Blog Full

“Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin təsdiq edilməsi, qüvvəyə minməsi və bununla bağlı hüquqi tənzimləmə məsələləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1999-cu il 15 aprel tarixli 122 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq, “Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2022-ci il 13 may tarixli 529-VIQD nömrəli Qanununun icrası ilə əlaqədar qərara alıram:

1. “Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin təsdiq edilməsi, qüvvəyə minməsi və bununla bağlı hüquqi tənzimləmə məsələləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1999-cu il 15 aprel tarixli 122 nömrəli Fərmanının (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 1999, № 4, maddə 231; 2000, № 3, maddə 159; 2008, № 7, maddə 611, № 8, maddə 719, № 10, maddə 896; 2009, № 2, maddə 71, № 12, maddələr 977, 987; 2011, № 7, maddə 633; 2012, № 6, maddə 545; 2014, № 7, maddə 791, № 11, maddə 1408, № 12, maddə 1570; 2015, № 1, maddə 20; 2016, № 6, maddə 1050; 2018, № 10, maddə 2007, № 12 (I kitab), maddə 2615; 2019, № 2, maddə 206, № 5, maddə 844; 2020, № 8, maddə 1037, № 11, maddə 1348) ikinci hissəsinin yeddinci abzasının “b” bəndinə “altıncı hissələrində,” sözlərindən sonra “49-cu maddəsinin 5-ci hissəsində, 74-cü maddəsinin 1-1-ci hissəsinin birinci abzasında, 87-ci maddəsinin 8-ci hissəsində, ” sözləri əlavə edilsin.

2. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti bu Fərmandan irəli gələn məsələləri həll etsin.

İlham Əliyev

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 9 iyun 2022-ci il

Mənbə: president.az

Vergi Məcəlləsində dəyişiklik edilib

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 94-cü maddəsinin I hissəsinin 15-ci bəndini rəhbər tutaraq qərara alır:

Maddə 1. Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsində (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2000, № 8 (I kitab), maddə 583; 2001, № 7, maddə 454, № 9, maddə 576, № 12, maddə 734; 2002, № 5, maddə 249, № 12, maddə 707; 2003, № 8, maddə 425, № 12 (I kitab), maddə 671; 2004, № 1, maddə 1, № 11, maddə 887, № 12, maddə 980; 2005, № 2, maddə 61, № 8, maddə 688, № 12, maddə 1081; 2006, № 12, maddələr 1005, 1026; 2007, № 1, maddə 4, № 6, maddə 597, № 8, maddə 745, № 11, maddə 1053, № 12, maddə 1192; 2008, № 7, maddə 602, №11, maddə 960; 2009, № 7, maddə 506; 2011, № 1, maddə 14, № 7, maddələr 588, 603, № 12, maddə 1115; 2012, № 6, maddələr 500, 513, № 7, maddə 652, № 9, maddə 841, № 12, maddə 1226; 2013, № 2, maddə 91, № 4, maddə 366, №11, maddə 1278, № 12, maddələr 1483, 1486, 1495; 2014, № 2, maddələr 94, 98, № 6, maddə 608, № 7, maddə 770, № 8, maddə 957, № 10, maddə 1158, № 12, maddə 1525; 2015, № 1, maddə 11, № 12, maddə 1433; 2016, № 2 (I kitab), maddə 207, № 3, maddələr 396, 402, № 5, maddə 848, № 6, maddələr 973, 974, 1015, № 7, maddə 1245, № 10, maddə 1603, № 11, maddələr 1752, 1792, 1793, № 12, maddələr 2001, 2037, 2046; 2017, № 2, maddə 146, № 5, maddələr 695, 723, 737, № 6, maddə 1055, № 7, maddə 1304, № 8, maddə 1509, № 12 (I kitab), maddələr 2219, 2251, 2270; 2018, № 2, maddə 149, № 5, maddə 863, № 6, maddə 1193, № 7 (I kitab), maddələr 1414, 1427, № 10, maddə 1962, № 11, maddələr 2186, 2210, № 12 (I kitab), maddələr 2498, 2509; 2019, № 1, maddə 30, № 4, maddə 590, № 5, maddələr 796, 801, 804, 812, 814, № 8, maddələr 1364, 1373, 1378, № 12, maddə 1894; 2020, № 5, maddə 522, № 6, maddələr 668, 678, № 7, maddə 832, № 8, maddə 1013, № 11, maddələr 1328, 1334, № 12 (I kitab), maddələr 1439, 1441, 1454, 1455; 2021, № 3, maddə 211, № 6 (I kitab), maddələr 541, 551, 555, № 7, maddələr 698, 711, № 8, maddə 894, № 10, maddələr 1090, 1092, № 12, maddələr 1305, 1337; 2022, № 1, maddələr 6, 7, 17) aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:

1.1. aşağıdakı məzmunda 102.1.22-2-ci maddə əlavə edilsin:

“102.1.22-2. 2023-cü il fevralın 1-dən etibarən 5 (beş) il müddətində kütləvi təklif edilmiş və tənzimlənən bazarda ticarətə buraxılmış səhmlər və istiqrazlar üzrə ödənilən dividend, diskont (istiqrazların nominalından aşağı yerləşdirilməsi nəticəsində yaranmış fərq) və faiz gəlirləri.”;

1.2. 123.1-ci maddədə “kredit təşkilatlarına və ya bank əməliyyatları aparan şəxslərə, maliyyə lizinqini həyata keçirən rezident şəxslərə və ya qeyri-rezident bankların, maliyyə lizinqini həyata keçirən qeyri-rezidentin Azərbaycan Respublikasındakı daimi nümayəndəliyinə kreditlər (ssudalar), depozitlər (hesablar) üzrə ödənilən faizlər istisna olmaqla,” sözləri “fiziki şəxsə, qeyri-rezident fiziki şəxsin Azərbaycan Respublikasındakı daimi nümayəndəliyinə (maliyyə lizinqini həyata keçirən fiziki şəxslər istisna olmaqla) və Azərbaycan Respublikasında daimi nümayəndəliyi olmayan qeyri-rezidentə” sözləri ilə, “maddəsində” sözü “və 102.1.22-2-ci maddələrində” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.3. 123.3-cü maddə aşağıdakı redaksiyada verilsin:

“123.3. İstiqraz üzrə ödənilən diskont və faiz gəlirləri üzrə ödəmə mənbəyində vergi istiqraz mülkiyyətçisinin həmin istiqraza malik olduğu günlərin sayına mütənasib surətdə hesablanır.”.

Maddə 2. Bu Qanunun 1.2-ci və 1.3-cü maddələri 2022-ci il yanvarın 1-dən tətbiq edilir.

İlham Əliyev

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 13 may 2022-ci il.

Mənbə: president.az

İşəgötürənin işçi qarşısında öhdəliklərindən biri də müəssisənin ləğv edildiyi halda işçiyə qanunla müəyyən olunmuş müavinətin verilməsidir. Mövzunu əmək qanunvericiliyi eksperti Nüsrət Xəlilov şərh edir.

Hü­qu­qi şəxs ləğv edi­lər­sə və ya hü­qu­qi şəxs ol­ma­dan sa­hib­kar­lıq fəa­liy­yə­ti­ni həyata ke­çi­rən fər­di sa­hib­kar fəa­liy­yə­ti­ni da­yan­dı­rar­sa, iş­çi­lə­rin işinə qanunda nəzərdə tutulan əsas­la xi­tam ve­ri­lə bi­lər. Mülki Məcəllənin 61.12-ci maddəsinə əsasən, hüquqi şəxsin ləğvi bu barədə qeydin hüquqi şəxslərin dövlət reyestrinə daxil edildiyi andan başa çatır, hüquqi şəxsin isə mövcudluğuna son qoyulur.

Hüquqi şəxsin ləğvi haqqında qərarı onun təsisçiləri qəbul edir. Fiziki şəxs olan işəgötürənin fəaliyyətinə xitam verilməsi dedikdə isə sahibkarın öz fəaliyyətinə faktiki xitam verməsi başa düşülməlidir. Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “a” bəndi ilə əmək müqaviləsinə xitam verilərkən müəssisədə işləyən bütün işçilərlə, hamilə qadınlarla, yaşı 18-dən az olan işçilərlə, əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirən işçilərlə, həmçinin məzuniyyətdə olan işçilərlə əmək müqaviləsi ləğv edilir.

Əmək mü­qa­vi­lə­si Əmək Mə­cəl­lə­si­nin 70-ci mad­də­si­nin “a” (mü­əs­si­sə ləğv edil­dik­də) bəndi ilə ləğv edi­ldikdə isə iş­çi­yə işə­gö­tü­rən tə­rə­fin­dən hə­min işə­gö­tü­rən­lə bağ­lan­mış əmək mü­qa­vi­lə­si­nə (əmək mü­qa­vi­lə­lə­ri­nə) uy­ğun ola­raq mü­əy­yən olunan əmək sta­jın­dan ası­lı ola­raq aşa­ğı­da­kı məb­ləğ­lər­də iş­dən­çı­xar­ma müa­vi­nə­ti ödə­ni­lir:

• bir ilə­dək əmək sta­jı ol­duq­da – or­ta ay­lıq əmək­haq­qı miq­da­rın­da;
• bir il­dən beş ilə­dək əmək sta­jı ol­duq­da – or­ta ay­lıq əmək­haq­qı­nın azı 1,4 mis­li miq­da­rın­da;
• beş il­dən on ilə­dək əmək sta­jı ol­duq­da – or­ta ay­lıq əmək­haq­qı­nın azı 1,7 mis­li miq­da­rın­da;
• on il­dən çox əmək sta­jı ol­duq­da – or­ta ay­lıq əmək­haq­qı­nın azı iki mis­li miq­da­rın­da.

