Blog Full - Audit.Az

Oxunma sayı: 127. 920

19 İyn 2023

Müharibə veteranı adı almış şəxslərə vergi güzəşti hansı tarixdən tətbiq olunur?

by Audit.Az | posted in: Xəbər | 0

Vətən müharibəsi veteranıyam, üç medal almışam, adım “Zəfər” altsisteminə daxil edilib, Prezident təqaüdü alıram. Texniki səbəblərdən mənə hələ veteran vəsiqəsi verilməyib. Buna görə də aylıq gəlirimdən vergi tutularkən mənə güzəşt olunmur. Bu məsələnin həll olunması üçün nə etməliyəm?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 102.2.7-ci maddəsinə əsasən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada müharibə veteranı adı almış şəxslərin hər hansı muzdlu işdən vergi tutulmalı olan aylıq gəliri 400 manat məbləğində azaldılır.

Qeyd olunan güzəştdən faydalanmaq üçün fiziki şəxslər tərəfindən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 4 yanvar tarixli 4 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Əməkhaqqıdan tutulan vergi hesablanarkən fiziki şəxslərin vergi güzəştləri hüququnun müəyyənləşdirilməsi üçün sənədlərin Siyahısı”na əsasən müharibə veteranı vəsiqəsi və ya Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin arayışı və ya Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin, Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin, Ədliyyə Nazirliyinin, Daxili İşlər Nazirliyinin, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin, Dövlət Sərhəd Xidmətinin, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin, Azərbaycan Respublikası Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin arayışları əsas iş yerinə təqdim edilməlidir.

Eyni zamanda bildiririk ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 27 oktyabr 2021-ci il tarixli 1470 nömrəli Fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Mərkəzləşdirilmiş elektron informasiya sistemində “Zəfər” altsistemi yaradılmışdır və altsistem formalaşdırıldıqdan sonra altı ay müddətində müharibə veteranı statusu almış şəxslər barədə məlumatların həmin altsistemə daxil edilməsinin təmin olunması aidiyyəti dövlət qurumlarına tapşırılmışdır.

Praktiki “Bəyannamə və hesabatların hazırlanması” kursu

Qeyd olunanlara əsasən müharibə veteranı adı almış şəxslər barədə məlumat Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Mərkəzləşdirilmiş elektron informasiya sisteminin “Zəfər” altsisteminə daxil edilir və “Müharibə veteranı” vəsiqəsi verilənədək Vergi Məcəlləsinin 102.2.7-ci maddəsində müəyyən edilmiş güzəşt hüququ Vətən müharibəsi iştirakçılarına Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Mərkəzləşdirilmiş Elektron İnformasiya Sistemindən verilən arayışlar və DOST mərkəzinin arayışı əsasında fiziki şəxslərin muzdlu işdən gəlirlərinə tətbiq edilir.

Həmçinin güzəşt hüququnu təsdiq edən müvafiq sənədlərin əsas iş yerinə təqdim edilmə vaxtından asılı olmayaraq, sözügedən vergi güzəşti 2022-ci ilin yanvarın 1-dən sonra statusun qüvvəyə mindiyi tarixdən tətbiq edilir.

Belə ki, Vergi Məcəlləsinin 102.8-ci maddəsinə əsasən əməkhaqqıdan tutulan vergi hesablanarkən fiziki şəxslərin bu maddədə sadalanan vergi güzəştləri hüququ müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyənləşdirilmiş sənədlərin təqdim edildiyi andan tətbiq edilir və yalnız fiziki şəxsin əsas iş yerində (əmək kitabçasının olduğu yerdə) həyata keçirilir. Fiziki şəxsin bu maddədə sadalanan vergi güzəştlərini əldə etməyə əsas verən statusu olduğu, lakin güzəşt hüququnu təsdiq edən müvafiq sənədləri əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə mindikdən sonra təqdim etdiyi halda vergi güzəşti həmin fiziki şəxsin əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə mindiyi tarixdən hesablanır.

Qeyd olunanları nəzərə alaraq bildiririk ki, 1 yanvar 2022-ci il tarixdən Sizin müharibə veteranı statusunuz yarandığı halda, müvafiq təsdiqedici sənədlərin iş yerinə təqdim edilmə vaxtından asılı olmayaraq, işəgötürən tərəfindən dəqiqləşdirilmiş hesabat təqdim edilməklə 1 yanvar 2022-ci il tarixdən muzdlu işlə əlaqədar gəlirlərinizdən artıq hesablanmış vergi məbləğləri azaldılmalıdır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 102-ci maddəsi və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 4 yanvar 2001-ci il tarixli 4 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Əməkhaqqıdan tutulan vergi hesablanarkən fiziki şəxslərin vergi güzəştləri hüququnun müəyyənləşdirilməsi üçün sənədlərin Siyahısı”.

Mənbə: vergiler.az

18 İyn 2023

Exceldə bu həftə və keçən həftənin satışlarının müqayisəsi

by Audit.Az | posted in: Excel, Xəbər | 0

Exceldə bu həftə və keçən həftədə olan satışların hesablanması

DAX-ın (Data Analysis Expressions – Power Pivot, Power BI və SQL Server Analysis Services (SSAS) tabular modellərinin formul və sorğu dilidir, öncədən müəyyən edilmiş hazır formullardır (funksiyalar)) ən ciddi xüsusiyyətlərindən biri zamana indeksli saysız funksiyası olmasındadır. İstər bu günün, istərsə də keçən ayın, kvartalın və ya ilin eyni dövrünün müqayisəsi sadə formullarla mümkündür. Lakin əsas çatışmayan cəhət – həftə indeksli müqayisələrin hazır funksiyalarının olmamasıdır. Bunu aşmanın, əlbəttə ki, yolları mövcuddur və bu mövzuda məhz həftəlik müqayisələrin aparılmasını müzakirə etmişik. İstifadə edəcəyimiz InputTable adlı sadə cədvəlimiz aşağıdakı kimidir:

Əvvəlcə, Excel faylımızı endirək:

Faylı yükləyin: Həftəlik satış məlumatları ( weekly sales data) (1500 downloads )

Endirdiyimiz Excel faylımızı Power BI Desktop-a atırıq (Home >> External Data >> Get Data >> Excel)

Təqvim Cədvəlinin qurulması

Əməliyyatlara başlamadan öncə, Təqvim formatlı yeni bir cədvəl qururuq. Bunun üçün, Modeling >> New Table ünvanına gedib, formul çubuğunda CALENDAR funksiyasından istifadə etməklə, əlavə etdiyimiz InputTable adlı cədvəlimizdəki ən kiçik tarixlə ən böyük tarix arasındakı bütün tarixlərdən əmələ gələn yeni Calendar adlı cədvəl qururuq.

Bunun nəticəsində təqvim cədvəli bu 2 tarix arasındakı bütün tarixlər sıralı şəkildə avtomatik formalaşacaqdır.

Relationships blokuna gedib, InputTable ilə Calendar cədvəlləri arasında Date üzərindən əlaqəni qururuq.

İlk measure-ımız olan Total Units Sold yazırıq:

Növbədə, bu həftənin satışlarını hesablayacaq DAX formulu var.

Bu həftədə olan satışların hesablanması

Əvvəlcədən deyim ki, bunun həll yolu sadə olmamaqla bərabər, məntiqi çox bəsitdir. Bu həftədəki hər bir tarixi “aktivləşdirmək” üçün hansı alqoritm gərəklidir?

Hər bir tarixin ilin neçənci həftəsi olduğunu müəyyən etmək (WEEKNUM funksiyası ilə).
Birdən çox il olması ehtimalına qarşı, hər bir tarixin bu ilə aid olmasını təmin etmək (YEAR funksiyası ilə) .
Yuxarıdakı 2 kriteriyanı BU GÜNÜN müvafiq dəyərləri ilə müqayisə etmək (TODAY funksiyası ilə) .

Qısacası, hər hansı bir tarixin həftə nömrəsi və ili bu günün müvafiq dəyərləri ilə üst-üstə düşürsə, deməli bəhsi keçən tarix – bu həftəyə aid tarixdir.

Bu məntiqi ardıcıllığı müəyyən etdikdən sonra, gəlin, DAX formulumuzun nəyə bənzədiyinə baxaq:

Gəlin, formulun komponentlərinə baxaq:

CALCULATE funksiyası

CALCULATE funksiyası ilə, measure seçilir, bizim misalımızda bu, Total Units Sold-dur. Və arxasından da bu measure hansı kriteriyalar ilə filterlənəcək, onu müəyyənləşdiririk.

FILTER funksiyası

Yuxarıdakı DAX formulun 4-cü sətirinə diqqək etsək, FILTER funksiyası, Calendar cədvəlindəki həftə nömrəsi cari günün həftə nömrəsinə bərabər olan sətirləri aktivləşdirməyə yarayır indegenerique.be.

5-ci sətir isə, ili cari günün ilinə bərabər olan sətirləri diqqətə alacağını göstərir.

Hər iki kriteriya CALCULATE funksiyasının tərkibində olduğu üçün, AND funksiyasının xüsusiyyətlərini daşıyır və yalnız hər iki kriteriyanın eyni anda təmin edildiyi sətirlərin aktivləşdirilməsinə səbəb olur.

Keçən həftədə olan satışların hesablanması

Hər hansı bir ciddi məntiq dəyişikliyinə getmədən, yuxarıdakı DAX formulunda çox kiçik bir dəyişiklik etməklə, keçən həftənin satışlarını hesablaya bilərik. Bu dəfə, həftə nömrəsi olaraq “bu həftə minus 1” olaraq nəzərə almalıyıq.

Görürük ki, əvvəlki formulla müqayisədə, burdakı yeganə dəyişiklik 7-ci sətirdə yer almışdır.

Gəlin, hər iki measure-ı Matrix Reportuna əlavə edib analizimizə davam edək.

Orijinal cədvəlimizdəki məlumatlarla (sarı rəng – keçən həftə, göy rəng – bu həftə) müqayisə etsək, formulların düzgün işlədiyindən əmin ola bilərik:

Lakin, analizin güvənilirliyi baxımından burda çox vacib bir nyuans şüurlu olaraq gözdən qaçırılıb. Məsələ burasındadır ki, bu həftənin 3 günü ilə keçən həftənin 7 günü müqayisə edilmişdir. Bu isə, çox da korrekt bir yanaşma deyil. Əvəzində, biz bu həftədəki günlər qədər keçən həftə satışlarını hesablayan formul yazmalıyıq. Və bu, elə bir formul olmalıdır ki, həftə irəlilədikcə, keçən həftədəki əhatə olunan günlər də dinamik olaraq artsın.

Keçən həftənin eyni gününə qədər olan satışların hesablanması

Bu dəfəki measure (Previous WTD Sales adlı) digərlərindən daha uzundur, lakin bu, sizi qorxutmasın, çünki bir əvvəlki formula sadəcə tək bir sətir əlavə edilib.

Əlavə edilən tək sətir – WEEKDAY funksiyasının içində olduğu əlavə FILTER funksiyasıdır.

Bu yeni kriteriya ilə deyirik ki, həftənin günü bu günün həftə günündən kiçik və ya bərabər olan bütün sətirlər filterə daxil edilsin. Yəni, bu gün həftənin 3-cü günüdürsə, o zaman keçən həftəyə aid 1,2 və 3-cü günlər daxil edilsin ancaq.

Əlavə etdiyimiz bu yeni kriteriya, digər 2 kriteriya ilə bərabər (il kriteriyası və həftə nömrəsi kriteriyası) bizə lazım olan doğru rəqəmləri verəcəkdir. Gəlin, yeni yazdığımız formulu Power BI-a əlavə edək.

Beləliklə, daha korrekt müqayisə ortamı yaradılmışdır. Artıq, 2 measure arasındakı nisbi fərqi də rahatlıqla hesablaya bilərik.

Yeni measure-ı Matrix cədvələ əlavə edərək, dəyişimin nisbi faizini də hesablamış oluruq.

Vacib qeyd: Formulları daha da qəlizləşdirməmək baxımından, ilin ilk həftəsinin spesifikliyi nəzərə alınmamışdır.

Mənbə: Elçin Xəlilov

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun.

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

16 İyn 2023

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə ƏDV-nin geri qaytarılması necə tənzimlənir?

by Audit.Az | posted in: Xəbər | 0

Mövzu ilə bağlı iqtisadçı ekspert Anar Bayramovun şərhini təqdim edir. Vergi Məcəlləsinin 228-ci maddəsinə əsasən, fiziki şəxs olan istehlakçılar tərəfindən işğaldan azad edilmiş ərazilər daxilində yerləşmə vasitələri hesab edilən mehmanxanalar (hotellər) tərəfindən göstərilən gecələmə və qalma xidmətlərinə (digər əlavə xidmətlər istisna olmaqla) görə nağdsız qaydada ödənilən ƏDV-nin 30 faizi, nağd qaydada ödənilən ƏDV-nin 5 faizi geri qaytarılır. Bu maddə üzrə ƏDV-nin qaytarılması qaydası və şərtləri bu Məcəllənin 165.5-ci maddəsinə uyğun olaraq müəyyən edilir.

Göründüyü kimi, ƏDV-nin geri qaytarılması ilə bağlı fərqli yanaşma yalnız işğaldan azad edilmiş ərazilər daxilində mehmanxanalar (hotellər) tərəfindən göstərilən gecələmə və qalma xidmətlərinə şamil edilir.

Misal 1. Vətəndaş Şuşa şəhərində yerləşən oteldə qalmaq üçün 118 manat (100 manat + 18 manat ƏDV) nağdsız ödəniş edib. Bu halda həmin xidmətə görə ödənilən 18 manatlıq ƏDV-nin 30 faizi, yəni 5,40 manatı vətəndaşa geri qaytarılacaq.

Misal 2. Vətəndaş Kəlbəcər şəhərində yerləşən oteldə gecələmək üçün 236 manat (200 manat + 36 manat ƏDV) nağd ödəniş edib. Ödəniş nağd olduğu üçün vətəndaşa 36 manatlıq ƏDV-nin 5 faizi, yəni 1,80 manatı geri qaytarılacaq.

Misal 3. Vətəndaş Cəbrayıl şəhərində yerləşən marketdən nağdsız formada 59 manatlıq (50 manat + 9 manat ƏDV) ərzaq məhsulları alıb. Bu halda vətəndaş ərzaq məhsulları aldığı üçün Vergi Məcəlləsinin 165.5-ci maddəsi tətbiq olunacaq. Yəni nağdsız qaydada ödənilmiş ƏDV-nin 30 faizi deyil, 17,5 faizi – 1,58 manatı istehlakçıya geri qaytarılacaq.

Mənbə: Anar Bayramov. “Vergi uçotu” kitabı / vergiler.az

14 İyn 2023

Fəaliyyətini dayandırmış hüquqi şəxs fəaliyyətini aktivləşdirmək üçün nə etməlidir?

by Audit.Az | posted in: Xəbər | 0

Fəaliyyətini 5 il müddətinə dayandırmış hüquqi şəxs fəaliyyətini həmin müddət ərzində yenidən bərpa edə bilərmi?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, fəaliyyətini dayandırmış hüquqi şəxsin fəaliyyətini aktivləşdirməsi üçün hər hansı məhdudiyyət nəzərdə tutulmamışdır. Bunun üçün müvafiq qaydada tərtib olunmuş “Vergi ödəyicisinin, onun filialının, nümayəndəliyinin və ya digər təsərrüfat subyektinin (obyektinin) fəaliyyətinin və digər vergi tutulan əməliyyatlarının bərpası haqqında Arayış” vergi orqanına təqdim edilməlidir.

Gücləndirilmiş elektron imzanız (o cümlədən Asan İmza) və ya istifadəçi kodu, parol və şifrəniz olduqda İnternet Vergi İdarəsi portalı üzərindən qeyd olunan əməliyyatı elektron qaydada yerinə yetirə bilərsiniz. Bu barədə ətraflı məlumatı səhifəmizin “Elektron xidmətlər” bölməsindəki “Hüquqi şəxsin fəaliyyətinin onlayn bərpası” elektron xidməti üzrə inzibati reqlament vasitəsilə və ya “Vergi ödəyicilərinə göstərilən xidmətlərin vahid standartları” altbölməsindən əldə edə bilərsiniz.

Qeyd: Vergi ödəyicilərinin vergi orqanı tərəfindən verilən kod-paroldan istifadə etməklə elektron kabinetə daxil olmaq imkanı 2024-cü il yanvarın 1-dək qüvvədədir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 16.3-cü və 16.5-ci maddələri, Vergilər Nazirliyinin Kollegiyasının 23.09.2016-cı il tarixli 1617050000011400 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Hüquqi şəxsin fəaliyyətinin onlayn bərpası” elektron xidməti üzrə inzibati reqlament.

Mənbə: vergiler.az