Blog Full

Mən xarici elektron pul kisəsindəki məvacibimi Azərbaycandakı plastik kartıma köçürdükdə hər hansı vergi ödəməliyəmmi?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, rezident tərəfindən xarici elektron pul kisəsindəki vəsaitin rezident bank hesablarına köçürülməsinə görə vergi tutulmur.

Azərbaycan Respublikasının rezidentləri tərəfindən qeyri-rezident şəxslərə məxsus elektron pul kisəsində yaradılan hesaba pul köçürüldüyü halda əməliyyatı həyata keçirən yerli bank tərəfindən həmin rezidentdən köçürülən məbləğin 10 faizi miqdarında ödəmə mənbəyində vergi tutulur.

Bundan əlavə, Vergi Məcəlləsinin 169.3-cü maddəsinin müddəalarına əsasən, elektron ticarət qaydasında işlərin və xidmətlərin alıcısı, habelə Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda elektron qaydada təşkil olunan lotereyaların (o cümlədən virtual lotereyaların), idman mərc oyunlarının, digər yarışların və müsabiqələrin iştirakçısı vergi orqanlarında uçotda olmayan şəxs olduqda ödənişi aparan yerli bank və ya xarici bankın Azərbaycan Respublikasındakı filialları tərəfindən hesablanan ƏDV alıcının vəsaiti hesabına büdcəyə ödənilir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 125-ci və 169-cu maddələri.

Mənbə: vergiler.az

Təminat xarakterli depozitdən ƏDV tutulurmu?

ƏDV ödəyicisi olan şirkət müqavilə şərtinə uyğun olaraq icarədardan təminat olaraq depozit alır və müqavilənin müddəti bitəndən sonra depozit məbləğini geri qaytarır. Bu halda depozit kimi alınan məbləğdən ƏDV hesablamalıdırmı?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, sorğuda qeyd olunan halda icarə müqaviləsi üzrə təminat xarakterli alınan, qarşılığında hər hansı bir xidmət göstərilməyən və müqavilə bitdikdən sonra geri qaytarılan depozit məbləğləri ƏDV-nin vergitutma obyektini yaratmadığından həmin məbləğlər üzrə ƏDV hesablanmır.

Belə ki, Vergi Məcəlləsinin 159.1-ci maddəsinin müddəalarına əsasən malların təqdim edilməsi, işlərin görülməsi, xidmətlərin göstərilməsi ƏDV-nin vergitutma obyektidir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 159-cu maddəsi.

Mənbə: vergiler.az

Dövlət və neft sektorunda muzdlu işlə bağlı gəlirlərdən vergi tutulması

Baş nazir Əli Əsədovun 19 avqust 2022-ci il tarixli, 320 saylı qərarı ilə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 1998-ci il 15 sentyabr tarixli 189 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Məcburi dövlət sosial sığortası üzrə ödəmələrin və əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirmiş işçilərə sığortaedənin vəsaiti hesabına ödənilən müavinətin hesablanması və ödənilməsi haqqında Əsasnamə”yə dəyişikliklər edilib. İqtisadçı ekspert Anar Bayramov yenilikləri şərh edib:

Qeyd edək ki, haqqında bəhs olunan Əsasnamə işçilərin əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi ilə bağlı istinad olunan ən mühüm normativ hüquqi sənəd hesab edilir. Əsasnamədəki yeni dəyişikliklərlə bağlı vacib məqamları diqqətinizə çatdırmaq istəyirik.

Əsasnaməyə edilən dəyişikliklə işçinin əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirdiyi halda son 12 ay üzrə hesablanan gəlirlərin əhatə dairəsi genişləndirilib. Dəyişikliyə əsasən, Əsasnamənin 28-ci hissəsində “işçinin əməkhaqqı gəlirləri üzrə qazanc” məfhumu “məcburi dövlət sosial sığorta haqqı hesablanan qazanc” ifadəsinə dəyişdirilib. Yəni dəyişikliyə qədər işçiyə müavinət hesablandıqda yalnız onun əməkhaqqı əsas götürülürdüsə, dəyişiklikdən sonra işçinin məcburi dövlət sosial sığorta haqqı hesablanan bütün gəlirləri nəzərə alınacaq.

Misal 1: İşəgötürən işçiyə 2022-ci ilin avqust ayında maddi yardım verib. Sentyabr ayında işçi əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirdiyi halda, işəgötürən müavinət hesabladıqda maddi yardım son 12 ay üzrə hesablanacaq gəlirlərə aid ediləcək. Dəyişikliyə qədər isə maddi yardım əməkhaqqının tərkib hissəsi olmadığı üçün nəzərə alınmırdı.

Misal 2: 2022-ci ilin sentyabr ayında hamiləliyə və doğuşa görə məzuniyyət hüququndan istifadə edən işçiyə həmin ilin aprel ayında istifadə edilməmiş məzuniyyətə görə ödəniş hesablanıb. Dəyişikliyə qədər həmin məbləğ nəzərə alınmırdı: çünki Əmək Məcəlləsinin 157-cü maddəsinin üçüncü hissəsinə əsasən, əməkhaqqının tərkibinə aylıq tarif (vəzifə) maaşı, əlavələr və mükafatlar daxildir. 189 saylı qərara edilmiş dəyişiklikdən sonra istifadə edilməmiş məzuniyyətə görə hesablanan məbləğdən məcburi dövlət sosial sığorta haqqı hesablandığı üçün bu məbləğ işçinin gəlirlərində də nəzərə alınacaq.

Göründüyü kimi, Əsasnaməyə edilmiş dəyişiklikdə işçinin mənafeyi nəzərə alınıb. Bundan sonra işçi əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirdiyi halda, məcburi dövlət sosial sığorta haqqı hesablanan digər qazanclarının nəzərə alınması nəticəsində işçiyə ödəniləcək məbləğ də artacaq.

Mənbə: vergiler.az

189 nömrəli Qərara dəyişiklik edildi

Muzdlu işlə bağlı gəlirin məbləği ilə vergi tutulan gəlirin məbləği heç də həmişə eyni olmur. Mövzunu Vergi və Dövlət Qulluğu üzrə Tədris Mərkəzinin rəhbəri Təhməz Qaçayev şərh edir.

Vergi Məcəlləsinin 101.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 101.1-1-ci maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla, fiziki şəxslərin muzdlu işdən aylıq gəlirlərindən vergi aşağıdakı cədvələ uyğun tutulur:

Buradan görünür ki, vergi dərəcələri vergiyə cəlb olunan gəlirə əsasən müəyyən edilir. Ona görə də vergiyə cəlb olunan gəlirlə muzdlu işlə bağlı gəliri fərqləndirmək lazımb gəlir.

“Muzdlu işlə bağlı gəlir” dedikdə iş yerindən alınan əməkhaqqı, hər hansı ödəmə və fayda başa düşülür. “Vergiyə cəlb olunan gəlir” dedikdə isə muzdlu işlə bağlı gəlirdən güzəşt və azadolmalar çıxıldıqdan sonra qalan məbləğ, daha da dəqiqləşdirsək, gəlir vergisinin dərəcəsinin tətbiq olunduğu məbləğ başa düşülür.

Vergi Məcəlləsinin 102.1.6 cı maddəsinə əsasən, fiziki şəxsin əsas iş yerində (əmək kitabçasının olduğu yerdə) hər hansı muzdlu işlə əlaqədar əldə edilən aylıq gəliri 2.500 manatadək olduqda, 200 manat azadolma müəyyən edilib.

Vergi Məcəlləsinin 102.2, 102.3, 102.4- cü maddələrində nəzərdə tutulmuş şəxslərin muzdlu işlə bağlı gəlirlərinə isə müvafiq olaraq 400, 200 və 100 manat məbləğində azadolma nəzərdə tutulub. Azadolma və güzəştləri nəzərə aldıqdan sonra muzdlu işlə bağlı gəlirlə vergiyə cəlb olunan gəlir arasında fərqə nəzər salaq.

Misal 1: Müharibə veteranı olan fiziki şəxs dövlət müəssisəsində çalışır və 2.100 manat əməkhaqqı alır. Onun gəlir vergisini hesablayaq.

Vergi dərəcələri vergiyə cəlb olunan gəlirə əsasən müəyyən edildiyi üçün vergiyə cəlb olunan gəlir:

2.100-200-400 = 1.500 manat

Fiziki şəxsin vergiyə cəlb olunan gəliri 2.500 manata qədər olduğu üçün gəlir vergisinin dərəcəsi 14 faiz olacaq:

1.500×14% = 210 manat.

Deməli, fiziki şəxsin aylıq 210 manat vergi ödəməlidir.

Misal 2: Dövlət müəssisəsində çalışan müharibə əlilinin may ayı üzrə əməkhaqqı 2.800 manat olub. Gəlir vergisini hesablayaq.

2.800-400= 2.400 manat.

Şəxsin muzdlu işlə bağlı gəliri 2.500 manatı keçdiyi üçün 200 manat güzəşt ona tətbiq olunmur. Vergiyə cəlb olunan gəliri 2.400 manat < 2.500 olduğu üçün vergi dərəcəsi 14 faiz, gəlir vergisinin məbləği isə 336 manat olacaq:

2.400×14% = 336 manat.

Misal 3: Dövlət müəssisəsində çalışan fiziki şəxsin muzdlu işlə bağlı aylıq gəliri 3.000 manatdır. Gəlir vergisini hesablayaq.

Fiziki şəxsin muzdlu işlə bağlı gəliri 2.500 manatdan çox olduğu üçün 200 manat güzəşt, eləcə də o, güzəşt hüququ verən heç bir kateqoriyaya aid olmadığı üçün digər azadolmalar ona tətbiq olunmur. Nəticədə, onun vergiyə cəlb olunan gəliri 3.000 manat olaraq qalır. Vergiyə cəlb olunan gəlir 2.500 manatdan çox olduğu üçün gəlir vergisinin hesablanmasında 14 faiz və 25 faiz dərəcələr tətbiq olunur.

Beləliklə:

3.000-2.500 = 500 manat,
2.500×14% = 350 manat,
500×25% = 125 manat,
350+125 = 475 manat.