Blog Full

Nazirlər Kabineti “Xaricdə yaşayan aztəminatlı azərbaycanlılara sosial yardımın göstərilməsi Qaydası”nı təsdiq edib.

Nazirlər Kabinetinin mətbuat xidmətindən bildirilib ki, qaydada xaricdə yaşayan aztəminatlı azərbaycanlılara sosial yardımın göstərilməsi nəzərdə tutulur.

2021-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minəcək Qərara əsasən, xarici ölkədə 182 gündən çox müddətdə yaşayan, ortaaylıq gəliri yaşadığı ölkənin ortaaylıq əməkhaqqından az olan aztəminatlı azərbaycanlılar aşağıdakı hallarda birdəfəlik pul yardımı ala biləcəklər:

– qəyyumluğunda (himayəsində) hər iki valideyni vəfat etmiş 18 yaşınadək olan azərbaycanlı şəxslər olduqda.

– fövqəladə hallar, müharibə və hərbi əməliyyatlar zamanı zərər çəkdikdə və yaşadığı ölkədə dəymiş zərərin ödənilməsi ilə bağlı sığorta və digər vasitələrdən zəruri yardım almadıqda.

– vəfat etmiş yaxın qohumunun cənazəsinin Azərbaycan Respublikasına gətirilməsi zərurəti yarandıqda.

Sosial yardım almaq üçün müraciət “Elektron hökumət” portalından və ya Azərbaycan Diasporuna Dəstək Fondunun rəsmi internet səhifəsindən istifadə etməklə elektron formada həyata keçiriləcək.

Müraciətə sosial yardım almaq üçün əsas yaradan hallar və müraciət edən şəxs barədə təsdiqedici sənədlərin və yaşayış yeri üzrə qeydiyyatı təsdiq edən sənədin əlavə edilməsi zəruridir.

Tərtib edilmiş sənədlərin həqiqiliyi apostil və ya leqallaşdırma qaydasında təsdiq edilməlidir. Sənədlər xarici dildə tərtib edildikdə, onların Azərbaycan dilinə tərcüməsi də əlavə olunmalıdır.

Müraciət dərhal qeydiyyata alınacaq və 1 iş günü müddətində müraciət edən şəxsin elektron poçt ünvanına və mobil telefonuna bu barədə məlumat göndəriləcək.

Qəyyumluğunda (himayəsində) hər iki valideyni vəfat etmiş 18 yaşınadək olan azərbaycanlı şəxslər olan aztəminatlı azərbaycanlının 25 iş günü;

fövqəladə hallar, müharibə və hərbi əməliyyatlar zamanı zərər çəkdikdə və yaşadığı ölkədə dəymiş zərərin ödənilməsi ilə bağlı sığorta və digər vasitələrdən zəruri yardım almayan aztəminatlı azərbaycanlının 5 iş günü;

vəfat etmiş yaxın qohumunun cənazəsinin Azərbaycan Respublikasına gətirilməsi zərurəti yaranan aztəminatlı azərbaycanlının 3 iş günü müddətində qərar qəbul ediləcək və qərar qəbul edildiyi gün bu barədə məlumat müraciət edən şəxsin əlaqə vasitələrinə göndərilir.

Sosial yardımın təyin olunması barədə qərar qəbul edildiyi gündən 3 iş günü müddətində sosial yardımın ödənilməsi həyata keçirilir.

Sosial yardımın yuxarı həddi 3000 (üç min) manat müəyyən edilib.

Mənbə: azertag.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Səfərbərlik zamanı əmək münasibətləri

Azərbaycan dövləti, şanlı Azərbaycan Ordusu və xalqımız torpaqlarımızın azad edilməsi uğrunda vətən müharibəsi aparır. Bu vəziyyətdə həm könüllü olaraq, həm də qismən səfərbərlik elan edilməsi ilə bağlı bir çox vətəndaş ordu sıralarında döyüşür. Bu şəraitdə əmək münasibətlərinin tənzimlənməsi qaydalarını sərbəst auditor Altay Cəfərov misallarla izah edir.

Misal 1: “AA” MMC-nin işçisi 1 oktyabr 2020-ci ildə hərbi səfərbərlik xidməti tərəfindən səfərbərliyə çağırılıb. Digər bir işçi isə könüllü olaraq hərbi səfərbərliyə cəlb edilib. Bu zaman suallar meydana gəlir:

• Ordu sıralarına könüllü yazılan işçi ilə səfərbərlik xidməti tərəfindən çağırılmış işçi arasında əmək münasibətləri baxımından hansı fərq var?

• Səfərbərlik zamanı işçilərin iş yeri və əməkhaqqı saxlanılırmı?

• Səfərbərliyin müddəti nə qədərdir?

• Əməkhaqqını almaq üçün hansı sənədlər təqdim edilməlidir?

İşçilərin, ehtiyatda olan vətəndaşların hərbi məqsədlər üçün səfərbərliyə cəlb edilməsi “Hərbi vəziyyət haqqında” Qanunla, eləcə də səfərbərliklə bağlı digər normativhüquqi aktlarla tənzimlənir.

İşçilərin iş yerlərinin və əməkhaqqının saxlanması ilə bağlı istinad edilən ikinci hüquqi mənbə Əmək Məcəlləsidir. Məcəllənin 179-cu maddəsində yazılıb:

Maddə 179. İşçilərin iş yerinin və orta əmək haqqının saxlandığı hallar

1. İşçi qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş hallarda və qaydada dövlət və ictimai vəzifələrin yerinə yetirilməsinə cəlb edildiyi müddət ərzində iş yeri, vəzifəsi (peşəsi) saxlanılmaqla ona orta əməkhaqqı ödənilməlidir.

2. Aşağıdakı hallarda işçinin iş yeri və orta əməkhaqqı saxlanılır:

​g) hərbi mükəlləfiyyətlə bağlı vəzifələrin yerinə yetirilməsi üçün hərbi və xüsusi toplanışlara və səlahiyyətləri daxilində hərbi komissarlıqların cəlb etdiyi digər hərbi tədbirlərdə iştirak etdikdə, habelə hərbi nəqliyyat vəzifəsinin yerinə yetirilməsi ilə əlaqədar ezam olunduqda;

ğ) hərbi və fövqəladə vəziyyətlə əlaqədar, habelə təbii fəlakətin nəticələrinin aradan qaldırılması üçün müvafiq işlərin görülməsinə cəlb olunduqda.

Göründüyü kimi, hərbi vəziyyət elan edildikdə hərbi mükəlləfiyyətlərin yerinə yetirilməsi üçün cəlb edilən işçilərin iş yeri, eləcə orta əməkhaqqı saxlanılmalı və ödənilməlidir.

Sual: Bəs bunun üçün hansı sənədlər tələb edilir?

Adətən, ilkin sənəd kimi vətəndaşa (işçiyə) komissarlıq tərəfindən çağırış vərəqəsi göndərilir. Vətəndaş (işçi) həmin çağırış vərəqəsinə əsasən hərbi mükəlləfiyyətlərin yerinə yetirilməsi üçün müvafiqhərbi hissəyə göndəridikdə, komissarlıq işçiyə arayış təqdim etməli və həmin arayış iş yerinə verilməlidir.

Artıq həmin arayışa əsasən işçi hərbi mükəllfiyyəti tam başa çatdırana kimi işçinin iş yeri saxlanılmalı və onaorta əməkhaqqı ödənilməlidir.

Sual: Bəs könüllü kimi müharibəyə getmiş işçilərin iş yeri və orta əməkhaqqı saxlanılmalıdırmı?

Əmək Məcəlləsinin 179-cu maddəsində iş yerinin saxlanılması üçün könüllü və ya səfərbərlik çərçivəsində cəlb olunan tələbi qoyulmayıb. Əsas tələb odur ki, vətəndaş hərbi komissarlıq tərəfindən hərbi mükəlləfiyyətin yerinə yetirilməsinə cəlb edilsin. Buna görə də işçi könüllü yazıldıqda hərbi komissarlıqdan ona çağırış gəlir və əmək münasibərləri Əmək Məcəlləsinin 179-cu maddəsi ilə tənzimlənir.

Sual: İşçinin orta əməkhaqqı necə ödənilməlidir?

Əmək Məcəlləsinə əsasən, normal şəraitdə orta əməkhaqqının hesablanması üçün əvvəlki iki ayın əməkhaqqı cəmlənməli və həmin ayların iş günlərinin cəminə bölünməlidir.

Tutaq ki, avqust və sentyabr aylarında işçinin aylıq əməkhaqqı 400 manat olub. Nəzərə alaq ki, avqustda 22, sentaybr ayında isə 20 iş günü olub, onda iki ayın cəmi 42 iş günü , bir günlük orta əməkhaqqı (400+400)/(22+20) = 19,05 manat olacaqdır. Oktyabr ayında 23 iş günü olduğuna görə, bu rəqəmə əsasən, işçiyə oktyabr ayı üçün 19,05 x23 = 438,15 manat, iş günlərinin sayı 21 olan aylarda isə 19,05 x21 = 400,05 manat hesablanacaqdır və bütün səfərbərlik müddətində işçinin əməkhaqqı bu formada ödəniləcəkdir.

Daha bir sual meydana gəlir: işçiyə orta əməkhaqqı yox, aylıq əməkhaqqı ödənilə bilərmi?

Orta əməkhaqqının hesablanması xüsusi bir prosesdir, ona görə də işəgötürənlər çox vaxt səfərbərliyə göndərilmiş işilərə də digər işçilər kimi adicə aylıq əməkhaqqı hesablayıb ödəyirlər ki, burada ciddi bir fərq yoxdur.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Qədim Romada uçot

Vergitutma sisteminin rüşeymləri

4-cü hissə

Məqalənin 3-cü hissəsini buradan oxuya bilərsiniz

Kvestorlar (latıncada quaestor – axtaran) ilkin dövrdə konsullar tərəfindən təyin olunurdu, e.ə. 447-ci ildən isə xalq tərəfindən seçilirdi. 421-ci ildə dörd kvestor vəzifəsi mövcud idi, 267-ci ildə – səkkiz, Sulla dövründə – iyirmi, Sezar dövründə – müvəqqəti olaraq qırx nəfər.

Şəhər kvestorları xəzinəyə rəhbərlik edirdilər, əyalət kvestorları – əyalətin maliyyə idarəçiliyi ilə məşğul idilər. Kvestorlar Roma senatında aşağı sinifləri təşkil etdilər.

Maraqlıdır ki, yeni dövrdə bəzi ölkələrdə universitetin mühasibatlığını kvestura adlandırırlar.

Kvestorlar tərəfindən idarə olunan ödənişlər sənədlərin tərtib edilməsi üçün yeganə əsas olan ilkin sənədlər təqdim edildikdən sonra həyata keçirildi. Xüsusi vergi polisi yaradıldı, onun heyəti, vergidən gizlədilən gəlir və əmlak haqqında məlumat əldə etmək üçün qadınlara və uşaqlara da işgəncə verirdi.

İctimai xəzinənin mövcudluğu dövlətin gəlirlərinin və xərclərinin uçotunu zəruri edirdi. Romada büdcə mühasibatlığı dövlət daxilində böyük dərəcədə inkişaf etdi və bəzi əyalətlərdə həm hesablanmış ayırmalar, həm də onların həyata keçirilməsini əks etdirən xüsusi bir kitab – Brevarium saxlanılırdı. Sonralar ədəbiyyatda bu reyestr dövlət iqtisadiyyatının ilk tarazlığı hesab edilə bilən imperiya hesabları kitabı adlandırıldı.

Roma imperiyasının mülkiyyətinin artması, yeni ərazilərin fəthləri qənimət və vergi şəklində xəzinəyə böyük gəlirlər gətirdi. Lakin, dövlət əmlakının həcminin artımına birbaşa mütənasib olaraq dövlət məmurları və hərbçilər tərəfindən mənimsəmə və xərcləmənin həcmi də artmışdı.

Siyasətçi Mark Porsiy Katon o zamanlarda belə qeyd edirdi ki, “kimsə hansısa vətəndaşlardan oğurluq edirsə, o, öz həyatını qandallanmış vəziyyətdə və həbsxanada başa vurur, kimsə icmadan oğurluq edirsə, o, həyatını qızıl və təmtəraq içində keçirir”.

O da məlumdur ki, Hannibalı məğlub edən məşhur Roma sərkərdəsi Suppion Afrikanskiy öz qardaşının oğurluqlarına bulaşmışdı, eləcə də Antioxla daha əlverişli şərtlər əsasında sülh müqaviləsi bağlamış məşhur sərkərdə Suppion Aziatskiy altı min funt qızıl və dörd yüz səksən funt gümüş almışdılar, yəni, xəzinəyə hərbi qənimət qismində verdiklərindən daha çox qazanc əldə etmişdilər.

Tit Liviyin göstərişi ilə Suppiona qarşı irəli sürülən iddianın məbləği dörd milyon təşkil edirdi. Senat qarşısında hesabat verərkən, o hesab kitabını gətirməyi əmr etdi və senatorların gözü qarşısında öz əlləri ilə həmin kitabı parça-parça etdi, xəzinəyə iki yüz milyon gətirdiyi halda ondan dörd milyonun hesabatını tələb etmələrindən qəzəbləndiyini bəyan etdi. Qalibə bəraət verildi.

Bu andan etibarən müasir mühasibat uçotu və auditin əsasını təşkil edən ən mühüm prinsiplərdən biri – əhəmiyyətlilik prinsipi öz başlanğıcını götürdü.

Kənd təsərrüfatı

Roma imperiyasının istehsalının əsas sahəsi kənd təsərrüfatı idi. Üç müəllif ev təsərrüfatlarında uçotun təşkili ilə əlaqəli qeydlər qoyublar. Onlardan birincisi – Mark Porsiy Katondur. O, rəhbərlər üçün yazılı təlimatların tərtib edilməsini tələb etdi. Katon onların fəaliyyətini işin nəticələrinə görə qiymətləndirirdi.

O zamanın nümunəvi sahibkarı olan Katon satın alınması lazım gələn sahələrlə bağlı məsləhətlər verirdi. Xüsusilə, o, alınan əmlakın yaxınlığında çoxlu sayda işçi bolluğunun mövcudluğunun və əmlak inventarı kiçik olsa da, onların tam qaydasında və daha böyük xərclər tələb etməməsinin zəruriliyini vacib hesab edirdi. “Nəzərdə saxla – Sahə də insan kimidir, heç olmaya, böyük gəlir gətirəydi, əgər bunun qarşılığında çoxlu xərclər tələb edirsə, belədə sonda qazanc az olacaq”. Bu, çox maraqlı bir ifadədir, çünki burada təsərrüfatın aparılmasından əldə edilən gəlirlərin və çəkilən xərclərin böyüklüyü arasındakı fərq kimi maliyyə nəticəsi barədə söz açılır.

Məqalənin 5-ci hissəsini buradan oxuya bilərsiniz.

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun