Blog Full

Kapital Bank hər zaman hüquqi şəxslər və fərdi sahibkarlar üçün rahat və əlçatan funksiyalar, o cümlədən fərqli məhsullar təqdim edir. Rəqəmsal bank xidmətlərinin çeşidini genişləndirən Kapital Bank Müştəri Bank sistemini yeniləyərək Birbank Biznes etdi. Məlumat üçün bildirək ki, bu yenilik Müştəri Bank sisteminin daha müasir və funksional versiyasıdır.

Artıq Müştəri Bank istifadəçisi olan müştərilər tətbiqlərini yeniləyərək yeni interfeysə sahib ola və qiymətli vaxtlarına qənaət edərək funksiyadan rahatlıqla istifadə edə bilərlər.

Birbank Biznes tətbiqində bir sıra bank xidmətlərini onlayn həyata keçirmək mümkündür: biznes bank hesablarının açılması, milli və xarici valyutada köçürmələr, təcili köçürmələr, HÖP ödənişləri, biznes kartlarının sifarişi və çatdırılması, biznes müştərilərinə özəl tarif paketləri, Mobil POS, cari və kart hesabından QR nağlaşdırma, e-ticarət, kliklə ödə xidməti, sənəd dövriyyəsi, toplu imzalama, biznes krediti üçün müraciət, bank qarantiyası, gömrük kredit kartı, açıq API platforması, əməkhaqqı layihəsinə qoşulma, əməkhaqqı kartlarına mədaxil və əməkhaqqı kartlarının sifarişi və çatdırılması, POS əməliyyatlarının onlayn izlənməsi və çıxarışların əldə edilməsi, canlı çat funksiyası ilə sualların cavablandırılması, POS terminal sifarişi və s.

Qeyd edək ki, istifadəsi rahat və təhlükəsiz olan Birbank Biznes tətbiqini həm iOS, həm də Android əməliyyat sistemli cihazlar dəstəkləyir. Tətbiqi yükləmək üçün qeyd olunan linkə keçid etmək kifayətdir – https://my.birbank.business.

Mövzunu “Business Service Centre” şirkətinin maliyyə və mühasibatlıq işləri üzrə 2-ci dərəcəli mütəxəssisi Ağahüseyn Əsədov şərh edir.

Vergi Məcəlləsinin 88.1-ci maddəsinə əsasən, vergilər üzrə yaranmış borc bu Məcəllənin 85.4-cü maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla aşağıdakı sıra qaydası ilə ödənilir:

• yaranma tarixi ardıcıllığı ilə hesablanmış verginin məbləği;
• hesablanmış faizlərin məbləği;
• tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının məbləği.

Misal 1: Vergi ödəyicisinin 2023-cü ilin 1-ci və 2-ci rübləri uzrə müvafiq olaraq 550 manat və 670 manat vergi borcu vardır. Vergi ödəyicisi 15 iyul 2023-cü il tarixdə 300 manat ödəniş edərsə, bu halda əvvəlcə birinci rüb uzrə borc azaldılacaq.

Misal 2: Vergi ödəyicisinin cari tarixə 500 manatlıq vergi borcu, 300 manat faiz borcu və 400 manatlıq maliyyə sanksiyası mövcuddur. Vergi ödəyicisi 650 manat ödəniş etdikdə, vergi borcu üzrə məbləğ tam ödənilir və 300 manatlıq faiz borcunun 150 manatı ödənildikdən sonra 150 manat faiz borcu qalır. Həmçinin, 400 manatlıq maliyyə sanksiyası ödənilməmiş qalır. Vergi ödəyicisi 1 həftə sonra 250 manat ödəniş edərsə, o halda 150 manatlıq faiz borcu tam silinir və 100 manat maliyyə sanksiyası üzrə borcun bir hissəsinin ödənilməsinə yönəldilir.

Qeyd edək ki, Vergi Məcəlləsinin 59.1-ci maddəsi üzrə faiz hesablanması yalnız vergi və cari vergi ödəmələrinə şamil edilir. Vergi ödəyicisinin faiz və maliyyə sanksiyası üzrə borcuna faiz hesablanması vergi qanunvericiliyində nəzərdə tutulmayıb.

Vergi Məcəlləsinin 88.2-ci maddəsinə əsasən, məcburi dövlət sosial sığortası üzrə yaranmış borc aşağıdakı sıra qaydası ilə ödənilir:

• cari rüb üzrə borc;
• cari rübdən geriyə doğru (daha əvvəl yaranan borclar üzrə) yaranan borclar ardıcıl olaraq;
• yaranma tarixi ardıcıllığı ilə hesablanmış faizlərin məbləği;
• yaranma tarixi ardıcıllığı ilə tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının məbləği.

Misal 3: Vergi ödəyicisinin 2022-ci ilin 3-cü və 4-cü rübləri uzrə müvafiq olaraq 480 manat və 690 manat məcburi dövlət sosial sığorta ayırması üzrə borcu vardır. Vergi ödəyicisi 15 yanvar 2023-cü il tarixdə 560 manat ödəniş edərsə, bu halda həmin məbləğ cari rüb, yəni 4-cü rüb uzrə borcun ödənilməsinə sərf olunacaq. Cari rüb uzrə borclar tam ödənildikdən sonra əvvəlki rüblər üzrə yaranan borclar geriyə doğru müvafiq ardıcıllıqla ödəniləcək.

Vergi ödəyicisinin rüb ərzində olan ödənişləri vergi ödənişlərində olduğu kimi onun şəxsi vərəqəsinə birbaşa işlənilmir. Həmin ödənişlər “Sosial üzrə bölüşdürülməmiş ödənişlər” kimi qeyd edilir və hesabat bəyan edildikdən sonra yaranan borc qədər şəxsi hesab vərəqəsinə işlənilir.

Misal 4: Vergi ödəyicisi aprel, may və iyun aylarında hər ay üzrə 2500 manat sosial ayırma ödəyib. Vergi orqanı rüb ərzində daxil olan 7500 manatı (2500 manat x 3 ay) “Sosial üzrə bölüşdürülməmiş ödənişlər”də qeyd edir. Vergi ödəyicisinin 2023-cü ilin II rübü üzrə təqdim etdiyi vahid bəyannaməyə əsasən, 2023-cü ilin 2-ci rübü üzrə sosial ayırma öhdəliyi 7200 manat təşkil edib. Bu halda vergi orqanı tərəfindən vergi ödəyicisinin şəxsi hesab vərəqəsinə 7200 manat işlənir, 300 manat isə “Sosial üzrə bölüşdürülməmiş ödənişlər” bölməsində qeyd edilir.

Vergi Məcəlləsinin 88.3-cü maddəsinə əsasən, cari rüb üzrə borc ödənildikdən sonra sığortaedənin artıq vəsaiti qaldığı təqdirdə, həmin vəsait bu Məcəllənin 88.2.2 – 88.2.4-cü maddələrində göstərilən qaydada əvvəlki borcların ödənilməsinə aid edilir.

Kənd təsərrüfatı istehsalı ilə məşğul olan subyektlərin bir qrupu da ailə kəndli təsərrüfatlarıdır. Onların uçot və hesabatları ilə bağlı suallara iqtisadçı ekspert Anar Bayramov aydınlıq gətirir. 

Kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan şəxslərin uçotu əsasən üç formada aparılır:

• Mülkiyyətində olan kənd təsərrüfatına yararlı torpaqlan istifadə edən;
• Vergi orqanlarında uçota alınaraq sahıbkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan;
• Ailə kəndli təsərrüfatları kimi uçota alınan.

Mülkiyyətində olan kənd təsərrüfatına yararlı torpaqları istifadə edən şəxslərə sırf öz ehtiyacları üçün kənd təsərrüfatı ilə məşğul olanlar aid edilir. Bu şəxslər pay torpaqlarında becərdikləri məhsuldan sahibkarlıq məqsədləri üçün istifadə etmirlər.

Vergi orqanlarında uçota alınaraq sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər – Vergi Məcəlləsinin müvafiq maddələrinə əsasən, kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı ilə məşğul olan (o cümlədən sənaye üsulu ilə) hüquqi və fiziki şəxslərin bu fəaliyyətdən əldə etdikləri gəlirləri 2014-cü il yanvarın 1-dən 10 il müddətinə vergidən azaddır. Azadolmaya baxmayaraq, bu tip vergi ödəyiciləri gəlir və xərclərinin uçotunu aparmalı və vergi orqanlarına bəyan etməlidirlər.

Ailə kəndli təsərrüfatları kimi uçota alınan şəxslər isə ailə üzvlərinin və onlarla birgə fəaliyyət göstərən şəxslərin fərdi əməyi və mülkiyyətində və ya icarəsində olan əmlak əsasında hüquqi şəxs yaratmadan kənd yerlərində istehsal və digər təsərrüfat fəaliyyətini (məhsulların istehsalını, emalını, saxlanmasını, daşınmasını və satılmasını) birgə həyata keçirirlər.

Ailə kənd təsərrüfatı ilə bağlı qanunvericilikdə diqqət yetirilməli məqamlar aşağıdakılardır:

• Bütün iqtisadi fəaliyyət növləri ilə məşğul ola bilərlər və onların fəaliyyəti sahibkarlıq sayılmır;
• Kənd yerlərində fəaliyyət göstərən hüquqi şəxslər, sahibkarlıqla məşğul olan fiziki şəxslər və bağçılıq təsərrüfatları ailə kəndli təsərrüfatına aid edilmir;
• Ailə kəndli təsərrüfatının illik dövriyyəsinin yuxarı həddi Nazirlər Kabineti tərəfindən müəyyən edilib. 12 iyun 2013-cü ildən etibarən ailə kəndli təsərrüfatının illik dövriyyəsinin yuxarı həddi bu təsərrüfatın bir üzvü üçün 5.000 manat miqdarında müəyyən olunub;
• Ailə kəndli təsərrüfatının uçotunu müvafiq ərazilər üzrə bələdiyyələr aparır;
• Ailə kəndli təsərrüfatı üzvləri Sosial sığorta şəhadətnaməsi əldə etməlidir;
• Ailə kəndli təsərrüfatı üzvlərinin vəsiqələri Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən elektron formada tərtib edilir və bələdiyyələr həmin sənədin elektron formada yüklənməsini həyata keçirirlər;
• Təsərrüfatın başçısı illik dövriyyə barədə məlumatı statistika orqanının müəyyən etdiyi formada növbəti il yanvarın 20-dən gec olmayaraq uçotda olduğu bələdiyyə orqanına təqdim etməlidir;
• İllik dövriyyəsinin müvafıq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi həddən çox olmasına görə statusunu itirmiş ailə kəndli təsərrüfatları barədə məlumatlar bu statusun itirildiyi gündən sonrakı 3 gün müddətində bələdiyyə tərəfindən müvafiq ərazi vergi orqanına təqdim edilir.

Göründüyü kimi, ailə kəndli təsərrüfatının üzvü Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən elektron formada tərtib olunan və müvafiq bələdiyyə tərəfindən təqdim edilən vəsiqəyə malik olmalıdır. Bu cür vəsiqəyə malik olmayan və kənd təsərrüfatı satışını həyata keçirən şəxslər sahibkarlıq fəaliyyətinə görə vergi orqanlarında uçota durmalıdırlar.

Mənbə: Anar Bayramov: “Vergi uçotu” kitabı / vergiler.az

Mühasibat xidmətləri bazarında 10 ildən artıqdır fəaliyyət göstərən “Accounting.Az” dünya reytinq cədvəlində ilk 3-lükdə olan, bir çox nüfuzlu beynəlxalq mükafatlara layiq görülmüş “PrimeGlobal” assosiasiyasına üzv seçilən ilk və yeganə Azərbaycan şirkəti oldu.

Məsləhətçi və Mühasibat Firmaları Assosiasiyası “PrimeGlobal” mühasibat uçotu və biznes məsləhətçiliyi sahəsində fəaliyyət göstərən müstəqil firmaların birliyidir.

2020 və 2022-ci illərdə “İlin assosiasiyası” mükafatına layiq görülən “PrimeGlobal” 112 ölkədən 300-dən çox müstəqil üzv firmanı özündə birləşdirir. “PrimeGlobal”ın müstəqil üzv firmalarında ümumilikdə 3400-dən çox partnyor və 34000-dən çox işçi çalışır. 112 ölkədə 1000-dən çox məkanda fəaliyyət göstərən “PrimeGlobal”, geniş əhatə dairəsi baxımından dünyada ən yaxşı birlik kimi möhkəm əsas üzərində qurulub. Assosiasiyanın ümumi illik gəliri 4.3 milyard dollardan çoxdur.

“PrimeGlobal” öz üzvlərini eksklüziv təlim kurslarına, sertifikatlara və resurs kitabxanalarına çıxışla təmin edir. “PrimeGlobal” üzvləri regional, milli və beynəlxalq səhnədə öyrənmək, paylaşmaq və inkişaf etmək üçün lazım olan alətlərə malikdirlər.

Yüksək daxili paylaşma mədəniyyətinə malik “PrimeGlobal”a üzv olmaq Azərbaycan mühasiblərinə “Accounting.Az” konsaltinq şirkəti vasitəsi ilə ən son sənaye tendensiyaları, ən yaxşı təcrübələr və mühasibatlıq peşəsində baş verən dəyişikliklərdən operativ xəbərdar olmaq imkanı yaradır.

“Accounting.Az” şirkətinin direktoru Ramin Ramazanov vurğulayıb:

“Biz “PrimeGlobal”a qoşulmaqdan və dünyadakı həmfikirlərimizlə ünsiyyət  qurmaqdan qürur duyuruq. Odur ki, regionda yüksək keyfiyyətli xidmətlər təqdim etməyi və assosiasiyanın əhatə dairəsini genişləndirməyi səbirsizliklə gözləyirik”.

“PrimeGlobal”ın Avropa, Yaxın Şərq və Afrika ölkələri üzrə icraçı direktoru Thierry Delvaux isə bunları səsləndirib:

“Azərbaycandan “PrimeGlobal”a qoşulan ilk şirkət olaraq, “Accounting.Az”ı Avropa, Yaxın Şərq və Afrika ölkələri regionunda salamlamaqdan məmnunuq. Sənayenin geniş spektrini əhatə edən etibarlı xidmətlər təklif edərək, biz onların qlobal şəbəkəmizin güclənməsinə verəcəkləri töhfəni və Avropa ilə Asiyanın kəsişməsində yerləşən, özünəməxsus müxtəlifliyə malik bu regiona təqdim edəcəkləri bilikləri səbirsizliklə gözləyirik”.

Bizimlə əlaqə:

+994 12 310 09 29

+994 50 225 82 05

www.accounting.az