Misal 1: Tutaq ki, iş­çi­nin mü­əs­si­sə­də 3 il, on­dan əv­vəl isə baş­qa bir mü­əs­si­sə­də 10 il sta­jı var­dır. İş­dən­çı­xar­ma za­ma­nı han­sı staj nə­zə­rə alı­na­caq?

Məcəllənin 70-ci mad­dəsi­nin tə­lə­bin­dən ay­dın gö­rü­nür ki, işə­gö­tü­rən iş­çi­yə hə­min işəgötürənlə bağ­lan­mış əmək mü­qa­vi­lə­si­nə uy­ğun ola­raq ola­raq iş­dən­çı­xar­ma müavi­nə­ti ödə­yə­cək­dir. Bu zaman əv­vəl­ki staj nə­zə­rə alın­ma­ya­caq­dır.

Misal 2: İş­çi 17 fevral 2011-ci il­dən bank­da şö­bə rəh­bə­ri və­zi­fə­sin­də ça­lı­şıb. Altı ildən sonra bank ləğv edil­diyinə görə iş­çi­nin əmək mü­qa­vi­lə­si­nə xi­tam ve­ri­lib. Ay­lar üz­rə iş­çi­nin əməkhaq­qı məb­lə­ği aşa­ğı­da­kı şə­kil­də ol­ub:

Bu işçiyə müəssisə ləğv edildiyinə görə nə qə­dər iş­dən­çı­xar­ma müa­vi­nə­ti ödə­nil­mə­li­di­r?

İş­çi­nin əmək sta­jı beş il­dən on ilə­dək ol­du­ğu üçün or­ta ay­lıq əməkhaq­qı­nın azı 1,7 mis­li miq­da­rın­da öna müa­vi­nət ödə­nil­mə­li­dir. Diq­qət edir­si­niz­sə, müa­vi­nə­tin verilmə­sin­də mi­ni­mum hədd müy­yən­ləş­di­ril­miş­dir. İşə­gö­tü­rən or­ta ay­lıq əməkhaq­qı­nın 1,7 mis­lindən ar­tıq da müa­vi­nət ve­rə bi­lər.

Əmək Mə­cəl­lə­si­nin 177.2-ci mad­də­si­nə əsa­sən, əmək mə­zu­niy­yə­ti döv­rü üçün veri­lən əməkhaq­qı is­tis­na ol­maq­la, qa­lan bü­tün hal­lar­da iş­çi­nin birgün­lük əməkhaq­qı or­ta əməkhaq­qı ödə­niş­dən əv­vəl­ki iki təq­vim ayı ər­zin­də qa­zan­dı­ğı əməkhaq­qı­nın cə­mi hə­min aylar­da­kı iş gün­lə­ri­nin sa­yı­na böl­mək­lə ta­pı­lır və alı­nan məb­ləğ əməkhaq­qı sax­la­nı­lan iş gün­lə­ri­nin sa­yı­na vu­rul­maq­la mü­əy­yən edi­lir. Bu hal­da əməkhaq­qı sax­la­nı­lan iş gün­lə­ri ol­ma­dı­ğı üçün alı­nan rə­qə­mi or­ta ay­lıq iş gün­lə­ri­nin sa­yı­na vur­maq uy­ğun he­sab edi­lə bi­lər.

Or­ta gün­də­lik əməkhaq­qı:

(1.655 + 1.796) : (23+20) = 80,26 manat

2017-ci ilin is­teh­sa­lat təq­vi­mi­nə əsa­sən, or­ta ay­lıq iş gün­lə­ri­nin sa­yı 20,08-dir.

Or­ta ay­lıq əməkhaq­qı:

20,08 x 80,26 = 1.611,62 manat

İş­dən­çı­xar­ma müa­vi­nə­ti:

1.611,62 x 1.7 = 2.739,75 manat.

İş­çi­nin əmək sta­jı beş il­dən on ilə­dək ol­du­ğu üçün ona or­ta ay­lıq əməkhaq­qı­nın azı 1,7 mis­li miq­da­rın­da ödəniş he­sab­lanıb.

Bu hal­da iş­çi­yə iş­dən çıx­dı­ğı gü­nə qə­dər iş­lən­miş iş gün­lə­ri­nə gö­rə əməkhaq­qı və is­ti­fa­də edil­mə­miş mə­zu­niy­yət gün­lə­ri­nin kom­pen­sa­si­ya­sı da ödə­ni­lir.

Mənbə: vergiler.az