Böyük çin çöküşü: O yeni dünya böhranının başlanğıcı ola bilərmi (2-ci hissə)
Böyük çin çöküşü: O yeni dünya böhranının başlanğıcı ola bilərmi (2-ci hissə)
Çin Kommunist partiyası yerli oliqarxlardan öz pullarını xalqla bölüşməyi xahiş edib və bu birjalarda panikaya səbəb olub.
Nəhayət, daha bir versiya da vardır – konspiroloji versiya. Məsələn, Çində bir neçə sənaye sahəsində bazarın yenidən bölüşdürülməsi baş verir. Hazırkı qadağalar isə – rəqiblərin lobbiçiliyinin nəticəsidir. Məsələn, Didi çox aktiv şəkildə öz müştəri bazasını itirməkdədir. Onun müştərilərini bu sahədə işləyən digər şirkətlər ələ keçirirlər. Alibaba şirkəti isə bazarda olan payını digər onlayn-riteylerə – JD.com-a güzəştə gedir.
Bunlar bir- biri ilə birbaşa rəqibdirlər. Lakin, sonuncu şirkət Si Tszinpinin əyalətindədir. Çox güman ki, Çin respublikasının rəhbəri ona himayəçilik edir.
Bundan sonra nə olacaq?
Çin səhmlərinə xarici investorlar sərmayə yatırıblar. Çinin şirkətləri olduqca perspektivli hesab olunurlar. Onlar demək olar ki, bütün sənaye sahələrində, hətta yüksək texnologiyalı sahələrində də Amerika şirkətləri ilə ilə rəqabət aparırlar. Və indi onların perspektivləri olduqca qeyri -müəyyəndir.
Tənzimləyicilər, ən mənfi proqnozların belə uyğun gələ bilməyəcəyi xəyal gücünü göstəriblər. Repressiya kampaniyası başa çatana qədər, böyük Çin şirkətlərinin səhmlərinin maliyyə nəticələrindən asılı olmayaraq, dəyərinin artması çətin olacaq. Ən böyük Çin korporasiyalarının iş modeli antiinhisar qanunlarının sərtləşdirilməsi səbəbindən korrektə oluna bilər, – investbankir Yevgeniy Koqan öz teleqram-kanalında belə yazıb.
Onun fikrincə, şirkətlərin xərcləri arta bilər. Məsələn, əməkhaqqı və ya işçilərin sosial təminatı (o cümlədən, doğum sayının stimullaşdırılması üzrə yeni tədbirlər çərçivəsində) və ya sahə layihələri investisiya üçün. Bütün bunlar rentabelliyə təsir göstərə bilər.
Amma, Çindəki vəziyyət çətin ki, dünya böhranı üçün katalizator rolunu oynasın. Bütün hallarda yerli səhmlərin qiymətdən düşməsinin səbəbləri lokaldır. 1997-ci ildə Asiyada genişmiqyaslı maliyyə böhranının başladığı və daha sonra Rusiyaya yayıldığı vəziyyətin təkrarlanacağını gözləməyə hələ ki, ehtiyac yoxdur.
Bundan əlavə, ABŞ birjalarında da vəziyyət pisləşməkdədir. Amma, orada Çin hakimiyyət orqanlarının etdiyi kimi, hələ ki, pandemiya ilə mübarizə üçün dərəcələri artırmırlar və maliyyələşdirmə miqdarını azaltmırlar. Lakin, gec və ya tez ABŞ da bunu etməlidir. Bunun ardınca isə qanunauyğun olaraq Qərb fond bazarlarında da iflas yaşanacaq, bu isə öz növbəsndə dünya böhranının spiralını fırladacaq.



Minimum aylıq əməkhaqqının illər üzrə göstəriciləri 2004-cü il iyulun 1-dən 100000 manat (yeni məzənnə ilə 20 AZN), 2005-ci il yanvarın 1-dən 125000 manat (yeni məzənnə ilə 25 AZN), 2007-ci il fevralın 1-dən 50 manat, 2008-ci il sentyabrın 1-dən 25 faiz artırılaraq 75 manat, 2010-cu il sentyabrın 1-dən 85 manat, 2011-ci il dekabrın 1-dən 10 faiz artırılaraq 93,5 manat, 2013-cü il sentyabrın 1-dən 105 manat, 2017-ci il yanvarın 1-dən 116 manat, 2018-ci il yanvarın 1-dən 130 manat, 2019-cu ilin martın 1-dən 180 manat, 2019-cu il sentyabrın 1-dən qüvvəyə minir, 250 manat müəyyən edilsin.
Təhlil və yaradıcılıq qabiliyyəti
Vergi Məcəlləsinin 157.1-ci maddəsinə əsasən, əlavə dəyər vergisinin (ƏDV) məqsədləri üçün məcburi və ya könüllü qeydiyyat haqqında ərizə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi forma üzrə verilməlidir. Bəs ƏDV kimdən və necə alınır? Onun uçotu necə aparılır? Bu və digər suallara iqtisadçı ekspert Radil Fətullayev aydınlıq gətirib: