Blog Full

Əməkhaqqı təlimi

“Azərbaycan Mühasiblər Məktəbi” sizi “Əməkhaqqı təlimi”nə qoşulmağa dəvət edir.

Təlimin ümumi müddəti: 15 saat

Təlimdə əhatə ediləcək mövzular:

I dərs. Əməkhaqqı haqqında ümumi anlayışlar

• İstehsalat təqvimi;
• Adi və cəmlənmiş uçot, növbəli iş rejimləri, iş günləri və iş saatlarının uçotu;
• Dövlət və neft sektorunda əməkhaqqı hesablamaları;
• Qeyri-dövlət və qeyri-neft sektorunda əməkhaqqı hesablamaları;
• Əməkhaqqı fonduna daxil olmayan ödənişlər (ezamiyyə hesablama qaydaları);
• Orta əməkhaqqı saxlanılan hallar (təhsil məzuniyyəti, ezamiyyə və s.) və orta əməkhaqqı hesablanma qaydaları.

II dərs. Məzuniyyət hesablanması

• Məzuniyyət və onun növləri;
• Əmək, təhsil məzuniyyəti, kollektiv müqavilələrdə nəzərdə tutulan digər ödənişli məzuniyyətlər barədə məlumat;
• Məzuniyyətlərin hesablanması qaydaları;
• Məzuniyyətlər hesablanması zamanı nəzərə alınan gəlirlər;
• Məzuniyyətlər hesablanması zamanı nəzərə alınmayan gəlirlər;
• Məzuniyyətə görə kompensasiya hesablanması zamanı nəzərə alınmalı məqamlar;
• Azərbaycan Respublikası nazirlər kabinetinin 137 nömrəli qərarı;
• Azərbaycan Respublikası nazirlər kabinetinin 126 nömrəli qərarı.

III dərs. Müavinətlərin hesablanması

• Müavinətlər və onların növləri;
• Hamiləliyə və doğuma görə müavinətin hesablanması;
• Qismən ödənişli məzuniyyətlər;
• Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi zamanı müavinətin hesablanması qaydaları;
• Müavinətlər hesablanan zaman nəzərə alınan gəlirlər;
• Müavinətlər hesablanan zaman əlavə iş yerindəki gəlirin nəzərə alınması qaydaları;
• Müavinətlər hesablanan zaman mükafatların nəzərə alınması qaydaları;
• Azərbaycan respublikası Nazirlər Kabinetinin 189 nömrəli qərarı;
• Xəstəlik vərəqələrinin doldurulmasi qaydaları (xəstəlik vərəqələri üzərində misallarla izahı);
• Digər birdəfəlik müavinətlərin hesablanması qaydaları.

IV dərs. Əməkhaqqıdan tutulmalar

• Gəlir vergisi;
• Gəlir vergisi üzrə azadolma və güzəştlər;
• MDSS üzrə tutulmalar və azadolmalar;
• İşsizlikdən sığorta haqqından tutulmalar və azadolmalar;
• İcbari tibbi sığorta haqqından tutulmalar və azadolmalar;
• Həyat yaşam sığortasına ayırmalar zamanı tutulmaların tənzimlənməsi.

V dərs. Əməkhaqqı hesablamaları üzrə müxabirləşmələr

• Əməkhaqqı hesablanma cədvəli üzrə müxabirləşmələrin verilməsi;
• Əməkhaqqından tutulmalar üzrə müxabirləşmələri verilməsi;
• Ezamiyyə xərcləri üzrə müxabirləşmələrin verilməsi;
• Əməkhaqqı ödənilməsi üzrə müxabirləşmələrin verilməsi.

Proqramı yükləyin: Əməkhaqqı təlimi

Kurslara qoşulmaq və ya ödəniş, başlama tarixi və s. haqda məlumat almaq üçün müvafiq linkdən qeydiyyatdan keçə bilərsiniz. Ən qısa zamanda əməkdaşlarımız sizə geri dönüş edəcəklər: https://crmform.azgroup.az/

Əlaqə:

📞+994 12 310 09 29

📱+994 50 225 82 05

Ünvan: Caspian Plaza

Əmək Məcəlləsinin 138-ci maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən, bütün növ məzuniyyətlər işçinin ərizəsinə əsasən işəgötürənin əmri (sərəncamı, qərarı) ilə rəsmiləşdirilir. Əmrdə (sərəncamda, qərarda) işçinin adı, atasının adı və soyadı vəzifəsi (peşəsi), verilən məzuniyyətin növü, müddəti, müvafiq iş ili, məzuniyyətin başlandığı, qurtardığı və məzuniyyət müddəti bitdikdən sonra işçinin işə başlamalı olduğu il, ay, gün göstərilməlidir. Bəs işçinin məzuniyyət dövrü iş günü hesab olunmayan bayram gününə və ya Ümumxalq hüzn gününə təsadüf edərsə, o zaman işçinin məzuniyyətinin rəsmiləşdirilməsi necə tənzimlənməlidir? Suala “AZLIFT PRO” QSC-nin İnsan resursları şöbəsinin rəhbəri Ramin Hacıyev aydınlıq gətirib.

Bayram və ümumxalq hüzn gününün əmək məzuniyyəti dövrünə təsadüf etdiyi hallarda Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin 13 yanvar 2006-cı il tarixli № 11/34-12 nömrəli və Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının 13 yanvar 2006-cı il tarixli № 15b.18ə nömrəli birgə izahatına əsasən (istirahət günlərinə düşüb-düşməməsindən asılı olmayaraq) əmək məzuniyyətinin müddəti həmin bayram günlərinin sayı qədər haqqı ödənilmədən uzadılır.

Misal: “AA” MMC-də mühasib vəzifəsində çalışan işçi 10 fevral 2023-cü il tarixdən 11 mart 2023-cü il tarixədək 30 təqvim günü müddətinə əmək məzuniyyətinə buraxılır. Martın 8-i qeyri-iş günü olduğundan məzuniyyətin müddəti bir gün uzadılmalı və 12 mart 2023-cü il işçiyə ödənişsiz istirahət günü verilməlidir. Həmin tarixin şənbə gününə təsadüf etməsinə baxmayaraq işçi 13 mart 2023-cü il tarixdə işə başlamalıdır.

Əgər məzuniyyətin qurtadığı tarix həftənin bazar ertəsinə təsadüf edərsə, o zaman işçiyə çərşənbə axşamı ödənişsiz istirahət günü verilməli və işçi həftənin çərşənbə günü işə başlamalıdır.

Əgər məzuniyyətin qurtardığı tarix həftənin şənbə gününə təsadüf edirsə, o zaman bazar günü həm adi istirahət günü sayılacaq, həm də bayram gününə görə verilən ödənişsiz istirahət günü. İşə başlama tarixi isə bazar ertəsi hesab olunacaqdır.

Belə hallarda diqqət yetirilməli əsas məqamlar aşağıdakılardır:

• Yalnız əmək məzuniyyəti dövrü bayram günləri və ümumxalq hüzn gününə təsadüf edərsə, məzuniyyətin müddəti həmin günlərin sayı qədər uzadılır;
• Bayram günləri və Ümumxalq hüzn günü sosial, ödənişsiz və təhsil məzuniyyəti dövrünə təsadüf edərsə, məzuniyyətin müddəti uzadılmır;
• İşçinin məzuniyyət dövrü səsvermə gününə təsadüf edərsə, məzuniyyətin müddəti uzadılmır.

Qeyd edək ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 192-ci maddəsinin 5-ci bəndinə əsasən, işçinin məzuniyyət hüquqlarının pozulmasına, işçiyə əmək məzuniyyətinin verilməməsinə, habelə istifadə edilməmiş əmək məzuniyyətinə görə müəyyən edilmiş kompensasiyanın ödənilməməsinə görə – vəzifəli şəxslər 1.500 manatdan 2.000 manatadək cərimə edilir.

Mənbə: vergiler.az

Vaxtında həyata keçirilməyən auditin fəsadları

Auditor fəaliyyətinin başlıca məqsədi təsərrüfat subyektinin mühasibat (maliyyə) hesabatlarının düzgünlüyünü və normativ aktlara uyğunluğunu müəyyən etməkdir. Bəs audit hansı tarixlərdə keçirilməlidir? Mövzunu “A Audit and Consulting” MMC-nin direktoru, auditor Rüfət Əliyev şərh edir.

Bundan öncəki yazımızın (https://vergiler.az/news/economy/22305.html) sosial şəbəkədə müzakirə olunmasından sonra aydın oldu ki, bir çox mühasib və maliyyəçilərdə maliyyə hesabatlarının hazırlanması üçün təyin olunan son tarixlə bağlı suallar yaranır. Əslində, bu, gözləniləndir. Çünki hazırda praktiki olaraq məcburi auditin təsərrüfat subyekti olan kommersiya və qeyri-kommersiya təşkilatları bitmiş maliyyə ili üçün nəzərdə tutulan maliyyə hesabatlarının kənar auditini cari ilin son tarixinə qədər icra edə bilirlər.

Misal: “AA” MMC 2021-ci il üçün maliyyə hesabatlarının kənar audit yoxlamasını ötən ilin noyabr ayında icra edib. Araşdırma zamanı məlum olub ki, ötən ilin oktyabr ayında şirkətin onlayn kargüzarlıq bölməsinə Auditorlar Palatası tərəfindən audit yoxlamasının icra edilməməsi ilə bağlı xəbərdalıq məktubu daxil olub. Təcrübə onu göstərir ki, xəbərdarlıq olunmasaydı, rəhbərlik audit xidmətinə əhəmiyyət verməyəcəkdi.

Qeyd edək ki, ölkəmizdə bir çox sahələr kimi audit də öz keçid dövrünü yaşayır. Elə bu səbəbdəndir ki, istər auditdən yayınmaya görə təkrar cərimələnməyə, istərsə də vaxtında keçirilməyən auditə görə cərimələnməyə mütəmadi rast gəlinmir. Amma, bu, hər şeyin qaydasında olduğu demək deyil. Təcrübədə auditin keçirilmədiyinə və vaxtında aparılmadığına görə cərimə kəsilən şirkətlər az deyil. Vaxtında keçirilməyən auditə görə də, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 464-cü maddəsinə əsasən, vəzifəli şəxslər 300 manatdan 600 manatadək, hüquqi şəxslər 1.500 manatdan 2.500 manatadək məbləğdə cərimə edilir.

Nazirlər Kabinetinin 2010-cu il 27 may tarixli, 97 nömrəli qərarı ilə “Kommersiya təşkilatlarının illik maliyyə hesabatlarının və birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarının təqdim edilməsi və dərc edilməsi Qaydaları” təsdiq edilib. İllik maliyyə hesabatlarının və birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarının təqdim edilməsi qaydasının 3.1-ci bəndində göstərilir ki, kommersiya təşkilatları illik maliyyə hesabatlarını və birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarını hesabat dövrü başa çatdıqdan sonra, müvafiq olaraq sonrakı ilin aprel ayının 30-dan və iyun ayının 30-dan gec olmayaraq təqdim etməlidirlər.

Qeyd edək ki, illik maliyyə hesabatlarının təqdim edilməsinin son vaxtı növbəti ilin aprel ayının 30-u, birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarının son vaxtı isə iyun ayının 30-udur.

Qərarın 5.1.1-ci bəndinə əsasən, qurumun internet səhifəsi olduqda həmin məlumatlardan sərbəst istifadə edilməsini təmin etmək şərtilə illik maliyyə hesabatının və birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarının auditor rəyi ilə birlikdə həmin internet səhifəsində və ya mətbu orqanda dərc olunmasını təmin etməlidir.

Məlumat üçün bildirək ki, maliyyə hesabatlarını və birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarını auditor rəyi ilə birlikdə dərc etməli olan kommersiya təşkilatlarının siyahısını Dövlət Vergi Xidməti ildə bir dəfə hesabat ilindən sonrakı ilin mart ayının 31-dək Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyinə təqdim edir.

Bəs hesabat dövrü dedikdə nə başa düşülür və ya hesabat dövrü necə tənzimlənir?

“Mühasibat uçotu haqqında qanunun 11-ci maddəsində kommersiya təşkilatlarının maliyyə hesabatları üçün hesabat dövrü kimi aşağıdakı üç hal göstərilib:

• il ərzində oktyabr ayının 1-dək yeni yaradılan mühasibat uçotunun subyektləri üçün birinci hesabat dövrü onların qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada dövlət qeydiyyatına alındığı tarixdən dekabr ayının 31-i də daxil olmaqla;
• oktyabr ayının 1-dən sonra yeni yaradılmış mühasibat uçotunun subyektləri üçün isə birinci hesabat dövrü onların qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada dövlət qeydiyyatına alındığı tarixdən növbəti ilin dekabr ayının 31-i də daxil olmaqla;
• digər mühasibat uçotunun subyektləri üçün hesabat dövrü yanvar ayının 1-dən dekabr ayının 31-i də daxil olmaqla.

Bütün bunları nəzərə alaraq qeyd edə bilərik ki, əksər mühasiblərin və sahibkarların səhv saldığı tarix məhz kommersiya təşkilatlarının maliyyə hesabatları üçün təyin ounan hesabat dövrü ilə illik maliyyə hesabatlarının təqdim edilməsi və dərc edilməsi tarixləridir.

Onu da qedy edək ki, ölkəmizdə fəaliyyət göstərən sərbəst auditorlar və auditor təşkilatları hesabat dövrü bitən şirkətlərin hamısını yuxarıda qeyd etdiyimiz tarixlərə qədər auditini praktiki icra etmək gücünə malik sayda deyillər. Çıxış yolu isə ilk fürsətdə audit yoxlamasından keçməkdir. Ən pis halda isə bağlanmış audit müqaviləsinin tarixi hesabatların təqdim edilməsi və dərc edilməsindən əvvəlki tarixdə olmalıdır.

Mənbə: vergiler.az

Hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti göstərən fiziki şəxsin hansı vergi öhdəliyi yaranır?

Mən ipoteka krediti ödənişlərimi tam qurtarmaq üzrəyəm. Ödəniş tam qurtarandan sonra ƏDV mənə qaytarılacaqmı? 

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, nağdsız qaydada alınmış yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinə görə ödənilmiş ƏDV-nin bir hissəsinin qaytarılması yalnız 1 yanvar 2020-ci ildən sonrakı tarixdə ƏDV ödəyicisi olan və Azərbaycan Respublikasının ərazisində bina tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərdən nağdsız qaydada alınmış yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinə aid edilir. Həmin tarixdən əvvəl alınmış mənzillər üzrə ödənilmiş ƏDV-nin geri qaytarılması qanunvericilikdə nəzərdə tutulmamışdır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 165.6-cı maddəsi və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2022-ci il 25 may tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Fiziki şəxs olan istehlakçılar tərəfindən Azərbaycan Respublikasının ərazisində bina tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərdən nağdsız qaydada alınmış yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinə görə ödənilmiş əlavə dəyər vergisinin qaytarılması Şərtləri və Qaydası”.

Mənbə: vergiler.az

Hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti göstərən fiziki şəxsin hansı vergi öhdəliyi yaranır?