Blog Full

“AA” MMC Vergi Məcəlləsinin 157.3.3-cü maddəsi ilə əvvəlki tarixə ƏDV qeydiyyatı üçün ərizə verir və təsdiq aldıqdan sonra Məcəllənin 177.5-ci maddəsinə uyğun olaraq əvvəlki tarixə olan e-qaimələrə dəqiqləşmə vermək huququndan istifadə edir. Qarşı tərəf isə həmin e-qaimələri təsdiqləməkdən imtina edir. Alıcı tərəfin hərəkəti nə dərəcədə qanunidir?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, keçmiş tarixlə könüllü ƏDV qeydiyyatına alınmış vergi ödəyicisinin ƏDV qeydiyyatının qüvvəyə mindiyi tarixdən aparılan əməliyyatları ƏDV daxil olmaqla aparılan əməliyyat hesab edilir və ƏDV tutulan əməliyyatın dəyəri malın satış qiymətindən ƏDV çıxılmaqla müəyyən edilir.

Bu zaman Vergi Məcəlləsinin 71-1.5.9-cu maddəsinə əsasən “bu Məcəllənin 177.5-ci maddəsinə əsasən verilən” növdə elektron qaimə-faktura təqdim edilir.

Eyni zamanda, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2021-ci il 2 fevral tarixli 26 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Elektron qaimə-fakturanın forması, tətbiqi, uçotu və istifadəsi Qaydaları”nın 2.17-ci bəndinə əsasən, vergi ödəyicisi tərəfindən Vergi Məcəlləsinin 177.5-ci maddəsində nəzərdə tutulan hallarda təqdim edilmiş mallar (işlər və xidmətlər) üçün “Vergi Məcəlləsinin 177.5-ci maddəsinə əsasən verilən” elektron qaimə-faktura tərtib edilir. Bu zaman verilən elektron qaimə-fakturada vergi ödəyicisinin ƏDV qeydiyyatı qüvvəyə mindiyi tarixdən etibarən təqdim edilən elektron qaimə-fakturalar, habelə əməliyyatın aparılmasına əsas verən digər sənədlər elektron qaimə-fakturanın əlavə qeydlər sətrində qeyd edilməlidir.

Qaydaların 2.11-ci bəndinə əsasən, malların (işlərin, xidmətlərin) qiymətlərində dəyişikliklər olduqda, əməliyyatın xarakteri dəyişdikdə (vergiyə cəlb edilən əməliyyatın sonradan vergidən azad olunan əməliyyata dəyişdirilməsi və yaxud əksinə vergidən azad olunan əməliyyatın vergiyə cəlb olunan əməliyyata dəyişdirilməsi), habelə sonradan vergi tutulan dövriyyənin dəqiqləşdirilməsi üçün əsas verən hallar (malların tam və ya qismən qaytarılması halları istisna olmaqla) üzə çıxdıqda vergi ödəyicisi tərəfindən “malların qaytarılması istisna olmaqla, Vergi Məcəlləsinin 163-cü maddəsinə əsasən verilən” elektron qaimə-faktura tərtib edilir.

Qaydaların 3.5-ci bəndinin müddəalarına əsasən isə yuxarıda qeyd olunan elektron qaimə-faktura növləri göndərildiyi ayın sonuncu gününədək qəbul edən tərəfindən təsdiq edilmədikdə, həmin elektron qaimə-faktura proqram təminatı vasitəsilə ləğv edilir.

Qeyd olunanlara əsasən, alıcı tərəfindən elektron qaimə-fakturaların təsdiq edilməsi ilə bağlı vergi qanunvericiliyində məcburi tələb müəyyən edilməyib.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 71-1-ci, 163-cü və 177-ci maddələri, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2021-ci il 2 fevral tarixli 26 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Elektron qaimə-fakturanın forması, tətbiqi, uçotu və istifadəsi Qaydaları”.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Vergi bəyannamələrinin yanlış göndərilməsi, yaxud göndərilməməsi bəzən mühasiblər, eləcə də müəssisə üçün çətin və çıxılmaz hallar yaradır. Mövzunu mühasibat mütəxəssisi Murad Almasov şərh edib.

Mühasiblər bəyannamələri qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müddətlər ərzində vergi orqanına təqdim etməli, göndərilmiş vergi bəyannamələri üzrə gələn uyğunsuzluq məktublarına isə aydın və izahlı cavablar verməlidirlər.

Vergi Məcəlləsinin 37-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisinin göndərdiyi bəyannamələr üzrə vergi orqanı tərəfindən kameral vergi yoxlaması keçirilir. Yaranmış uyğunsuzluqlarla bağlı vergi orqanının vergi ödəyicisindən əlavə sənəd, məlumat və izahat istəmək hüququ vardır. Lakin bəzi hallarda vergi orqanından gələn məktublar cavablandırılmır. Bu isə nəticədə baş verə biləcək kameral hesablamalardan sonra müəssisə üçün ciddi problem yaranmasına səbəb olur.

Misal: “AA” MMC-nin 2020-ci il üzrə 2.500.000 manat gəliri, 1.500.000 manat xərci, 200.000 manat ((2.500.000-1.500.000)*20%) mənfəət vergisi öhdəliyi olub. Müəssisənin mühasibi cari mənfəət vergisi bəyannaməsini vergi orqanına 29 mart 2021-ci ildə təqdim edib və hesablanan vergi məbləğini də həmin gün büdcəyə ödəyib:

Kameral vergi yoxlaması nəticəsində bəyannamə üzrə vergi ödəyicisinin sənədlərlə təsdiq edilməyən 100.000 manat dəyərində xərci müəyyən edilib. Gələn uyğunsuzluq məktubuna cavab verilməyib və uyğunsuzluqlar aradan qaldırılmayıb. Nəticədə vergi orqanının qərarı ilə 05 may 2021-ci ildə 20.000 manat (100.000*20%) əlavə vergi hesablanıb.

Lakin daha sonra mühasib uyğunsuzluqda qeyd edilən və vergi orqanı tərəfindən müəyyən olunan 100.000 manat gəlirdən çıxılmayan xərcin yalnız 20.000 manatı ilə razılaşıb və gəlirdən çıxılan xərclərini 20.000 manat azaldaraq 15 may 2021-ci ildə dəqiqləşdirilmiş mənfəət vergisi bəyannaməsini göndərib. O da bir çox mühasiblər kimi dəqiqləşdirilmiş bəyannamədən sonra vergi orqanı tərəfindən hesablanan 20.000 manat əalvə vergi məbləğinin ləğv ediləcəyini düşünür. Lakin bu halda göndərilən dəqiqləşdirilmiş və cari vergi bəyannamələri üzrə olan vergi məbləğləri arasındakı fərq vergiyə dair şəxsi vərəqəyə əlavə hesablama olaraq düşür.

Cari bəyannamə üzrə:

(2.500.000-1.500.000)*20% = 200.000 manat

Dəqiqləşdirilmiş bəyannamə üzrə:

(2.500.000-1.480.000)*20% = 204.000 manat

Şəxsi vərəqə üzrə əlavə hesablanacaq vergi məbləği:

204.000-200.000 = 4.000 manat.

Dəqiqləşdirilmiş mənfəət vergisi bəyannaməsi vergi orqanı tərəfindən təsdiq olunarsa, hesablanan 20.000 manat vergi məbləği təsdiqlənmə tarixində geri qaytarılır.

Mühasiblər tərəfindən edilən yanlış əməliyyatlardan biri də ilk dəqiqləşdirilmiş bəyannamə göndərdikdən sonra təkrar cari bəyannamə məlumatları əsasında ikinci dəqiqləşdirilmiş bəyannamə göndərilməsidir. Buna səbəb ilk dəqiqləşdirilmiş bəyannamə göndərdikdən sonra vergi orqanının qərarı əsasında hesablanan vergi məbləğinin (20.000 manat) azalmaya getməməsidir. Təkrar cari bəyannamə məlumatları əsasında ikinci dəqiqləşdirilmiş bəyannamə göndərdikdə əlavə hesablanan vergi məbləği (4.000 manat) şəxsi vərəqədə azalma kimi qeyd edilsə də, daha sonra həmin məbləğ şəxsi vərəqədə təsdiqlənməmiş azalma kimi əks olunur. Bu isə o deməkdir ki, müəssisənin cari dövrə vergi borcu olduğundan vergi orqanı tərəfindən bu əməliyyat borc məbləğinin vergi ödəyicisi tərəfindən bilərəkdən azaldılması kimi qəbul edilir və təsdiqlənməmiş azalma olaraq nəzərə alınır.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Əmək qanunvericiliyinin əhatə etdiyi önəmli məsələlərdən biri də məzuniyyətdə olduğu dövrdə işçiyə verilən təminatlardır. Mövzunu insan resurslarının idarə olunması üzrə mütəxəssis Nihad Əliyev şərh edir.

Əmək Məcəlləsinin 111-ci maddəsinə əsasən, məzuniyyətdə olan işçilərə aşağıdakı təminatlar verilir:

– məzuniyyətdə olduğu müddət ərzində işçinin iş yeri, vəzifəsi və orta əməkhaqqı saxlanılır;

– işəgötürənin təşəbbüsü ilə əmək müqaviləsinin pozulmasına yol verilmir;

– işçinin intizam məsuliyyətinə cəlb edilməsinə yol verilmir.

Misal 1: Tutaq ki, baş ofisdə mühasib vəzifəsində çalışan işçi 1 fevral 2022-ci ildən 28 fevral 2022-ci il tarixi də daxil olmaqla 28 təqvim günü müddətinə əmək məzuniyyətində olub. İşəgötürən işçinin əmək məzuniyyətində olduğu dövrdə onun iş yerini daimi olaraq müəssisənin Binəqədi filialına dəyişdirmək istəyir. Bu, mümkün deyil, məzuniyyətdə olan işçinin iş yeri dəyişdirilə bilməz. İşçi əmək məzuniyyətindən qayıtdıqdan sonra tərəflərin razılığı ilə əmək müqaviləsinə edilmiş dəyişikliklə bu, mümkün ola bilər.

Misal 2: Tutaq ki, işçi 1 fevral 2022-ci ildən 20 fevral 2022-ci il tarixi də daxil olmaqla 20 təqvim günü müddətinə təhsil məzuniyyətində olub. İşəgötürən işçinin təhsil məzuniyyətində olduğu dövrdə Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “b” bəndinə əsasən, “ştatların ixtisarı əsası” ilə onun əmək müqaviləsinə xitam vermək istəyir. Bu, mümkün deyil, bu halda işçinin ştatı ixtisar oluna bilməz.

Misal 3: Tutaq ki, işçi 1 fevral 2022-ci ildən 14 fevral 2022-ci il tarixi də daxil olmaqla 14 təqvim günü müddətinə ödənişsiz məzuniyyətə çıxıb. İşəgötürən işçinin ödənişsiz məzuniyyətində olduğu dövrdən bir ay öncə, yanvar ayında işçinin törətdiyi nöqsana görə, Əmək Məcəlləsinin 186-cı maddəsinə əsasən, işçini intizam məsuliyyətinə cəlb etmək istəyir. Bu da mümkün deyil. İşçi ödənişsiz məzuniyyətdən qayıtdıqdan sonra bu məsələyə baxılaraq ona intizam tənbehi verilə bilər.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Millət vəkili Vüqar Bayramov Əmək Məcəlləsinə dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsini parlamentə təqdim edib. Onun sözlərinə görə, indiki qaydalarla bəzən fiziki şəxs olan işəgötürənlərlə işçilər arasında mübahisələr yaranır:

“Fiziki şəxs olan işəgötürənlə bağlı bir sıra hallar baş verdikdə, onlar tərəfindən bağlanılmış və əmək müqaviləsi bildirişləri elektron informasiya sisteminə daxil edilmiş əmək müqavilələrinə xitam verilməsi zərurəti yaranır. Lakin əmək müqaviləsinə xitam verilməsi səlahiyyəti işəgötürəndə olduğu üçün bu zərurətin həyata keçirilməsi mümkün olmur. Nəticədə digər işəgötürənlə əmək müqaviləsi bağlaya bilməyən işçinin əmək hüquqları məhdudlaşır ki, bu da narazılıqlara və məhkəmə mübahisələrinə səbəb olur”.

Millət vəkili qeyd edib ki, həmin halların tənzimlənməsi məqsədilə Əmək Məcəlləsinin 74-cü maddəsinə bir sıra əlavələr təklif edilib. Qanun layihəsinə əsasən, bir sıra hallarda (fiziki şəxs olan işəgötürən vəfat etdikdə, məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı əsasında xəbərsiz itkin düşmüş və ya ölmüş elan edildikdə və s.) fiziki şəxs olan işəgötürənlə bağlanmış əmək müqaviləsinə işçinin əmək qanunvericiliyinə əməl olunmasına dövlət nəzarətini həyata keçirən orqana müraciəti əsasında xitam verilmiş hesab edilməsi üçün əsas olacaq.

Bu hallarda əmək müqaviləsinə xitam verilmiş hesab edilməsi əmək münasibətlərinin iştirakçılarını, habelə vəfat etmiş fiziki şəxs olan işəgötürənin vərəsələrini (miras payı həddində) əmək qanunvericilyi ilə müəyyən edilmiş öhdəliklərin icrasından azad etməyəcək.

V.Bayramov bildirib ki, Əmək Məcəlləsinin 49-cu maddəsinə yeni 5-ci hissə əlavə edilməklə qeyd edilən hallarla bağlı işçinin müraciəti əsasında əmək müqaviləsi bildirişinin qüvvədən salınması səlahiyyəti əmək qanunvericiliyinə əməl olunmasına dövlət nəzarətini həyata keçirən orqana verilir. Başqa sözlə, qeyd olunan hallarda elektron informasiya sistemində qüvvədə olan əmək müqaviləsi bildirişi əmək qanunvericiliyinə əməl olunmasına dövlət nəzarətini həyata keçirən orqanın qərarı ilə qüvvədən düşmüş hesab ediləcək.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun