VLOOKUP funksiyasındakı son komponentin (TRUE & FALSE) vacibliyi
VLOOKUP funksiyasından o qədər çox istifadə etmişik ki, onun ən vacib komponenti olan, sondakı TRUE / FALSE komponentinin hansı anlam daşıdığı haqqında heç vaxt düşünməmişik. Halbuki, funksiyanın bəlkə də ən kritik əhəmiyyətə malik hissəsi məhz odur.
1. Sıralanmış siyahılarda VLOOKUP
Nə qədər qəribə səslənsə də, axtarılan dəyərə aid diapazonun əlifba sırasına görə sıralanıb-sıralanmaması, nəticəyə ciddi təsir göstərəcəkdir. Məsələn, yuxarıdakı misalımızda, saat markaları əlifba sırasına görə sıralanmışdır və belə olan halda, gəlin, TRUE və ya FALSE komponentinin hansı nəticəni verəcəyinə baxaq.
FALSE (Exact match) = İlk nəticə
Son komponent olaraq FALSE, və ya sıfır yazsaq, kriteriyanı təmin edən ilk nəticə görüntülənəcəkdir. Bu, VLOOKUP funksiyasının alışıq olduğumuz, ənənəvi istifadə qaydasıdır.
TRUE (Approximate match) = Son nəticə
TRUE/FALSE komponenti ümumiyyətlə daxil edilməsə, Excel avtomatik olaraq bunu TRUE, yəni 1 olaraq qəbul edəcəkdir. Və sıralanmış diapazonlarda TRUE komponenti hər zaman ən sonuncu nəticəni gətirəcəkdir.
Bir başqa deyişlə, 4-cü komponent olaraq heç nə daxil etməməklə, TRUE daxil etmək tamamilə eyni nəticələri verəcəkdir.
Məsələn, praktik bir misal ilə açıqlayası olsaq, FIFO (First-In, First-Out) sistemi ilə ehtiyatları qiymətləndirən şirkətlər 4-cü komponent olaraq FALSE, LIFO (Last-In, First-Out) sistemi ilə işləyənlər isə, TRUE komponentindən istifadə etməklə, eyni mala aid birdən çox dəyər olduğu halda, ən birinci və ya ən sonuncu dəyərin nə olduğunu müəyyən edə bilərlər.
2. Sıralanmamış siyahılarda VLOOKUP
Əlifba sırasına görə sıralanmamış diapazonlarda FALSE komponenti hər zaman kriteriyanı təmin edən ilk nəticəni gətirəcəkdir.
Əlifba sırasına görə sıralanmamış diapazonlarda TRUE komponenti isə, bir az təhlükəlidir, çünki əksər hallarda səhv nəticə ilə qarşı-qarşıya olacağıq.
Yuxarıdakı misaldan da görürük ki, Patek Philippe saat markasını sıralanmamış diapazon daxilində TRUE (yəni 1) komponenti ilə axtarsaq, o zaman o markaya aid olmayan bir dəyərlə qarşılaşacağıq. Formul bizə 150 nəticəsini verdi, halbuki o saata aid cəmi 2 dəyər var: 100 və 130.
NƏTİCƏ
Nəticə olaraq, əsas 2 prinsip nəzərdə tutulmalıdır:
1. Məcbur qalmadıqca, 4-cü komponent olaraq hər zaman FALSE (və ya 0) istifadə edilməlidir.
2. Məcbur TRUE komponentindən istifadə etməli olduqda isə, axtarılan dəyərin içində olduğu diapazonun məntiqi ardıcıllıqla sıralanmış olmalı olduğudur.
Müəllif: Elçin Xəlilov
Sual: A müəssisəsi B müəssisəsindən dəyəri 100 000 manat (əlavə dəyər vergisisiz) olan mal almış və 18 000 manat ƏDV ödəmişdir. A müəssisəsinin həmin dövrdə ümumi dövriyyəsinin həcmi 200 000 (əlavə dəyər vergisindən azad), o cümlədən, ƏDV tutulan dövriyyənin həcmi 111 000 manat (əlavə dəyər vergisisiz) təşkil etmişdir. ƏDV tutulan dövriyyənin ümumi dövriyyədəki həcmi 55,5%-dir. Vergi məcəlləsinin 175.4 maddəsinə əsasən A müəssisəsinin B müəssisəsinə ödədiyi 18000 manat ƏDV-nin 9 990 manatı (18000*55,5%) əvəzləşdirilməlidir. Sual budur ki, əvəzləşdirilməsinə yol verilməyən 8 010 manat (18 000-9 990) B müəssisəsinə ödənilmiş ƏDV müəssisənin gəlirdən çıxılan xərclərinə daxil edilməlidirmi? 
Vakansiya: Mühasib.
“Azərbaycanda gələn ildən tikinti şirkətlərinin sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi olmaq hüququ ləğv ediləcək”.