Blog Full

Rəqəmsal yuan. Çin elektron valyuta trendini müəyyən edir (1-ci hissə)

Müxtəlif ölkələrin Mərkəzi bankları rəqəmsal valyutaların dövriyyəyə buraxılması ilə bağlı təcrübələr aparırlar. Məsələn, Niderlandda rəqəmsal avro üzərində işlər artıq hazırdır, İsveçdə elektron kron sınaqdan keçirilir, Çində isə rəqəmsal valyutanın istifadəsi üzrə eksperiment naminə yerli sakinlərə pul paylayırlar. Yerli KİV-lərin xəbər verdiyinə görə, hökumət təxminən 50 min pekinliyə 1,5 milyon dollar paylamaq fikrindədir. Eksperimentin hər bir iştirakçısı rəqəmsal valyutada 200 yuan alacaq və həmin valyutanı müəyyən mağazalarda (hakimiyyət tərəfindən seçilən), özü də yalnız internetdə deyil, həm də adi, offlayn mağazalarda sərf edə biləcək.

Oktyabr ayında isə Şençjen şəhərindəki texnoloji xabda oxşar eksperiment həyata keçirilmiş və orada da 50 min iştirakçının hər biri hökumətin göstərdiyi mağazalarda xərcləmək üçün 200 yuan pul almışdı.

Rəqəmsal valyuta nəyə lazımdır?

Çində rəqəmsal valyutanın istifadəyə verilməsi barədə beş il əvvəl danışmağa başlayıblar. ÇXR Xalq bankının məlumatına görə, elektron pullar kağız əskinaslar xərcləmələrini, həmçinin çirkli pulların yuyulması və vergidən yayınma ilə bağlı cinayətlərin sayını azalda bilər.

“Rəqəmsal valyuta ölkəyə yeni maliyyə infrastrukturunun formalaşdırılmasında, ödəniş sistemimizin daha da təkmilləşdirilməsində kömək edəcək, iqtisadiyyatın səmərəli şəkildə modernləşdirilməsi ilə qarşılıqlı fəaliyyət göstərəcəkdir», – “Rossiyskaya qazeta” nəşri Çin tənzimləyicisinin xəbərindən sitat gətirib.

Daha sonra, 2019-cu ilin payızında, ÇXR Sədri Si Tszinpin, blokçeyn texnologiyasının inkişafını prioritet vəzifələrdən biri olduğunu söyləmişdi və həmkarlarını prosesi sürətləndirməyə çağırmışdı. Və artıq ötən ilin aprelində Pekin milli blokçeyn platformasının istifadəyə verilməsini elan etmişdi. Test rejimində, rəqəmsal yuan, Şençjen, Syungan, Çendu və Suçjou rayonlarında Çin Kənd Təsərrüfatı bankının “ağ siyahı”sından olan müştərilərə təqdim edilib.

Məqalənin 2-ci hissəsini buradan oxuya bilərsiniz

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Pulların təşəkkülü (1-ci hissə)

Müxtəlif nəzəri məktəblər tərəfindən pulun mənşəyi məsələsi, ilk növbədə, mübadilə prosesi ilə əlaqələndirilir.

Pulun mənşəyini öyrənmək ticarətin inkişafı, mübadilə proseslərini, yəni Fridrix Hayekin “insan əməkdaşlığının geniş üsulu” adlandırdığı insan sivilizasiyasının meydana gəlməsini araşdırmaqdır.

Mübadilənin ən primitiv forması bir əmtəənin digər əmtəəyə birbaşa mübadiləsini təmsil edən barterdir. Məsələn, bir maldar sahibi olduğu inəyi, torpaq sahibinin 600 kq taxılına dəyişdirir. Lakin, barter əməliyyatları yalnız məhdud mübadilə edilmiş mal dəsti ilə həyata keçirilə bilər. Barter mübadiləsində iştirak edənlərin sayı da məhduddur. Bazara getdikcə daha çox yeni iştirakçı daxil olduqda, mübadilə ciddi çətinliklərlə qarşılaşır. Məsələn, kartofunuzu bir taxta çəlləyə dəyişdirmək istəyirsiniz, amma çəllək sahibinin kartofunuza ehtiyacı yoxdur. İstədiyiniz taxta çəlləyə sahib olmazdan əvvəl bir çox aralıq sövdələşmələri həyata keçirməlisiniz.

Karl Menqerin qeyd etdiyi kimi, əgər “hər şeyin təbiətində müstəqil və heç bir razılaşma və ya məcburiyyət olmadan” bu çətinliyin həllinə gətirib çıxaran vəsait olmadan” həmin problem qarşısıalınmaz görünə bilərdi. Fakt budur ki, mübadilə prosesi inkişaf etdikcə maksimum satış qabiliyyətinə və ya müasir dillə desək, maksimum likvidliyə malik olan müəyyən bir mal ayrılır. Likvid məhsul – bu, asanlıqla satılan bir məhsuldur. Bəs bir məhsulun satış qabiliyyətini və ya likvidliyini nə müəyyənləşdirir?

