Blog Full

Avropanın əsas iqtisadiyyatı məsafədən çalışmağa həmişəlik icazə vermək istəyir.

Avropanın aparıcı iqtisadiyyatı sayılan Almaniya hakimiyyəti məsafədən çalışma kimi iş formatına həmişəlik icazə vermək üzərində fikirləşir. Financial Times nəşrinin məlumatına görə, alman hökuməti işçilərin evdən və ofisdən çalışmaqla bağlı iş arasında seçim etməsinə imkan verəcək qanun layihəsini nəzərdən keçirməyə hazırlaşır. Sənəd üzərində işlərin yaxın həftələr ərzində yekunlaşacağı söylənilir.

Uzaqdan çalışmaq və ya ofisdə işləmək arasında seçim etmək hüququnun öz öhdəliklərini məsafədən yerinə yetirə bilən işçilərə veriləcəyi açıqlanıb. Pandemiyaya qədər Almaniyada evdən çalışan əməkdaşların sayı 18 faiz təşkil edirdi. Lakin koronavirus yoluxması hallarının artması fonunda onların sayı təxminən 40 faizə kimi yüksəlib.

Digər ölkələrdə isə bu cür qanun layihələri hələ ki, hazırlanmır. Rostrud-un bu yaxınlarda keçirdiyi sorğuya əsasən hər on nəfərdən bir vətəndaş evdən işləmək arzusunu söyləyib.

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Vergi Məcəlləsinin 166.2-ci maddəsində qeyd edilib ki, Məcəllənin 159.5-ci maddəsi tətbiq edildikdə malların (işlərin, xidmətlərin) qeyri-kommersiya məqsədləri üçün verildiyi vaxt, malların itməsi, əskik gəlməsi, xarab olması, tam amortizasiya olunmadan uçotdan silinməsi və ya oğurlanması baş verdiyi vaxt (gün) vergi tutulan əməliyyatın vaxtı sayılır. Maddənin müddəalarını iqtisadçı ekspert İsmayıl Bağırov şərh edir.

Vergi Məcəlləsinin bu maddəsinin tətbiqinin əsas məqsədi malların qeyri-kommersiya məqsədləri üçün verildikdə, o cümlədən malların itməsi, əskik gəlməsi, xarab olması, tam amortizasiya olunmadan uçotdan silinməsi və ya oğurlanması baş verdiyi halda vergi tutulan əməliyyatın vaxtını müəyyən etməkdir.

Vergi Məcəlləsinin 166-cı maddəsinin müddəalarına əsasən, ƏDV tutulan əməliyyatın vaxtı təqdim olunmuş mallar (işlər və xidmətlər) üçün ödəmənin aparıldığı vaxtdır. Ödəmə dedikdə təqdim edilmiş malların (işlərin və xidmətlərin) ƏDV-siz dəyərinin ödənilməsi nəzərdə tutulur. Vergi Məcəlləsinin 166.2-ci maddəsinə əsasən isə vergi ödəyicisi malları ƏDV-ni ödəməklə əldə edirsə və müvafiq əvəzləşdirmə alırsa, malların qeyri-kommersiya məqsədləri üçün verildiyi vaxt və malların itməsi, əskik gəlməsi, xarab olması, tam amortizasiya olunmadan uçotdan silinməsi və ya oğurlanması baş verdiyi gün ƏDV tutulan əməliyyatın vaxtı sayılır.

Bir məqamı qeyd etmək lazımdır ki, fövqəladə hal şəraitində malların itməsi, əskik gəlməsi, xarab olması, tam amortizasiya olunmadan uçotdan silinməsi və ya oğurlanması vergi tutulan əməliyyat sayılmır. Məsələn, müəyyən bir ərazidə sel suları nəticəsində vergi ödəyicisinin mallarnın xarab olduğu və ya malları çay daşqını yuyub apardığı üçün malların qalığı əskik gəldiyi hallarda ƏDV geri hesablanılmır.

Misal 1: Müəssisə 2020-cı ilin aprel ayında kommersiya məqsədləri üçün 50.000 manat dəyərində (ƏDV-siz) mal almış və aldığı mala görə ödədiyi 9.000 manat ƏDV məbləğini aprel ayında büdcə ilə əvəzləşdirmişdir. Amma may ayının 25-də həmin mal qeyri-kommersiya məqsədləri üçün istifadə olunmuşdur.

Bu halda, vergi tutulan əməliyyatın aparıldığı vaxt 2020-ci ilin may ayının 25-i hesab olunur. Buna görə də əvəzləşdirilmiş 9.000 manat ƏDV məbləği may ayının ƏDV bəyannaməsində büdcəyə hesablanmalıdır.

Misal 2: ƏDV ödəyicisi olan şəxsdə 2020-ci il yanvar ayının 10-da aparılan inventarizasiya zamanı ƏDV-ni ödəməklə əldə etdiyi və müvafiq əvəzləşdirmə aldığı 800 manat məbləğində malı əksik gəlmiş, kommersiya məqsədləri üçün aldığı 1.000 manat məbləğində olan malları həmin ilin yanvar ayında qeyri-kommersiya məqsədləri üçün istifadə etmiş və fevral ayında isə 2.000 manat məbləğində malı xarab olmuşdur. Göstərilən məbləğlərə ƏDV daxil deyildir. Şəxsin hesablamalı olduğu ƏDV məbləğini müəyyənləşdirin.

Vergi Məcəlləsinin 166.2-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi malları ƏDV-ni ödəməklə əldə edirsə və müvafiq əvəzləşdirmə alırsa, malların qeyri-kommersiya məqsədləri üçün verildiyi vaxt və malların əskik gəlməsinin, xarab olmasının baş verdiyi tarix (gün) vergi tutulan əməliyyatın vaxtı sayılır. Kommersiya məqsədləri üçün aldığı və ƏDV-ni əvəzləşdirdiyi mallardan qeyri-kommersiya məqsədləri üçün istifadə etdiyi 1.000 manat məbləği və əskik gəlmiş mala görə 800 manat məbləği yanvar ayının vergi tutulan əməliyyatlarına aid olacaq və həmin ay büdcəyə 324 manat ((1000 + 800) x 18 % = 324 manat) ƏDV hesablamalıdır. Malların xarab olmasına görə olan 2000 manat məbləği isə fevral ayının vergi tutulan əməliyyatlarına daxildir və həmin ay büdcəyə 360 manat (2000 x 18% = 360 manat ) ƏDV hesablamalıdır.

Misal 3: ƏDV ödəyicisi olan şəxs 2020-ci il mart ayının 15-də 300 manat məbləğində iş görmüş, 1.500 manatlıq mal ixrac etmiş, inventarizasiya zamanı isə 500 manat məbləğində mal əksik gəlmiş, kommersiya məqsədləri üçün aldığı və ƏDV-ni əvəzləşdirdiyi mallardan 700 manat məbləğində qeyri-kommersiya məqsədləri üçün istifadə etmiş, fövqəladə hal nəticəsində 5.000 manatlıq malı xarab olmuşdur. Göstərilən məbləğlərə ƏDV daxil deyildir. Şəxsin hesablamalı olduğu ƏDV məbləğini müəyyənləşdirin.

Vergi Məcəlləsinin 166.2-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi malları ƏDV ödəməklə əldə edirsə və müvafiq əvəzləşdirmə alırsa, malların qeyri-kommersiya məqsədləri üçün verildiyi vaxt və malların əskik gəlməsinin, xarab olmasının baş verdiyi tarix (gün) vergi tutulan əməliyyatın vaxtı sayılır. Vergi ödəyicisinin 300 manat məbləğində iş görülməsi, 500 manat məbləğində malın əksik gəlməsi, kommersiya məqsədləri üçün aldığı və ƏDV-ni əvəzləşdirdiyi mallardan qeyri-kommersiya məqsədləri üçün istifadə etdiyi 700 manat məbləğləri mart ayının vergi tutulan əməliyyatlarına aid olacaq və həmin ay büdcəyə 270 manat ((300 + 500 + 700 ) x 18 % = 270 manat) ƏDV hesablamalıdır. Vergi ödəyicisinin ixrac etdiyi 1.500 manat məbləğində mal sıfır (0) dərəcə ilə vergiyə cəlb olunur. Fövqaladə hallar nəticəsində 5.000 manat dəyərində malın xarab olması isə vergi tutulan əməliyyat sayılmır.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

“İcbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqının hesablanmasına və ödənilməsinə nəzarət Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında

“Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2019-cu il 3 dekabr tarixli 1718-VQD nömrəli Qanununun tətbiqi və “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2018-ci il 28 dekabr tarixli 1441-VQD nömrəli Qanununun tətbiqi və “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1999-cu il 30 dekabr tarixli 241 nömrəli Fərmanının ləğv edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 31 yanvar tarixli 502 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 24 dekabr tarixli 898 nömrəli Fərmanının 2.3.9-cu yarımbəndinin icrasını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

1. “İcbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqının hesablanmasına və ödənilməsinə nəzarət Qaydası” təsdiq edilsin (əlavə olunur).
2. Bu Qərar 2024-cü il yanvarın 1-dən qüvvəyə minir.

Əli Əsədov
Azərbaycan Respublikasının Baş Naziri

Bakı şəhəri, 5 oktyabr 2020-ci il
№ 376

Azərbaycan Respublikası Nazirlər
Kabinetinin 2020-ci il 5 oktyabr
tarixli 376 nömrəli Qərarı ilə
təsdiq edilmişdir.

İcbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqının
hesablanmasına və ödənilməsinə nəzarət

QAYDASI
1. Ümumi müddəalar

1.1. Bu Qayda “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun (bundan sonra – Qanun) 15-24.2-ci maddəsinə əsasən hazırlanmışdır və Qanunun 15-24.1-ci maddəsində qeyd olunan şəxslər istisna olmaqla, digər şəxslərə (bundan sonra – sığortaolunanlar) münasibətdə sığorta haqqının hesablanmasına və ödənilməsinə nəzarət qaydasını müəyyən edir.

1.2. Sığortaolunanlara münasibətdə sığorta haqqının hesablanmasına və ödənilməsinə nəzarət İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi (bundan sonra – Agentlik) tərəfindən icbari tibbi sığorta üzrə məlumat bazası (elektron informasiya ehtiyatı) (bundan sonra – məlumat bazası) vasitəsilə həyata keçirilir.

2. Sığorta haqqının hesablanmasına nəzarət

2.1. Sığortaolunanlar üzrə illik sığorta haqqının dərəcəsi minimum aylıq əməkhaqqının 48 faizi həcmində müəyyənləşdirilir və Qanunun 15-11.6-cı maddəsinə müvafiq olaraq sığorta haqqı tam məbləğdə hər təqvim ili üçün yanvar ayının 15-dək icbari tibbi sığorta fonduna ödənilir.

2.2. Sığortaolunanlar tərəfindən sığorta haqqını ödəmək öhdəliyi təqvim ili ərzində yarandıqda, həmin şəxslər üçün sığorta haqqı 12-yə bölünməklə öhdəliyinin yarandığı ay da daxil olmaqla ilin sonunadək növbəti ayların sayına vurulmaqla hesablanır.

2.3. Sığortaolunan tərəfindən ödənilməli olan sığorta haqqının hesablanmasına nəzarət sığorta haqqını ödəmək öhdəliyi yarandığı andan etibarən Agentliyin məlumat bazası vasitəsilə sığortaolunanın FİN-i üzrə elektron şəkildə aparılır.

3. Sığorta haqqının ödənilməsinə nəzarət

3.1. Sığortaolunanlar tərəfindən sığorta haqqının ödənilməsinə nəzarət Agentliyin məlumat bazası vasitəsilə aparılır və sığorta haqqını ödəməmiş sığortaolunanlara dair hesabat real vaxt rejimində generasiya olunur.

3.2. Qanunun 15-12.2-ci maddəsinə əsasən ilkin səhiyyə xidməti, habelə təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım istisna olmaqla, sığorta haqları ödənilmədiyi hallarda xidmətlər zərfi çərçivəsində sığortaolunanlara tibbi xidmətlər onların öz vəsaiti hesabına göstərilir.

Mənbə: nk.gov.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Mühasibat və vergi uçotu arasında fərq

2-ci hissə

Məqalənin 1-ci hissəsini buradan oxuya bilərsiniz.

Vergi və mühasibat uçotu arasında fərq

Strukturundan (böyüklüyü, idarəetmə forması, əsasından – kommersiya / büdcə), eləcə də hüquqi formasından asılı olmayaraq istənilən təşkilatda sistemli, təşkil olunmuş hesabatlılıq zəruridir.

Bu cür mühasibat uçotunun məqsədləri çox aydındır: təşkilatın fəaliyyətinə nəzarət etmək və tənzimləmək (istənilən təsərrüfat əməliyyatlarının aparılması).

Təşkilat tərəfindən həyata keçirilən bu cür əməliyyatlar çoxdur: malların istehsalı / satılması – müvafiq olaraq xərclər / gəlirlər, işçilərə ödənişlər, aktivlərin hərəkəti və s. Ona görə də mütəxəssislər tərəfindən təsərrüfat uçotunun aparılmasına böyük ehtiyac var.

Əslində təsərrüfat uçotu əsasən məlumatla işləməyə yönəlmiş bir neçə mərhələdən ibarətdir. Sözügedən mərhələlərdən (onların növlərindən) və təsərrüfat hesabatları arasında istifadə edilən məlumatlardan asılı olaraq bu, fərqlənə bilər: operativ, mühasibat uçotu və statistik. Təsərrüfat uçotunun bu növləri əsas olanlardır, onlara istinad edərək digərləri, məs, mühasibat uçotu vergi hesabatlılığı (uçotu) üçün əsas yarada bilər.

Mühasibat uçotunun xüsusiyyətləri

Təşkilat tərəfindən aparılan təsərrüfat, əmlak əməliyyatları (istənilən fəaliyyət növü) mühasibat uçotunda sənədləşdirilmiş şəkildə göstərilir. Ona görə də sözügedən təşkilatın kapitalının (əmlakının) vəziyyətinin dəyişdirilməsi və iqtisadi əməliyyatlar üzrə bütün rəngarənlik, mühasibat uçotu sistemində sonradan toplanması, qaydaya salınması və əks etdirilməsi üçün qeydiyyata alınır.

Təşkilatın “iqtisadiyyatına” təsir edən fəaliyyətləri (əmlak, öhdəliklər) və maliyyə hesabatları üçün bir obyektdir. Sonuncu, müəssisə/təşkilatın özünün və ya mühasibat müşayiətinin kənar subyektinin səlahiyyətli mütəxəssisi tərəfindən həyata keçirilir, tərtib edilir.

Mühasibat  uçotu / hesabat aşağıdakı məqsədləri yerinə yetirmək üçün müəyyən edilmiş vəzifələri yerinə yetirir:

• Profilaktik: təşkilatın bütün iqtisadi prosesinə aid mənfi nəticələr barədə xərbərdarlıq (zərurət yarandıqa onların aradan qaldırılması).
• Gizli ehtiyatların (təşkilatdaxili) aşkar edilməsi yolu ilə maliyyə sabitliyinin / dayanıqlığının təmin edilməsi.
• Nəzarətedici: təşkilatın təsərrüfat fəaliyyətinin belə sahələrini müşahidə etmək və yoxlamaq:
• Qanunvericilik normalarının və təşkilatdaxili nizamnamələrin, smetaların və normativlərin yerinə yetirilməsinin düzgünlüyü.
• Təşkilatın həyata keçirdiyi əməliyyatların, təsərrüfat proseslərinin məqsədəuyğunluğu.
• Resursların –  o cümlədən, maddi və əmək resursları daxil olmaqla – idarə edilməsinin / istifadəsinin məqsədəuyğunluğu .
• Təşkilatın əmlakının, kapitalının vəziyyəti (mövcudluğu) və hərəkəti.

Məqalənin 3-cü hissəsini buradan oxuya bilərsiniz. 

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son xəbərləri qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Ən son iş elanları və xəbərləri izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun