Auditorlar Palatası tərəfindən operativ monitorinqi həyata keçirəcək müfəttişlərin siyahısı məlum olub

posted in: Xəbər | 0

Auditorlar Palatası tərəfindən operativ monitorinqi həyata keçirəcək müfəttişlərin siyahısı məlum olub

Auditorlar Palatası

Auditorlar Palatası sədrinin 2020-ci il 10 sentyabr tarixli 1/27 nömrəli sərəncamının icrası ilə əlaqədar Püşkatma komissiyası tərəfindən aparılmış püşkatmanın nəticəsi bəlli olmuşdur.

Nəticəyə uyğun olaraq, Palatanın üzvləri olan auditor təşkilatları və sərbəst auditorların apardıqları auditlərin operativ monitorinqinin həyata keçirilməsi məqsədilə qruplar və həmin qruplar üzrə monitorinqi həyata keçirəcək müfəttişlərin siyahısı aşağıdakı kimidir:  (PROTOKOL)

I – qrup (Namiq Abbaslı)

  1. “BKR İŞIK Konsaltinq” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “SMART AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “EKOL AUDIT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  4. “EUROCOND” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. “BKR Consulting” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  6. Əliyev Elvin Elçin oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Alıyev Köçəri Əmrah oğlu (Sərbəst auditor)

II – qrup (Yaşar Məmmədov)

  1. “Q.R.T.” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “FAM GROUP AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “FİNANS AUDİT-M” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  4. “Financial Academy Audit and Consulting ” məhdud məsuliyyətli cəmiyyəti
  5. “Xəzər-Audit 2019” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  6. Pənahov Novruz İsmayıl oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Abbasov Çingiz Abbas oğlu (Sərbəst auditor)

III – qrup (Nihad Axundov)

  1. “RM AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “Çinar Audit Konsaltinq” Məhdud Məsuliyyətli auditor Cəmiyyəti
  3. “GLOBAL  AUDIT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  4.  “HN ECONOMY AND TAX SERVICES LLC” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. Rzayev Akif Məlik oğlu (Sərbəst auditor)
  6. İsmayılov Səxavət İsmayıl oğlu (Sərbəst auditor)

IV – qrup (Nəcəf Talıbov)

  1. “Caspian Consulting and Partners” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “Intex Audit” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “HLB AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  4. “İDEOVATE CONSULTİNG” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. “İFS” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  6. Soltanov Qulu Mehbalı oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Qarayev Bəhram Qulu oğlu (Sərbəst auditor)

V – qrup (Elzadə Süleymanova)

  1. “Abacus Audit and Consulting” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “Analitik-Audit Konsaltinq” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “CONSULTING AND ACCOUNTING SERVICES” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  4. “ECONOMİC-CHA” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. “ELVİ AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  6. Əliyev Azər Hüseyn oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Qarayev Vüsal Məmmədrəsul oğlu (Sərbəst auditor)

            VI – qrup (Vəli Rəhimov)

  1. “Finans-Audit” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “FCHAİN AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “İnteraudit Consulting” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  4. “Invest Finance” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. “Master in Finans and Accountinq Services” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  6. Zəkiyev Zəki Etibar oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Əliyev Ruslan Şirvan oğlu (Sərbəst auditor)

VII – qrup (Səməd İsgəndərov)

  1. “Hakim” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “ARGENTUM AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “Qudvill Audit Consulting” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  4. “M ənd J Accuracy Consulting” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. “İnternational Audit” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  6. Əliyev Natiq Firuddin oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Quliyev Rüfət Hüseyn oğlu (Sərbəst auditor)

VIII – qrup (Elnur İbrahimov)

  1. “AUDİT CONSULTİNG 17” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “ONZ ACCOUNTING” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “Rahim Alizada Account Tax and Consulting” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  4. “İnternational Consulting and Solutions”  Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. “HİMMARA AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  6. Abbasov Yaşar Çingiz oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Talıbov Vidadi Musa oğlu (Sərbəst auditor)

IX – qrup (İlham Hacı-Əzizov)

  1. “Capital Audit” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “CƏFƏROĞLU AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “SME AUDIT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  4. “SVVİFT CONSULTİNG AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. Əliyev Yaqub Tofiq oğlu (Sərbəst auditor)
  6. Tağıyev Vasif İbrahim oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Seyidov Elnur Sabir oğlu (Sərbəst auditor)

X – qrup (Nazim Axundov)

  1. “Consulting Group” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “VİZİON GROUP”   Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “TİD CONSULTING” Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti
  4. “İnteqral Consulting” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. “ASON AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  6. Sadıqov Musa Sərxan oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Musayev Adıgözəl Maqsud oğlu (Sərbəst auditor)

XI – qrup (Aygün Səfərova)

  1. “Zaman Audit” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2.  “BAKI Audit Konsaltinq” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “VXA – Audit” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  4. “Econom Audit” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. “L.B. Audit xidməti” Məhdud məsuliyyətli cəmiyyəti
  6. Gülməmmədov Şirxan Yadigar oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Məmmədov Daşqın Natiq oğlu (Sərbəst auditor)

XII – qrup (Naib Yusifov)

  1. “Prime Audit and Consulting” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “Audit Qrup” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “Davud Mamedov” Məhdud Məsuliyyətli auditor Cəmiyyəti
  4.  “UHY Audit” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. “Finexpert” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  6. Hüseynov Aydın Həsən oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Mehdizadə Ramal Ramiz oğlu (Sərbəst auditor)

XIII – qrup (Üzeyir Fətiyev)

  1. “Şəfəq Audit Konsaltinq” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “Premium Audit” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “V.İ.P. Audit” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  4. “Ekspert Finans Konsaltinq” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. “SOLUTIONS AUDIT SERVICES” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  6. Qiyasov Yaşar İdris oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Paşayev Əmrah Mürvət oğlu (Sərbəst auditor)

XIV – qrup (Altay Cəfərov)

  1. “ATC SERVICES” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “ATR AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “AUDİT PLANNING AND STRATEGY” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  4.  “GRANDİS AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. “OSHAR” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  6. Vəliyev Hafiz Zülfəli oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Xıdırbəyli Cavid Xəlil oğlu (Sərbəst auditor)

XV – qrup (Səftər Vəlizadə)

  1.  Audit Target” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  2. “AZƏRİ AUDİT SERVİS” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  3. “AZER AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  4.  “Business Consulting Company” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  5. “ARQUMENT AUDİT” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti
  6. Cəfərov Bayram Sadiq oğlu (Sərbəst auditor)
  7. Eminov Otello Zəkəriyyə oğlu (Sərbəst auditor)

Mənbə: audit.gov.az


Teleqram qrupumuza üzv olun



Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Dövlət Gömrük Komitəsi “Smart Customs” proqram təminatı ilə bağlı ən çox ünvanlanan sualları cavablandırıb

posted in: Xəbər | 0
gömrük risk qiymətləndirməsiDövlət Gömrük Komitəsinin “Sadələşdirilmiş Bəyannamə – Elektron Ticarət” layihəsinin təqdimatından sonra Komitənin sosial şəbəkələrdəki rəsmi səhifələrinə ən çox ünvanlanan sualları cavablandıraraq izləyicilərimizin diqqətinə çatdırırıq.
1. Ünvana çatdırılma ödənişsiz olacaq və necə həyata keçiriləcək?
Sifariş etdiyiniz məhsulun ünvana çatdırılması sifariş edənlə daşıyıcı şirkət arasında münasibətlərlə tənzimlənir.
2. 300 dollar limitini keçməsək yenə də bəyannamə verməliyik?
Hər bir halda sifariş etdiyiniz məhsul bu tətbiq vasitəsilə bəyan olunmalıdır.
3. Daşıyıcı şirkət fiziki şəxsin əvəzinə onun sifariş etdiyi mallar üçün bəyannamə verə bilərmi?
“Smart Customs” mobil tətbiqində sifariş edən fiziki şəxs yalnız özü sadələşdirilmiş bəyannaməni təqdim etməlidir.
4. “Smart Customs” proqramında bəyan etməklə daşıyıcı şirkət vasitəsilə telefon gətirmək olarmı?
300 dollar limit çərçivəsində istənilən məhsulu sifariş edə bilərsiniz. Limiti keçdiyiniz təqdirdə gətirdiyiniz məhsul gömrük ödənişlərinə cəlb olunacaq.
5. “Smart Customs” Proqramına girmək üçün mütləq Asan İmza olmalıdırmı?
Azərbaycan vətəndaşları üçün proqrama daxil olmaq Asan İmza və Elektron İmza ilə yanaşı, «Fərdi identifikasiya nömrəsi» (FİN) ilə də mümkündür. Qeydiyyat zamanı təyin edəcəyiniz şifrənin böyük və kiçik hərflərlə yanaşı, rəqəmdən ibarət olmasına da diqqət edin.
6. “Smart Customs” proqramı ilə 2 ədəddən artıq, amma 300 dollar limitini keçmədən sifariş verdikdə gömrük rüsumu ödəmək lazımdır?
Malların gömrük sərhədindən fiziki şəxsin və onun ailə üzvlərinin şəxsi istifadəsi və istehlakı məqsədləri üçün keçirildiyi yəqinləşdirilməklə, onların xassələri, miqdarı, habelə sərhəddən keçirilməsinin mütəmadiliyi əsasında gömrük orqanları tərəfindən müəyyən edilir. Vətəndaş şəxsi istifadəsi və istehlakı məqsədləri üçün 2 (iki) ədəd eyni və (və ya) eynicinsli malı güzəştli qaydada (gömrük ödənişləri ödəmədən) gömrük sərhədindən keçirmək hüququna malikdir. Fiziki şəxs tərəfindən gömrük sərhədindən keçirilən eyni və (və ya) eynicinsli malların miqdarı 2-dən çox olduqda, güzəştli qaydada (gömrük ödənişləri ödəmədən) gömrük sərhədindən keçiriləcək malların 2-dən çox olan miqdarı gömrük orqanları tərəfindən müəyyən edilir və müəyyən edilmiş miqdardan artıq keçirilən eyni və (və ya) eynicinsli mallara görə gömrük ödənişləri ödənilir.
7. “Smart Customs” proqramında səhvən bəyannamə verdim və limitim doldu, bunu necə ləğv edə bilərəm?
Bildiririk ki, “Smart Customs” proqram təminatı-nın tezliklə yenilənməsi nəzərdə tutulur. Yenilənəcək proqram təminatında qeyd olunan məsələ öz həllini tapacaq.
8. ASAN imza olmadan “Smart Customs” proqramında qeydiyyatdan keçmək olarmı? Hansı səbəbdən FİN kodla qeydiyyatdan keçmək olmur?
“Smart Customs” proqram təminatından istifadə «ASAN login» sisteminə daxil olmaqla yalnız «ASAN imza», «Elektron-imza» və ya «Fərdi identifikasiya nömrəsi» (FİN) vasitələri ilə mümkündür. Autentifikasiya vasitələrindən müvafiq olaraq biri seçilməlidir.
Qeyd: Şəxsiyyət vəsiqənizin vaxtı bitdiyi halda, mobil nömrə sizin adınıza olmadığı halda «ASAN login» sistemində qeydiyyatdan keçmək mümkün olmayacaq. Proqram təminatına daxil olduqda şifrənizi daxil etdikdən sonra “Mən robot deyiləm” xanası işarələnməlidir.
9. Telefon nömrəsi mənim adıma deyilsə, amma bağlama mənim adıma olacaqsa, bəyannamə necə veriləcək?
“Smart Customs” proqram təminatına daxil olmaq üçün “ASAN login” sistemində qeydiyyatdan keçməlisiniz. Telefon nömrəniz öz adınıza olmalıdır, əks halda «ASAN login» sistemində qeydiyyatdan keçə bilməyəcəksiniz.
10. Gətirəcəyim məhsulun aid olduğu kateqoriya sizin siyahıda yoxdur, bu halda nə etməliyəm?
Bildiririk ki, ölkə ərazisinə gətirilən mal kateqoriyaları tərəfimizdən analiz olunur və siyahıya yeni mallar əlavə olunacaq. Malların siyahısı mütəmadi olaraq yenilənir.
11. “Smart Customs” proqramında elektron xidmət haqqı hansı hallarda verilir?
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2016-cı il 26 aprel tarixli 168 nömrəli qərarına əsasən bütün növ gömrük bəyannamələri üçün elektron gömrük xidmətinin göstərilməsinə görə gömrük yığımı tutulur.

Effektiv kollektiv necə toplanmalı? (2-ci hissə)

posted in: Xəbər | 0

kollektivEffektiv kollektiv necə toplanmalı?

2-ci hissə

Məqalənin 1-ci hissəsini buradan oxuya bilərsiniz.

İstənilən problemi həll edə biləcək “vahid işçi kollektiv”in yaradılması prosesində “cəhənnəmin” bir neçə dairəsindən keçmək lazım gəlir. Müsahibələrin səmərəliliyini artırmaq və “lazımsız” adamları tez bir zamanda seyrəltmək üçün minimum resurs və vaxt sərf etməyə çalışın.

Beləliklə, namizəd bütün yoxlamalardan keçdi və işə başladı. Əgər o, ağıl və məsuliyyət göstərirsə, amma, işlər hələ də qaydasında getməzsə, onun qabiliyyətlərinə daha uyğun olan digər vəzifələri tapmağa çalışın. Əgər işçi öz vəzifələrinin öhdəsindən açıq-aydın gəlmirsə, onu maksimum sürətlə işdən çıxarın. Əlbəttə ki, həmişə insana ikinci şans da vermək olar, amma təcrübə göstərir ki, demək olar ki, heç kim ondan istifadə etmir.

Belə diqqətli seçim etməklə siz şirkətə yalnız düzgün insanları gətirmək üçün zəmanət verəcəksiniz və sürətli işdən çıxarılma “uyğun olmayan” əməkdaşın biznesinizə zərər vurmasına imkan verməyəcək.

İndi isə sizə müəyyən sualları təqdim edəcəyik. Həmin sualların vasitəsilə şəxsin “sizin” namizəd olub-olmadığını müəyyən edə biləcəksiniz:

  1. Namizədin lazımi ixtisası və təcrübəsi varmı?
  2. O, ağıllıdırmı?
  3. O, hər şeylə maraqlanan və enerjili biridirmi?
  4. İşlədiyi sahə onun xoşuna gəlirmi?
  5. Mən onunla bir komandada işləmək istəyirəmmi?
  6. Mən onu idarə edə biləcəyəmi?
  7. Onun təcrübəsinə görə istədiyi qədər ödəməyə hazırammı?
  8. Həqiqətənmi, o götürdüyüm işdə maraqlıdır?

Teleqram qrupumuza üzv olun



Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Kassa, yoxsa hesablama metodu?

posted in: Xəbər | 0

kassa metodu hesablama metoduSahibkarların tez-tez qaldırdıqları bu sualın cavabını maliyyə üzrə mütəxəssis Ramin Ramazanov aydınlaşdırır.

Vergi Məcəlləsinin 130.1-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi vergi tutulan gəlirin və xərclərin dəqiq əks etdirilməsi üçün onların uçotunu vaxtında və dəqiq aparmalı, tətbiq edilən uçot metodundan asılı olaraq gəlirlərini və xərclərini onların əldə edildiyi və ya çəkildiyi müvafiq hesabat dövrlərinə aid etməyə borcludur.
Vergi Məcəlləsinin 130.4-cü maddəsində göstərilir ki, vergi ödəyicisi vergi ili ərzində eyni metodu tətbiq etmək şərtilə vergilərin uçotunu kassa metodu və ya hesablama metodu ilə apara bilər.

Məcəlləyə əsasən, kassa metodu ilə uçot aparan vergi ödəyicisi gəliri əldə edəndə və ya gəlir onun sərəncamına veriləndə, bu gəliri nəzərə almalı və gəlirdən öz xərclərini yalnız bu xərcləri çəkdiyi zaman çıxmalıdır. Hesablama metodu ilə uçot aparan vergi ödəyicisi gəlir əldə edilməsinin və xərc çəkilməsinin faktiki vaxtından asılı olmayaraq gəlirini və xərcini müvafiq surətdə gəlir almaq hüququnun əldə edildiyi və ya xərcin çəkilməsi barədə öhdəliyin yarandığı vaxt nəzərə almalıdır.

Kassa metodunu tətbiq edən vergi ödəyicisi tərəfindən mal və xidmətlərə görə ödənişi hələ əldə etməyibsə, o zaman vergitutma obyekti yaranmır. Tutaq ki, vergi ödəyicisi 2020-ci ilin sentyabr ayı ərzində 100 min manat dəyərində xidmət təqdim edib və bu məbləğdə də elektron qaimə-faktura göndərib. 100 min manat dəyərində xidmət göstərilməsinə baxmayaraq, əgər bu xidmətə görə şirkətin bank və ya kassa hesabına ödəniş daxil olmayıbsa, vergi ödəyicisi heç bir gəlir vergisi ödəməyəcək. Əgər ödəmə 2021-ci ildə daxil olarsa, vergi öhdəliyi də 2021-ci ildə yaranacaq. Əgər həmin vergi ödəyicisi hesablama metodunu seçərsə, yuxarıda qeyd edilən dövr ərzində göstərilən xidmətə görə təqdim edilən elektron qaimədəki məbləğ 2020-ci il üzrə vergiyə cəlb edilməlidir.

Qısa desək, hesablama metodunda gəlir və xərc baş verdiyi anda uçota alınır və vergiyə cəlb edilir. Kassa metodunda isə gəlir və xərc yarandığı zaman deyil, onların ödənişinin alındığı zaman nəzərə alınır. Bir nüansı nəzərdən qaçırmayaq ki, vergi ödəyicisi mütləq bir vergi ili ərzində eyni metodu tətbiq etməlidir.

Kassa metodu ilə hesablama metodu arasında fərq nədir?

Fərq seçilən uçot dövrü üçün gəlir və xərclərin əks etdirilməsi üsulundadır. Yəni sual bu cür qoyulur ki, hesabat dövrü ərzində hansı əməliyyatları xərc, hansını gəlir hesab etmək olar? Bilirik ki, müəssisənin mövcud olduğu və fəaliyyət göstərdiyi müddət ərzində pul daxilolmalarının hamısı gəlirlər, bütün ödənişlər isə xərclərdir. Ancaq metod seçimi zamanı bizi bütün dövr deyil, konkret bir dövr maraqlandırır.

Kassa metodunu seçən zaman pul vəsaitlərinin kassaya və ya hesablaşma hesabına istənilən mədaxili gəlir, uçot dövrü ərzində həyata keçirilmiş istənilən ödəniş və ya köçürmə isə xərclər hesab edilir. Bu vəziyyətdə, eyni dövr üçün gəlir və xərclər arasındakı əlaqə heç bir əhəmiyyət daşımır.

Hesablama metodunda müəyyən bir dövr üçün gəlirlər onların ödənişindən asılı olmayaraq, həmin dövr ərzində satılmış malların və xidmətlərin satış dəyəri hesab olunur. Xərc isə realizə olunan malların və xidmətlərin maya dəyəri, habelə müəssisə tərəfindən malların və xidmətlərin istehlakıdır. Bu isə təchizatçıya ödəniş edilib- edilməməsindən asılı olmur. Başqa sözlə, əgər sizin gəlirləriniz mühasibat xidmətlərindən formalaşırsa, bu zaman həmin xidmətlə əlaqəli olan dövrə aid hər şey – icarə, mühasibin maaşı, kommunal xərclər və s. xərclər hesab olunur. Bu isə o deməkdir ki, bütün bunlar məhz həmin mühasibat xidmətinin satılmasına imkan yaradıb.

Hesablama metodu və kassa metodu – bu, əməliyyatların qeydiyyatı üçün istifadə olunan mühasibat uçotunun iki üsuludur. İki metod arasındakı əsas fərq əməliyyatın qeydə alınma vaxtıdır. Vaxt keçdikcə iki üsulun nəticələri təxminən eyni olur. Deyilənləri qısa etsək:

  • Hesablama prinsipi: əməliyyat və gəlir yarandıqda qeydə alınır və xərclər isə istehlak edildikcə qeyd olunur;
  • Kassa prinsipi: əməliyyat və gəlir müştərilərdən pul alındıqda əks olunur. Xərclər pul vəsaitləri təchizatçılara və əməkdaşlara ödənildikcə nəzərə alınır.

Misal 1: Avqust ayında şirkət alıcıya 30.000 manat məbləğində məhsul satıb. Sifarişçi bu hesabı sentyabr ayında ödəyib. Kassa metodundan istifadə zamanı şirkət satışı sentyabr ayında, yəni pul vəsaitlərini aldığı zaman qeydə alır. Hesablama metodu üzrə uçot zamanı isə şirkət satışı avqust ayında, ona hesab-faktura verildikdə qeydə alır.

Misal 2: Şirkət avqust ayında 1.500 manat dəyərində reklam xidməti alır, sentyabrda isə onun dəyərini ödəyir. Kassa metodu zamanı şirkət xərcini sentyabr ayında, ödəniş etdiyi zaman nəzərə alır. Hesablama metodu uçotu zamanı isə şirkət bunu avqust ayında, e-qaiməni (xidməti) təchizatçıdan aldığı zaman nəzərə alır.
Mühasibat sahəsinin nümayəndələrinə hər iki anlayış yaxşı tanış olsa da, bütün hallarda aydınlıq gətirməkdən ötrü prinsipial fərqi aydınlaşdırmaq zəruridir. Hesablama metodu gəlir və xərclərin kassadan faktiki olaraq nağd pul qəbulu/xaric olunmasından asılı olmayaraq, yarandığı dövrdə tanındığını bildirir. Kassa metodu isə əksinə, hesabdan pulun faktiki köçürülməsi/silinməsi zamanı gəlir və ya xərcləri tanıyır.

Nəzərə almaq lazımdır ki, hansı metodu istifadə etməyindən asılı olmayaraq, alınmış avans məbləğləri mal və ya xidmətlər təqdim edilməyənədək gəlir kimi nəzərə alınmır. Həmçinin, mal və xidmətlərə görə ödənilmiş avans məbləği həmin mal və xidmətlər silinməyənədək xərc hesab olunmur.

Hansı metod daha üstündür?

Həm hesablama metodunun, həm də kassa metodunun üstünlükləri və çatışmayan cəhətləri mövcuddur. Hesablama metodunun populyarlığının səbəbi ondadır ki, bütün gəlirləri və xərcləri yarandığı anda nəzərə alır. Kassa metodunda isə bu, ancaq ödəmə gəldiyi zaman nəzərə alınır.

Metodların seçilməsi, əslində, şirkətin, müəssisənin vəziyyətindən asılıdır. Kassa metodunun tətbiqi icra üçün daha asandır. Çünki ödəmə sistemlərinin məlumatlarına əsaslanır. Bunlar kassa və ya bank sistemində əks olunur və həmişə ilkin sənədlərlə təsdiqlənir. Bundan əlavə, kassa metodunun nəticəsi olan mənfəət kassa qalığı ilə uyğun gəlir, yəni çox asanlıqla (nağd pulların hesablanılması) yoxlanıla bilir.

Hesablama metodu isə daha mürəkkəbdir və onun mənfəəti kassadakı qalıqla üst-üstə düşmür. Lakin əldə edilən mənfəət müəssisənin rentabelliyinin göstəricisi hesab edildiyindən hesablama metodunun daha böyük əhəmiyyəti vardır. Çünki gəlir, xərc və mənfəət bir-biri ilə əlaqəlidir. Əgər sizin debitorlar ödənişləri gecikdirir və ya müqaviləyə əsasən uzun müddətdən sonra ödəyirlərsə, kassa metodu daha sərfəlidir. Nəzərə alın ki, kassa metodu nə dəqiq maliyyə hesabatlılığı mənzərəsi yarada bilir, nə də gələcək planlaşdırmaya kifayət qədər imkan verir.

Kassa metodunun üstünlükləri:

  • istifadədə çox sadədir, çünki yalnız ödənilmiş və ya əldə edilmiş nağd vəsaitləri nəzərə alır;
  • şirkətlərin pul axınını çox rahatlıqla izləmək mümkündür;
  • vergi öhdəlikləri ancaq vəsait daxil olduqda hesablanır;

Hesablama metodunun üstünlükləri:

  • Debitor və kreditor borcların daxil edilməsi, şirkətin uzunmüddətli gəlirliliyi barədə daha dəqiq fikir əldə etməyə imkan verir.

Mənbə: vergiler.az


Teleqram qrupumuza üzv olun



Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun