarəti tədbirləri aşkar edir ki, vergi ödəyicisi 40.000 manatlıq malın təqdim edilməsi zamanı ad hissəsində sadəcə “məişət texnikası” qeyd edib. Vergi orqanı alış sənədləri olmadığı üçün “məişət texnikası” adı altında hansı malların satılmasını müəyyən edə bilmir. O zaman malların alış dəyərini hesablamaq üçün təqdim edilən malların dəyərini 1,2-yə bölür və malların alış dəyəri 33.333,33 manat (40.000:1,2) götürülərək maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.

Misal 2: Vergi ödəyicisinin təqdim etdiyi məlumatlara əsasən, yoxlama dövrü ərzində “meyvə-tərəvəz” adı altında 24.000 manatlıq mal təqdim edilib. Vergi orqanı həmin malların alışı dəyərini müəyyən etmək üçün mütəxəssis dəvət edə bilmir, çünki vergi ödəyicisinin konkret hansı meyvələri (alma, armud və s.) təqdim etməsi haqqında informasiya yoxdur. Bu zaman vergi orqanı maliyyə sanksiyası tətbiq etmək üçün malların təqdim edilmiş məbləğini 1,2-yə bölür: 24.000 : 1,2 = 20.000 manat.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

17 Fev 2022

Vergi dərəcələri yüksək olan ölkələr

by Audit.Az | posted in: Məqalə, Vergi, Xəbər | 0

Həm fərdi məqsədlər, həm də korporativ məqsədlər üçün ən əsas məsələlərdən biri vergitutmanın optimallaşdırılması imkanıdır. Şirkət qurmağın, bank hesabı açmağın və s. ən yaxşı və daha sərfəli olduğu ölkələr haqqında məlumat verməyə çalışırıq. Bu gün biz sizinlə birlikdə hökumətlərin dünyada ən yüksək vergilər təyin etdiyi ölkələri nəzərdən keçirəcəyik. Vergilərinizi azaltmaq istəyirsinizsə, aşağıdakı ölkələrdən mütləq yayınmalısınız:

7. Böyük Britaniya

Gəlir vergisinin ən yüksək dərəcəsi: 45%

2010-cu ildə Böyük Britaniyada gəlir vergisi 10% qaldırılmışdı ki, nəticədə ölkədə bu vergi dərəcəsi 50% təşkil edirdi. Lakin, 2013-cü ilin aprel ayında həmin vergi faizi azaldıldı və hazırda gəlir vergisi 45% təşkil edir. Sosial vergi isə 13,8% təşkil edir.

6. İrlandiya

Gəlir vergisinin ən yüksək dərəcəsi: 48%

Bu gün üçün İrlandiyada fərdi gəlir vergisi dərəcəsi bütün Şimali Avropadakı orta dərəcədən (40%) yüksəkdir. İrlandiyalılar əlavə olaraq, 4% sosial vergi ödəməlidirlər. Kapital artımı üzrə vergi də artıb, indi bu, vərəsəlik və ya bağışlama üçün 30% təşkil edir, əvvəllər bu vergi 25% təşkil edirdi.

5. Finlandiya

Gəlir vergisinin ən yüksək dərəcəsi: 49.2%

2004-cü ildə gəlir vergisinin dərəcəsi 53,5% – dən 49.2%-ə qədər azaldılıb. Bununla belə, hökumət bunu elə belə saxlaya bilməzdi və həmin azalma əmlak, bağışlama və kapital artımına görə vergilərin artırılması ilə kompensasiya edildi. Finlandiyada həmçinin fin kilsəsinə vergi tələbi də mövcuddur və əgər Siz kilsə ziyarətçisinizsə, onda 1%-2% həcmində vergi ödəməlisiniz.

4. Yaponiya

Ən yüksək gəlir vergisi dərəcəsi: 50%

Yaponiya Asiyadan bu top-onluğa düşən yeganə ölkədir. Asiyada gəlir vergisinin orta dərəcəsi 23 faizdir, Yaponiyada isə bu vergi dərəcəsi 50 faiz təşkil edir. Bu ölkədə il ərzində orta gəlir 53 200 ABŞ dollardır.

3. Avstriya

Gəlir vergisinin ən yüksək dərəcəsi: 50%

Yüksək gəlir vergisindən əlavə, Avstriyada sosial sığorta vergisi tibbi sığorta üzrə 7,65%, pensiya sığortası üzrə 22,8% və əlavə olaraq, özünüməşğulluq sığortası üçün 1,53% təşkil edir. Kapital artımına görə vergi isə gəlir vergisi kimi 50% təşkil edir.

2. Belçika

Ən yüksək vergi dərəcəsi: 50%

Sosial vergi 13,07%, bələdiyyə vergisi 11% və kapital artımına görə vergi 33%-dir. Bu ölkədə orta illik gəlirlər 45 037 dollar təşkil edir.

1. Niderland

Ən yüksək gəlir vergisi dərəcəsi: 52%

Niderland hökuməti öz sakinlərindən kapital artıına görə 25%, torpaq satışı zamanı 6%, eləcə də mirasa görə 40% vergi tutur. Buna baxmayaraq, müasir niderlandlılar bir qədər rahat nəfəs ala bilirlər, belə ki, kapital artımına görə bundan əvvəlki vergi 72 faiz təşkil edirdi. Ölkədə illik orta əməkhaqqı 57 000 dollardır.

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

17 Fev 2022

Qismən ödənişli məzuniyyət nə qədərdir və kimlərin almaq hüququ vardır?

by Audit.Az | posted in: sual-cavab, Xəbər | 0

Qismən ödənişli məzuniyyət nə qədərdir və kimlərin almaq hüququ vardır?

Uşağın 3 yaşı tamam olanadək ona qulluq etməyə görə müavinət də DSMF orqanları tərəfindən təmin olunur. 2018-ci il mayın 15-dən bir yaş yarımadək uşağa qulluğa görə qismən ödənişli sosial məzuniyyətdə olanlara verilən aylıq müavinətin məbləği 44 manat, bir yaş yarımdan üç yaşınadək uşağa qulluğa görə isə həmin müavinətin məbləği 28 manat miqdarında müəyyən edilib.

Mülkiyyət formasından asılı olmayaraq bütün müəssisələrdə əmək münasibətlərində olan, habelə istehsalatdan ayrılmaqla ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrində, magistraturada (aspiranturada), klinik ordinaturada və texniki peşə məktəblərində ixtisası artıran, yeni ixtisasa yiyələnən, kadr hazırlığı məktəblərində və kurslarında təhsil alan qadınlar, bilavasitə uşağa qulluq edən valideynlərdən biri, yaxud ailənin başqa üzvü uşağın üç yaşı tamam olanadək ona qulluq etməkdən ötrü qismən ödənişli məzuniyyət almaq hüququna malikdirlər.

Yaxın qohumlara kimlər aid edilir? (Yaxın qohumlar üzrə qanunverici mövqeyi)

Uşağın üç yaşı tamam olanadək ona qulluq etməyə görə müavinət işləyən qadınlara doğuma görə məzuniyyət qurtardıqdan sonra haqqı qismən ödənilən məzuniyyət rəsmiləşdirildikdə uşağın üç yaşı tamam olanadək ödənilir. Uşağın üç yaşı tamam olanadək ona qulluq edilməsinə görə haqqı qismən ödənilən məzuniyyət qadına hamiləliyə və doğuma görə verilən məzuniyyət başa çatdıqdan sonrakı gün təqdim olunur. Bu zaman həmin məzuniyyət qadına arzusuna uyğun olaraq tam və ya hissə-hissə verilə bilər.

Mənbə: sosial.gov.az