Daha çox8
Daha çox8

Xaricə ezam olunan işçinin xərclərinin hesablanması qaydası

posted in: Xəbər | 0

Mühasibləri, HR-ləri maraqlandıran məsələlərdən biri də işçilərin ezamiyyətdə olduğu müddətin müəyyənləşdirilməsi, normalar hesabına mehmanxana və gündəlik xərclərinin ödənilməsidir. Həmin məqamlarla bağlı yaranan suallara sərbəst auditor Altay Cəfərov aydınlıq gətirir. 

İşçilərin ezamiyyə xərclərinin hesablanması, ödənilməsi kimi məsələlər Nazirlər Kabinetinin 25.01.2008-ci il tarixli 14 saylı “Ezamiyyə xərclərinin normaları haqqında” qərarı və Maliyyə Nazirliyinin 18.01.2012-ci il tarixli Q-01 saylı “İşçilərin ezamiyyə qaydaları” adlı qərarı ilə tənzimlənir. Qaydaların 6-cı bəndinə əsasən, işçi ezamiyyətdən qayıtdıqdan sonra ezamiyyə ilə əlaqədar xərclədiyi vəsaitlərin məbləği haqqında avans hesabatını 3 gün ərzində təqdim etməlidir. Respublika ərazisi daxilində ezamiyyələr zamanı müəyyən olunmuş qaydada rəsmiyyətə salınmış ezamiyyət vəsiqəsi, xarici ölkələrə ezamiyyələr zamanı isə pasport və ya onu əvəz edən sənəddə ölkədən çıxmaq, ölkəyə qayıtmaq barədə səlahiyyətli orqanlar tərəfindən edilən müvafiq qeydin surəti və nəqliyyat xərcləri barədə təsdiqedici sənədlər avans hesabatına əlavə olunur.
Həmin məqamları konkret bir neçə nümunə üzərində nəzərdən keçirək.

Misal 1

İşçi 18 may tarixdən 21 may tarixinə kimi İstanbul şəhərinə ezamiyyətə göndərilib. Bununla bağlı şirkət rəhbərliyi əmr imzalayıb və əmrdə işçinın 18-21 may tarixlərində 4 gün müddətində ezamiyyətə göndərilməsi qeyd edilib. İşçi 22 may tarixində işdə olmalıdır. İşçi təyyarə biletini şirkətə təqdim edə bilməyıb, ona görə də şirkət nəqliyyat xərcini ona ödəməyıb. Bu halda işçinin ezamiyyə xərcləri nə qədər olacaq?

“Ezamiyyə xərclərinin normaları haqqında” qərara əsasən, İstanbul şəhərinə ezamiyyə norması 220 avrodur. Bunun 60%-ni mehmanxana xərcləri, 35%-ni gündəlik yemək xərcləri, 5 faizini isə şəhərdaxili nəqliyyat, rabitə və digər xidmətlər ilə bağlı xərclər təşkil edir.

Nəzərə alaq ki, işçinin təqdim etdiyi pasport qeydlərinə ölkədən çıxış 18 may, Türkiyədən çıxış 20 may və Azərbaycan Respublikasına giriş 21 may tarixləri yazılıb, o halda ezamiyyə zamanı mehmanxana və digər xərcləri müəyyənləşdirək.

İşçi faktiki olaraq Azərbaycan Respubliksından 18 mayda çıxdığına görə, gündəlik və digər xərclər bu tarixdən hesablanır. Bundan əlavə, işçinin faktiki olaraq ezamiyyə yerindən 20 mayda çıxmasına baxmayaraq Azərbaycan Respublikasına daxilolma tarixi 21 may olduğuna üçün bu xərclərin son tarixi 21 may olacaq. Çünki ezamiyyətdə olma müddəti pasport və ona bərabər tutulan sənəddəki ölkədən getmək və gəlmək haqqında qeydlərlə müəyyənləşir. Odur ki, gündəlik xərclər 18, 19, 20 və 21 may tarixləri üçün, yəni 4 gün müddətinə hesablanacaq.

Mehmanxana xərcləri üçün isə başlama tarixi 18 may, sona çatma tarixi isə 21 may yox, 20 may tarixi olacaq. Çünki pasportda ölkəyə qayıtma tarixi 21 may yazılıb. İşçi faktiki olaraq 21 mayda mehmanxanada qalmamış sayılır. Belə olan halda da mehmanxana xərcləri 18, 19 və 20 may tarixləri üçün, yəni 3 gün müddətinə hesablanmalıdır.

Nəticədə, nümunədəki işçinin 18-21 may ezamiyyə zamanı xərclərinin hesablanması aşağıdakı kimi olacaq:

4 x (220 x 40%) = 352 avro;
3 x (220 x 60%) = 396 avro;
CƏMİ ezamiyyə xərcləri: 352 + 396 = 748 avro.

Misal 2

İşçi 18 maydan 21 maya kimi İstanbul şəhərinə ezamiyyətə göndərilib. Bununla bağlı şirkət rəhbərliyi əmr imzalayıb və əmrdə işçinın 18-21 may tarixlərində 4 gün müddətində ezamiyyətə göndərilməsi yazılıb. İşçi 22 mayda işdə olmalıdır. İşçi təyyarə biletini təqdim edib. Biletdə uçuş tarixi 18 may saat 15.00-dır. Təyyarə İstanbula 18 may saat 18.00-da çatıb. Eyni zamanda, geri qayıtma tarixi 20 may saat 22.00 və Bakıya çatma 21 may saat 01.00 göstərilib. Təyyarə biletinin qiyməti 500 avrodur. Bəs bu halda ezamiyyə xərcləri nə qədərdir?
Burada da faktiki ezamiyyətə getmə vaxtı 18 may və ezamiyyətdən qayıdıb Azərbaycan Respublikasına daxil olma tarixi 21 maydır. Ona görə də gündəlik xərclər əvvəlki misalda olduğu kimi qalacaq:
4 x (220 x 40%) = 352 avro.

Mehmanxana xərcləri üçün tarix yenə də faktiki olaraq 18 may olacaq. “İşçilərin ezamiyyə qaydaları”nın 8-ci bəndinə əsasən, nəqliyyat vasitələrinin yola düşdüyü gün ezamiyyətə gedən gün, nəqliyyat vasitəsinin daimi iş yeri yerləşən yaşayış məntəqəsinə gəldiyi gün isə ezamiyyətdən qayıdan gün sayılır. Nəqliyyat vasitəsi saat 24-ə kimi (saat 24 də daxil olmaqla) yola düşərsə, ezamiyyətə gedən gün cari gün, saat 00-dan sonra isə sonrakı günlər sayılır. Əgər nəqliyyat vasitəsinin yola düşdüyü yer yaşayış məntəqəsindən kənarda yerləşərsə, həmin yerə getmək üçün lazım olan vaxt nəzərə alınır. İşçinin daimi iş yerinə qayıtması gün də eyni qayda ilə təyin edilir.

Bu qaydalar ümumilikdə həm respublika daxilində və həm də xaricdə olan ezamiyyələr üçün nəzərdə tutulub. Qaydalardan da göründüyü kimi, ezamiyyətə gedən gün nəqliyyat vasitəsinin yola düşdüyü və ezamiyyətdən qayıdan gün də nəqliyyat vasitəsinin daimi iş yeri yerləşən yaşayış məntəqəsinə gəldiyi gün sayılır. Ancaq burada incə bir məqam var. Nəqliyyat vasitəsi saat 24-ə kimi yola düşərsə, həmin gün ezamiyyətə gedən və ya qayıdan gün sayılır. Yəni, misalımızda da nəqliyyat vasitəsi 18 may saat 23.00-da yola düşdüyündən, başlama tarixi 18 may tarixi olacaq. Geri qayıtma 20 may saat 22.00-da olduğuna baxmayaraq, faktiki Azərbaycan Respublikasına daxil olan tarix 21 may saat 01.00 olduğuna görə, ezamiyyətin başa çatma tarixi 21 may olacaq. Belə olan halda, mehmanxana xərcləri yenə də 18, 19, 20 may tarixlərinə, yəni 3 gün üçün hesablanacaq:
3 x (220 x 60%) = 396 avro.

Nəticədə aydın olur ki, ikinci misalda da hesablamalar birinci misalda olduğu kimi aparılacaq, əlavə olaraq 500 avro nəqliyyat xərci ödəniləcək:
352 + 396 + 500 = 1248 avro.

Misal 3

İşçi 18 may tarixdən 21 may tarixinə kimi İstanbul şəhərinə ezamiyyətə göndərilib. Bununla bağlı şirkət rəhbərliyi əmr imzalayıb və əmrdə işçinın 18-21 may tarixlərində 4 gün müddətində ezamiyyətə göndərilməsi yazılıb. İşçi 22 mayda işdə olmalıdır. İşçi təyyarə biletini təqdim edib və təyyarə biletində uçuş tarixi 18 may saat 23.00-dır. Təyyarə İstanbula 19 may saat 02.00-da çatıb. Eyni zamanda geri qayıtma tarixi 20 may saat 22.00 və Bakıya çatma 21 may saat 01.00 olub. Təyyarə biletinin qiyməti 500 avrodur. Bu halda ezamiyyə xərcləri nə qədərdir?
Burada da faktiki ezamiyyətə gedən vaxt 18 may və Azərbaycan Respublikasına daxilolma tarixi 21 maydır, ona görə də gündəlik xərclər əvvəlki misalda olduğu kimi aparılacaq:
4 x (220 x 40%) = 352 avro.

Mehmanxana xərcləri üçün tarix yenə də faktiki olaraq 18 may olacaq. “İşçilərin ezamiyyə qaydaları”nın 8-ci bəndinə əsaslanaraq, ezamiyyətə gedən gün nəqliyyat vasitəsinin yola düşdüyü və ezamiyyətdən qayıdan gün də nəqliyyat vasitəsinin daimi iş yeri yerləşən yaşayış məntəqəsinə gəldiyi gün sayılır. Ancaq burada incə bir məqam var. Nəqliyyat vasitəsi 24-ə kimi yola düşərsə, həmin gün ezamiyyətə gedən və ya qayıdan gün sayılır. Yəni, nümunədə nəqliyyat vasitəsi 18 may saat 23.00-da yola düşdüyündən başlama tarixi 18 may və geri qayıtma 20 mayda saat 22.00 olduğuna baxmayaraq, faktiki Azərbaycan Respublikasına daxil olma tarixi 21 may saat 01.00 olduğuna görə ezamiyyətin başa çatma tarixi 21 may olacaq. Belə olan halda da mehmanxana xərcləri ancaq 19 və 20 may tarixlərinə, yəni 2 gün üçün hesablanacaq:

2 x (220 x 60%) = 264 avro.

İşçinin ezamiyyətə gedən günü 18 maydır və gündəlik xərclər də 18 maydan hesablanılır, amma mehmanxanadan faktiki istifadə tarixi 19 maydan başlandığına görə, mehmanxana xərcləri də 19 maydan hesablanmağa başlanılır.

Odur ki, sonda bu nəticəyə gəlmək olur ki, xarici ezamiyyələr zamanı əsas məqam nəqliyyat vasitəsinin yola düşmə, qayıtma tarixi və saatlarıdır.

Həmçinin, “İşçilərin ezamiyyə qaydaları”nın 4-cü bəndinə əsasən, işçilərin ezamiyyət müddəti təşkilat rəhbərləri tərəfindən müəyyən edilir, lakin yolda olduğu müddət hesaba alınmamaqla, bu müddət 40 gündən yuxarı ola bilməz.

Göründüyü kimi, ezamiyyələr zamanı yolda olan müddətin nəzərə alınmamasına təşkilat rəhbərləri diqqət yetirməlidirlər.Yəni işçini ezamiyyətə göndərəndə tarixləri, müddətləri elə formalaşdırmalıdırlar ki, həm işçinin boş vaxtı formalaşmasın, həm də onlara əlavə ezamiyyə xərcləri ödənilməsin.

Mənbə: vergiler.az

İcbari sığorta şəhadətnamələrinin VÖEN üzrə satışında fasilə yarana bilər

İcbari sığorta şəhadətnamələrinin VÖEN üzrə satışında fasilə yarana bilər

posted in: Xəbər | 0

Mayın 28-də icbari sığorta şəhadətnamələrinin VÖEN üzrə satışı və hadisələrin VÖEN üzrə qeydiyyatında fasilə yarana bilər.

Bu barədə İcbari Sığorta Bürosuna istinadən xəbər verilir.

Məlumata görə, həmin gün İqtisadiyyat Nazirliyinin informasiya sistemlərində aparılan profilaktik işlərə görə, Dövlət Vergi Xidmətinin təqdim etdiyi VÖEN servisinin fəaliyyətində fasilə yaranacaq.

Mənbə: report.az

İşdənçıxarma müavinətinin hesablanması – qaydalar, məbləğlər

İşdənçıxarma müavinətinin hesablanması – qaydalar, məbləğlər

posted in: Xəbər | 0

Bəzi hallarda işdən azad edilən işçilərə faktiki işlənmiş vaxta görə əməkhaqqından və istifadə edilməmiş məzuniyyətə görə kompensasiyadan başqa, işdənçıxarma müavinəti və müxtəlif ödənişlər verilməlidir.

Qanunvericiliyin bu tələbini “EN Group Consulting” MMC-nin direktoru Elvin Zaidov şərh edir.

1. Müəssisə ləğv edildikdə və işçilərin sayı və ya ştatları ixtisar edildikdə işçilərə verilən müavinət və ödənişlər

a) Əmək Məcəlləsinin 70.1-ci maddəsinə əsasən, işçilərin sayı azaldıqda və ya ştatları ixtisar olunduqda Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “b” bəndi ilə işəgötürən tərəfindən əmək müqaviləsinə xitam verilməzdən əvvəl işçi işəgötürən tərəfindən həmin işəgötürənlə bağlanmış əmək müqaviləsinə (əmək müqavilələrinə) uyğun olaraq, əmək stajına görə aşağıdakı müddətlərdə rəsmi xəbərdar edilməlidir:

• 1 ilədək əmək stajı olduqda – azı iki təqvim həftəsi;

• 1 ildən 5 ilədək əmək stajı olduqda – azı dörd təqvim həftəsi;

• 5 ildən 10 ilədək əmək stajı olduqda – azı altı təqvim həftəsi;

• 10 ildən çox əmək stajı olduqda – azı doqquz təqvim həftəsi.

b) Əmək Məcəlləsinin 70.2-ci maddəsinə əsasən, xəbərdarlıq müddəti ərzində hər iş həftəsində əməkhaqqı saxlanılmaqla iş axtarmağa imkan yaradılması məqsədilə işçi azı 1 iş günü əmək funksiyasının icrasından azad edilir.

c) Əmək Məcəlləsinin 70.4-ci maddəsinə əsasən, işəgötürən işçinin razılığı ilə yuxarıda qeyd edilən xəbərdarlıq müddəti əvəzinə ödənilən birdəfəlik əməkhaqqı aşağıdakı miqdarlarda ödənilməklə xitam verə bilər:

• azı 2 təqvim həftəsi xəbərdarlıq müddəti əvəzinə orta aylıq əməkhaqqının 0,5 misli,

• azı 4 təqvim həftəsi xəbərdarlıq müddəti əvəzinə orta aylıq əməkhaqqının 0,9 misli,

• azı 6 təqvim həftəsi xəbərdarlıq müddəti əvəzinə orta aylıq əməkhaqqının 1,4 misli,

• azı 9 təqvim həftəsi xəbərdarlıq müddəti əvəzinə orta aylıq əməkhaqqının 2 misli.

Əmək Məcəlləsinin 56-cı maddəsinə əsasən, əgər işçi əmək şəraitinin şərtlərinin dəyişdirilməsi səbəbindən işdən ayrılırsa, Məcəllənin 68-ci maddəsinin “c” bəndinə əsasən, əmək müqaviləsinə xitam verildikdə işəgötürən əmək şəraitinin şərtlərini dəyişdirməzdən azı 1 ay əvvəl işçini xəbərdar etməlidir. Yaxud bu xəbərdarlıq müddəti əvəzinə orta aylıq əməkhaqqından az olmamaqla işçiyə ödəniş etməlidir.

Xəbərdarlıq müddəti ərzində əmək müqaviləsinə xitam verilmiş işçilərə nəzərdə tutulmuş xəbərdarlıq müddəti əvəzinə verilən ödəniş xəbərdarlıq müddətinin ötmüş hissəsinə mütənasib olaraq azaldılır.

2. Müəssisənin ləğv edilməsi və işçilərin sayı və ya ştatların ixtisar edilməsinə görə işdənçıxarma müavinəti

Əmək müqaviləsinə Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “a” və “b” bəndləri ilə xitam verilərkən işçiyə işəgötürən tərəfindən həmin işəgötürənlə bağlanmış əmək müqaviləsinə (əmək müqavilələrinə) uyğun olaraq, əmək stajından asılı olaraq, Əmək məcəlləsinin 77.3-cü maddəsinə əsasən, aşağıdakı məbləğlərdə işdənçıxarma müavinəti ödənilir:

• 1 ilədək əmək stajı olduqda – orta aylıq əməkhaqqı miqdarında;

• 1 ildən 5 ilədək əmək stajı olduqda – orta aylıq əməkhaqqının azı 1,4 misli miqdarında;

• 5 ildən 10 ilədək əmək stajı olduqda – orta aylıq əməkhaqqının azı 1,7 misli miqdarında;

• 10 ildən çox əmək stajı olduqda – orta aylıq əməkhaqqının azı 2 misli miqdarında.

3. Orta aylıq əməkhaqqının azı 2 misli miqdarında ödənilən işdənçıxarma müavinəti

Əmək Məcəlləsinin 77.7-ci maddəsinə əsasən, orta aylıq əməkhaqqının azı 2 misli miqdarında müavinət aşağıdakı hallarda ödənilir:

• Əmək Məcəlləsinin 68.2-ci maddəsinin “c” bəndinə əsasən, əmək şəraitinin şərtlərinin dəyişdirilməsi ilə əlaqədar əmək müqaviləsinə xitam verildikdə;

• Əmək Məcəlləsinin 74-cü maddəsinin “c” bəndinə əsasən, qanunla daha uzun müddət müəyyən edilməmişdirsə, əmək qabiliyyətinin fasiləsiz olaraq altı aydan çox müddətə davamlı itirilməsi ilə əlaqədar işçi əmək funksiyasını yerinə yetirə bilmədikdə və fərdi reabilitasiya proqramına uyğun olaraq iş yerinin uyğunlaşdırılması və ya yüngül işə keçirilməsi mümkün olmadıqda.

4. Orta aylıq əməkhaqqının azı 3 misli miqdarında ödənilən işdənçıxarma müavinəti

Əmək Məcəlləsinin 77.7-ci maddəsinə əsasən, orta aylıq əməkhaqqının azı 3 misli miqdarında müavinət aşağıdakı hallarda ödənilir:

• Əmək Məcəlləsinin 74-cü maddəsinin “e” bəndinə əsasən, işçinin vəfatı ilə əlaqədar əmək müqaviləsinə xitam verildikdə vəfat edənin vərəsələrinə;

• Əmək Məcəlləsinin 68-ci maddəsinin ikinci hissəsinin “ç” bəndi və 63-cü maddənin 2-ci bəndinə əsasən, müəssisənin mülkiyyətçisinin dəyişməsi ilə əlaqədar müəssisənin rəhbərinin, onun müavinlərinin, baş mühasibin və bilavasitə idarəetmə funksiyasını yerinə yetirən digər struktur bölmə rəhbərlərinin əmək müqaviləsinə xitam verildikdə;

• Əmək Məcəlləsinin 74-cü maddəsinin birinci hissəsinin “a” bəndinə əsasən, işçi hərbi və ya alternativ xidmətə çağırıldıqda əmək müqaviləsinə xitam verildikdə.

Müəssisənin ləğv edildiyi hallarda, birinci növbədə işçilərin əməkhaqqı, sosial müdafiə xarakterli bütün ödəmələri, o cümlədən istifadə etmədiyi məzuniyyətə görə pul əvəzi, Əmək Məcəllənsinin 77 və 239-cu maddələri ilə müəyyən edilmiş ödəmələri, habelə müəssisənin fəaliyyətinin dayandırıldığı günə işçiyə verilməli olan digər ödənclər işəgötürən tərəfindən ödənilməlidir.

Əgər müəssisənin ləğv edildiyi və ya müflisləşməsi nəticəsində iflasa uğradığı hallarda qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada ödəncləri ödəməyə işəgötürənin maddi-maliyyə imkanı yoxdursa, onda işçilərə həmin ödənclər müəssisənin əmlakı satılmaqla və ya müvafiq normativ hüquqi aktlarla müəyyən edilən qaydada dövlət tərəfindən yaradılmış təminat sistemi ilə ödənilməlidir.

Qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada müəssisənin ləğvi və ya fiziki şəxs olan işəgötürənin vergi uçotundan çıxarılması halları istisna olmaqla, işçinin müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olduğu müddət ərzində əvvəlki iş yeri və vəzifəsi saxlanılır. Müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılanadək müvafiq müəssisədə və ya fiziki şəxs olan işəgötürənin yaratdığı iş yerində işləmiş şəxslər, hərbi xidmətdən buraxıldıqdan ən geci 60 təqvim günü keçənədək həmin müəssisədə və ya fiziki şəxs olan işəgötürənin yaratdığı iş yerində əvvəlki və ya buna bərabər vəzifəyə (peşəyə) qayıtmaq hüququna malikdirlər.

Orta əməkhaqqının hesablanması

Orta əməkhaqqı və onun hesablanması qaydası Əmək Məcəlləsinin 177-ci maddəsinə əsasən tənzimlənir:

1) Orta əməkhaqqı – işçiyə vəzifəsi (peşəsi) üzrə işəgötürən tərəfindən ödənilmiş məvacib və onun tərkibinə daxil olan ödənclərin bu Məcəllədə və digər normativ hüquqi aktlarda nəzərdə tutulan qaydada müəyyən olunan məbləğdir.

2) Əmək məzuniyyəti dövrü üçün verilən əməkhaqqı istisna olmaqla, qalan bütün hallarda işçinin orta əməkhaqqı ödənişdən əvvəlki 2 təqvim ayı ərzində qazandığı əməkhaqqının cəmi həmin aylardakı iş günlərinin sayına bölməklə bir günlük əməkhaqqı tapılır və alınan məbləğ əməkhaqqı saxlanılan iş günlərinin sayına vurulmaqla müəyyən edilir.

3) 2 aydan az işləmiş işçilər üçün orta aylıq əməkhaqqı belə hesablanır: işçinin faktiki işlənmiş günlər ərzində qazandığı əməkhaqqını həmin günlərə bölməklə bir günlük əməkhaqqı müəyyən edilir, alınan məbləğ əməkhaqqı saxlanılan iş günlərin sayına vurulur.

3-1) 177-ci maddənin 2-ci və 3-cü hissələrində göstərilən hallarda hesablanmış bir günlük əməkhaqqı qismən ödənişli sosial məzuniyyətdə və işəgötürənin təşəbbüsü ilə ödənişsiz məzuniyyətdə olması, eləcə də işçinin təqsiri olmadan boşdayanma səbəblərindən işçinin sonuncu bir günlük əməkhaqqından az olduğu halda sonuncu bir günlük əməkhaqqı tətbiq edilir.

4) Orta əməkhaqqı müəyyən edilərkən Əmək Məcəlləsinin 157-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əməyin ödənilməsi üzrə bütün növ ödənclər hesaba alınır.

5) Orta əməkhaqqının hesablanması qaydası Əmək Məcəlləsinin 60, 77, 122, 123-cü maddələrində, 125-ci maddəsinin 4-cü hissəsində, 170, 172, 179, 181, 198, 224, 230, 232, 236, 243, 244, 245 və 293-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda tətbiq edilir.

6) Orta əməkhaqqı hesablanarkən nəzərə alınan və alınmayan ödənclər müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilir. Orta əməkhaqqı hesablanarkən nəzərə alınan və alınmayan ödənclər Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2000-ci il 15 iyul tarixli, 126 nömrəli qərarı ilə müəyyən edilir.

Misal: İşçi müəssisədə 12 il çalışdıqdan sonra ona 12.01.2026 tarixdə xəbərdarlıq gəlir ki, 9 təqvim həftəsindən sonra işçilərin sayı və ya ştatların ixtisar edilməsi səbəbi ilə işdən azad ediləcək. İşçinin aylıq əməkhaqqı məbləği 2.000 manatdır. İşçi və işəgötürən razılığa gəlirlər ki, xəbərdarlıq müddəti əvəzinə əməkhaqqını birdəfəyə ödəməklə müvafiq əsasla əmək müqaviləsinə xitam verilsin.

İşçinin işdən azad olunması zamanı alacağı müavinət və ödənişləri hesablanması qaydası aşağıdakı kimi olacaq:

Əvvəlki 2 ayın iş günlərinin sayı: 18 gün (noyabr 2025) + 22 gün (dekabr 2025) = 40 iş günü
Bir günlük əməkhaqqı:
2000 + 2000 = 4000 manat;
18 + 22 = 40 gün;
4000 : 40 = 100 manat.

2025-ci ilin istehsalat təqviminə əsasən orta aylıq iş günlərinin sayı 19.92-dir.
Orta əməkhaqqı məbləği: 19.92 x 100 = 1992 manat.

İşçiyə ödəniləcək işdənçıxarma müavinəti hesablanan zaman orta aylıq əməkhaqqı olaraq 1.992 manat nəzərə alınacaq. Digər ödənişlər də ona əsasən hesablanacaq:

Xəbərdarlıq müddəti əvəzinə ödəniş:
1.992 x 2 = 3.984 manat.

İşdənçıxarma müavinəti üzrə ödəniş:
1.992 x 2 = 3.984 manat.

Mənbə: vergiler.az

Qısaldılmış və natamam iş vaxtı hansı hallarda tətbiq olunur?

Qısaldılmış və natamam iş vaxtı hansı hallarda tətbiq olunur?

posted in: Xəbər | 0

Əmək qanunvericiliyində bir sıra kateqoriyalara aid işçilər üçün qısaldılmış iş vaxtı və natamam iş vaxtının tətbiqi nəzərdə tutulur. Hər iki halda işçinin gündəlik və ya həftəlik iş müddəti azaldılır. Lakin bu iş rejimlərinin tətbiq əsasları fərqlidir.

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin izahına görə, qısaldılmış iş vaxtı daha çox işçinin yaşı, səhhəti, əmək şəraiti və gördüyü işin xarakteri ilə bağlı müəyyən edilir. Məsələn, 16 yaşınadək işçilər üçün həftəlik iş vaxtı 24 saatdan, 16 yaşdan 18 yaşadək işçilər, orqanizmin funksiyalarının 61–100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslər, hamilə və yaşyarımadək uşağı olan qadınlar, eləcə də 3 yaşınadək uşağını təkbaşına böyüdən valideynlər üçün isə 36 saatdan artıq olmamalıdır.

Əmək şəraiti zərərli olan işlərdə çalışan işçilər üçün də həftədə 36 saatdan çox olmayan qısaldılmış iş vaxtı tətbiq edilir. Bu, fiziki, kimyəvi, bioloji və insan sağlamlığı üçün zərərli olan digər istehsalat amillərinin mövcud olduğu iş yerlərinə aiddir.

Bundan başqa, yüksək həssaslıq, zehni, fiziki və əsəb gərginliyi tələb edən, insanın səhhətinə mənfi təsir göstərə bilən xüsusi xarakterli işlərdə çalışan şəxslər üçün də qısaldılmış iş vaxtı müəyyən edilə bilər. Bu kateqoriyaya həkimlər, müəllimlər, elektrotexniki qurğularda və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər iş yerlərində çalışan şəxslər daxildir.

Natamam iş vaxtı isə başqa qaydada tətbiq olunur. Bu iş rejimi əmək müqaviləsi bağlanarkən və ya əmək münasibətləri dövründə işçi ilə işəgötürənin qarşılıqlı razılığı əsasında müəyyən edilir. Natamam iş vaxtı natamam iş günü və ya natamam iş həftəsi formasında ola bilər. Onun müddəti və hansı dövr üçün tətbiq olunacağı tərəflərin razılığı ilə müəyyən edilir.

Bəzi hallarda isə işəgötürən işçinin müraciəti əsasında natamam iş vaxtı müəyyən etməlidir. Bu, işçinin səhhəti, hamiləlik, əlillik vəziyyəti, xroniki xəstəliyi olan uşağa və ya ailə üzvünə qulluq zərurəti ilə bağlı ola bilər. Həmçinin on dörd yaşına çatmamış və ya əlilliyi olan uşağı olan qadınların ərizəsi əsasında natamam iş vaxtı müəyyən edilməlidir.

Qısaldılmış iş vaxtı ilə natamam iş vaxtı arasında əsas fərq ondan ibarətdir ki, qısaldılmış iş vaxtı qanunvericilikdə xüsusi qorunan işçi kateqoriyaları və zərərli və ya xüsusi xarakterli işlər üçün nəzərdə tutulur. Natamam iş vaxtı isə əsasən tərəflərin razılığı ilə tətbiq edilir və işçinin şəxsi, ailə və ya sağlamlıq vəziyyəti ilə bağlı ehtiyaclarından irəli gələ bilər.

Hər iki halda işçinin əmək hüquqları qorunur. Natamam iş vaxtında çalışan işçilərin əmək hüquqlarının hər hansı formada məhdudlaşdırılmasına yol verilmir.

Mənbə: vergiler.az

İşçi iş yerinə hansı sənədləri könüllü təqdim edə bilər?

1 13 14 15 16 17 18 19 2. 406
error: Content is protected !!