Blog Full

Mənə Azərbaycan Beynəlxalq Bankından belə bir mesaj gəlib: “Hörmətli müştəri, qanunvericiliyə və daxil olmuş vergi bildirişinə əsasən, müvafiq məlumatlarınız vergi orqanına təqdim ediləcək. Əlavə məlumat üçün filial/şöbəyə müraciət edə bilərsiniz.” ABB-yə yaxınlaşdım, vergi xidməti ilə əlaqə saxlamaq lazım olduğu bildirildi. Vergi orqanının mənim bank məlumatlarımı almaq səlahiyyəti varmı? Bu barədə məlumat vermənizi xahiş edirəm.

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş hallarda və qaydada kameral və səyyar vergi yoxlamalarını, operativ vergi nəzarətini həyata keçirmək vergi orqanlarının hüquqlarına aid edilib.

Eyni zamanda, Vergi Məcəlləsinin 76.1-ci maddəsinə əsasən, vergi orqanları vergi nəzarəti zamanı və ya Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələr çərçivəsində digər dövlətin səlahiyyətli orqanları ilə məlumat mübadiləsinin həyata keçirilməsi məqsədilə kredit təşkilatlarına və ya bank əməliyyatları aparan şəxslərə yazılı bildiriş göndərməklə, həmin bankın və ya kredit təşkilatının xidmət etdiyi vergi ödəyicisinin (şəxsin) eyniləşdirmə məlumatını, onun bank hesabları və əməliyyatları barədə məlumat, həmçinin bu məlumatı təsdiq edən sənədləri almaq hüququna malikdir.

Kredit təşkilatı və ya bank əməliyyatları aparan şəxs müvafiq icra hakimiyyəti orqanının təsdiq etdiyi formada bu Məcəllənin 76.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada göndərilən bildirişi aldıqdan sonra həmin bildirişdə göstərilən məlumatların vergi orqanına veriləcəyi barədə 5 iş günü müddətində hesab sahibinə rəsmi məlumat göndərməlidir (verməlidir) və 15 gün müddətində tələb olunan məlumatları vergi orqanına təqdim etməlidir.

Vergi qanunvericiliyi və inzibatçılığı ilə bağlı əlavə məlumat almaq üçün Çağrı Mərkəzinə (195-1) və ya vergi ödəyicilərinə xidmət mərkəzlərinə müraciət edə bilərsiniz.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 23-cü və 76-cı maddələri.

Mənbə: vergiler.az

Məlum olduğu kimi son 5 il üzrə sosial və vergi islahatlarının çoxşaxəliliyi, həmçinin işçi hüquqlarının təmininə istiqamətlənmiş sığorta mexanizmlərinin tətbiqi və bir sıra mühüm qanunvericilik dəyişikliklərinin nəticəsində illər üzrə əməkhaqqıdan tutulmaların həcmi də dəyişdi. Buna müvafiq olaraq qanunvericilik və sosial islahatlara uyğunluğu nəzərə almaqla, ölkəmizdə son 5 il üçün əməkhaqqıdan tutulmalara dair araşdırmanı təqdim edirik.

2019-2023-cü illər ərzində əməkhaqqıdan tutulan məbləğlərin bölgüsü və həcmi aşağıdakı kimidir:

gəlir vergisi

a) dövlət sektoru 200 AZN-dək tutulmur, 200-2500 AZN arası 14%, 2500+ hissədə 350 AZN və artıq hissənin 25%-i,

b) özəl sektorda 8000 manatadək tutulmur, 8000+ hissədə 14%

məcburi dövlət sosial sığorta haqqı

a) dövlət sektoru 3%,

b) özəl sektor 200 AZN-dək 3%, qalan hissədə 10%

• işsizlikdən sığorta haqqı – 0.5%
• icbari tibbi sığorta haqqı – 2%, 8000 AZN-dən yuxarı 0.5%

İllər üzrə bu tutulmalara dair başlıca dəyişikliklər isə belədir:

2023-cü il

minimum əməkhaqqı 345 AZN

Tutulmaların siyahısı eynidir.

500 AZN əməkhaqqı alan işçidən

• dövlət sektorunda – 69.5 AZN
• özəl sektorda – 48.5 AZN tutulur.

2022-ci il

minimum əməkhaqqı 300 AZN

Tutulmaların siyahısı eynidir.

500 AZN əməkhaqqı alan işçidən

• dövlət sektorunda – 69.5 AZN
• özəl sektorda – 48.5 AZN tutulub.

2021-ci il

minimum əməkhaqqı 250 AZN

Tutulmaların siyahısı üzrə icbari tibbi sığorta haqqında özəl sektorda güzəşt tətbiq edilir. 8000 AZN-dək 1%, 8000 AZN-dən yuxarı 0.5% tətbiq edilib.

500 AZN əməkhaqqı alan işçidən

• dövlət sektorunda – 69.5 AZN
• özəl sektorda – 43.5 AZN tutulub.

2020-ci il

minimum əməkhaqqı 250 AZN

Tutulmaların siyahısı üzrə icbari tibbi sığorta haqqı aprel ayınadək tətbiq olmadı. Aprel ayından isə 2021-ci ildəki ilə etni tutulmalar tətbiq edildi.

500 AZN əməkhaqqı alan işçidən

• dövlət sektorunda – aprel ayınadək 59,5, daha sonra 69.5 AZN
• özəl sektorda – aprel ayınadək 38.5, daha sonra 43.5 AZN tutulub.

2019-cu il

minimum əməkhaqqı 01.03.19-dan 180 manat, 01.09.19-dan etibarən isə 250 AZN

Tutulmaların siyahısı üzrə icbari tibbi sığorta haqqı tətbiq edilməyib.

500 AZN əməkhaqqı alan işçidən

• dövlət sektorunda – 59,5 AZN
• özəl sektorda – 38.5 AZN tutulub.

Müəllif: Praktiki Hüquqşünas / Şəhriyar Həbilov

Fəaliyyət kodu 6920102 olan vergi ödəyicisi Sumqayıt şəhərində qeydiyyata alınıb. Onun ödənilməli olan vergi və digər dövlət ödənişləri neçə faizlə hesablanır?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, sorğuda qeyd edilən fəaliyyət (6920102-mühasibat uçotu üzrə məsləhətlər) sahibkarlıq fəaliyyəti hesab olunur və həmin fəaliyyətə başlamazdan əvvəl vergi ödəyicisi kimi uçota alınmalıdır.

Fiziki şəxs vergi uçotuna alınarkən fəaliyyət növündən asılı olaraq, təqdim olunan ərizədə seçilmiş vergitutma sisteminə və yaranan vergitutma obyektlərinə uyğun olaraq müvafiq vergini Vergi Məcəlləsində müəyyən olunmuş dərəcələrlə ödəməlidir.

Sorğuya əsasən, gəlirlərinizin yalnız vergi ödəyicisi tərəfindən ödənildiyi halda və fərdi sahibkar olaraq digər vergi ödəyicisinə xidmət etdiyiniz üçün sizin sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi olmaq hüququnuz yoxdur və siz gəlir vergisi ödəyicisi kimi fəaliyyət göstərməlisiniz.

Qeyd olunan fəaliyyət gəlir vergisinin ödəyicisi kimi həyata keçirildiyi halda əldə edilmiş gəlirdən həmin gəlirin əldə edilməsi ilə bağlı çəkilən xərclər çıxıldıqdan sonra qalan məbləğdən 20 faiz dərəcə ilə gəlir vergisi hesablanıb dövlət büdcəsinə ödənilir.

O da nəzərə alınmalıdır ki, Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən olunmuş qaydada gəlirlərin və xərclərin uçotunu aparan mikro sahibkarlıq subyekti olan fərdi sahibkarların sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlirinin 75 faizi gəlir vergisindən azaddır. Mikro sahibkarlıq subyekti olduğunuz halda (işçilərinin orta siyahı sayı 1-10 nəfər aralığında olan və illik gəliri 200.000 manatdan yuxarı olmayan şəxslər) gəlirlərin və xərclərin uçotunu aparmaqla, 75 faiz vergi güzəşti əldə edə bilərsiniz.

Həmçinin, sahibkarlıq fəaliyyəti üzrə minimum aylıq əməkhaqqının tikinti sahəsində 50 faizi, digər sahələrdə 25 faizi miqdarının Bakı şəhərində 100 faizi, Sumqayıt və Gəncə şəhərlərində 90 faizi, digər şəhərlərdə 80 faizi, rayon inzibati ərazi vahidlərinin inzibati mərkəzi olan inzibati ərazi vahidlərində və qəsəbələrdə 60 faizi, kənd yerlərində 50 faizi miqdarında hər ay məcburi sosial sığorta haqqı hesablanıb ödənilməlidir.

Vergi orqanlarında uçot prosedurları, fəaliyyətinizin xüsusiyyətlərindən asılı olaraq etməli olduğunuz hərəkətlər barədə daha ətraflı məlumat almaq üçün “Vergi bələdçisi” bölməsində yerləşdirilən məlumatlarla tanış ola, əlavə suallar yarandıqda isə Çağrı Mərkəzinə (195-1) və ya vergi ödəyicilərinə xidmət mərkəzlərinə müraciət edə bilərsiniz.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 33-cü, 34-cü, 101.3-cü, 102.1.30-cu, 218.5.10-cu, 218.6.2-ci maddələri, “Sosial sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının 250-IQ saylı Qanunu.

Mənbə: vergiler.az