Birincisi, bu qabiliyyət öz mallarını sata biləcək şəxslərin sayı ilə məhdudlaşır. Öz malını ona ehtiyacı olmayan şəxslərə satmaq olmaz; o şəxslər ki, fiziki və hüquqi əsaslara görə onların alınmasından kənar ediliblər; hansı ki, mübadilə imkanından xəbərsizdirlər (qeyri-populyar mallar məhdud satış qabiliyyətinə malikdirlər), həmçinin bəzi məhdudiyyətlərə görə.

İkincisi, malların satış qabiliyyəti satış tapa biləcəyi sahə ilə məhdudlaşır. Bu o deməkdir ki, mallarınızı sata biləcəyiniz insanların müəyyən bir dairəsinin olmasına əlavə olaraq, malların istədiyiniz yerə daşınması üçün fiziki və ya hüquqi əngəllər olmamalıdır; nəqliyyat xərcləri çox yüksək olmamalıdır.

Pulların təşəkkülü (2-ci hissə)

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Dünya qızıl bazarı (3-cü hissə)

1993-cü ildən 2005-ci ilə qədər olan dövrdə də qızıl istehsalı artıb: Peruda demək olar ki, 850 %, İndoneziyada – 368 %, Çində – 180 %, Meksikada – 100 % – dən çox, Malidə isə qızıl hasilatı 10 dəfə artıb, Argentina və Qırğızıstan Respublikasında qızıl mədən sənayesi yaradılıb və qeyd edək ki, bu zaman dünyada artım tempi yalnız 8,7 % təşkil etmişdi.

Məqalənin 2-ci hissəsini buradan oxuya bilərsiniz

2007-ci ildən dünyanın ən böyük qızıl istehsalçısı Çindir. 2015-ci ildə bu ölkədə qızıl hasilatının həcmi 490 tona çatıb. İkinci yerdə 300 tonla Avstraliya yerləşir. Rusiya 242 tonla (2015-ci ilin məlumatı) üçüncü yerdədir. Dördüncü və beşinci yerləri isə 200 və 150 tonla müvafiq olaraq ABŞ və Kanada bölüşürlər.

Qızılın qiymətinin güclü və uzunmüddətli enişi dövründə (1996-2001 – ci illər) qızıl mədən şirkətləri həm cari, həm də kapital xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmışdılar. Bu, geoloji-kəşfiyyat işlərinin həcminin azaldılması, rentabelsiz mədənlərin bağlanması, ucuz işçi qüvvəsi olan ölkələrdə kapitala və əməyə qənaət texnologiyalarının tətbiqi, qızıl hasilatının sürətlə inkişaf etdirilməsi yolu ilə əldə edilmişdi. Əgər 1980-ci illərdə xaricdə qızıl hasilatının əsas artımı ABŞ, Avstraliya və Kanada tərəfindən təmin edilirdisə, 1990–cı illərin ortalarından bu ölkələrdə hasilat sabitləşdi, sonradan isə azalmağa başladı. Eyni zamanda, Çin, İndoneziya, Peru və Qanada istehsal sürətlə artmışdı. Son illər ərzində qızıl hasilatı ilə məşğul olan şirkətlərin birləşməsi davam edir. İri şirkətlər vəsaitləri səfərbəretmə imkanları, elmi–texniki siyasətin aparılması, siyasi və iqtisadi risklərin şaxələndirilməsi üzrə üstünlüklərə malikdirlər.

Son illərdə inkişaf etmiş Qərb ölkələrinə nisbətən ucuz işçi qüvvəsi, ucuz elektrik enerjisi və s.-də üstünlüklərə, inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyata malik ölkələrdə struktur dəyişiklikləri, qızıl hasilatı və istehsalı sahəsində rəqabət mühitinin artmasından xəbər verir.

Dünyada qızıl istehlakı 

Qızıl istehlakçılarının əsas ölkələri dəqiq şəkildə iki qrupa bölünür. Bir tərəfdən, bu, texniki cəhətdən inkişaf etmiş ölkələr qrupudur. Onlar qızıldan texnika və sənaye sahələrinin müxtəlif sahələrində, eləcə də zərgərlik məmulatlarının istehsalında daha geniş istifadə edirlər. Qızılın texniki məqsədlər üçün istifadə olunmasında lider olan ölkələr arasında: – Yaponiya, ABŞ və Almaniya vardır. Burada qızıl elektron və elektrotexniki, kosmik, cihazqayırma sənayesində yüksək texnologiyaların inkişafının göstəricisi kimi çıxış edir.

Digər dövlətlər qrupu elə ölkələrdir ki, qızılın böyük hissəsi, bəzən isə bütün kütləsi yalnız zərgərlik sənayesinin ehtiyacına sərf olunur. Onların arasında: Avropada – İtaliya, Portuqaliya; Cənub-Şərqi Asiyada – Çin, Hindistan və Asiyanın ada ölkələri (İndoneziya, Malayziya); Yaxın Şərq, Kiçik Asiya və Şimali Afrika – Ərəb Əmirlikləri, İsrail, Küveyt, Misir.

Dünya zərgərlik sənayesində istifadə olunan qızılın 15,68 -i Avropada – zərgərlik məmulatlarının əsas istehsalçısı olan İtaliyaının  payına düşür; qızıl zinət əşyalarının əsas Asiya istehsalçısı olan Hindistanın payı isə 15,2%  təşkil edir.

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun