Blog Full

Müasir həyatın reallıqlarından biri də elektron ticarətin dinamik inkişafı, gündəlik məişətimizə daxil olmasıdır. Elektron ticarətin vergiyə cəlb olunması ilə bağlı aktual məsələlərdən birinə iqtisadçı ekspert Anar Bayramov aydınlıq gətirir.

Vergi Məcəlləsinin 169.3-cu maddəsinin ikinci hissəsinə əsasən, ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata alınmayan qeyri-rezidentə elektron ticarət qaydasında işlərin və xidmətlərin təqdim edilməsinə görə vergi orqanlarında uçotda olmayan şəxslər tərəfindən ödənişlər aparılarkən bu maddə ilə müəyyən edilmiş qaydada qeyri-rezidentə ödənilməli olan məbləğə ƏDV hesablanmalı və ödənilməlidir.

Elektron ticarət qaydasında işlərin və xidmətlərin alıcısı, habelə Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda elektron qaydada təşkil olunan lotereyaların, digər yarışların və müsabiqələrin iştirakçısı vergi orqanlarında uçotda olmayan şəxs olduqda ödənişi aparan yerli bank və ya xarici bankın Azərbaycan Respublikasındakı filialları tərəfindən hesablanan ƏDV alıcının vəsaiti hesabına büdcəyə ödənilir. ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata alınmış yerli bank və ya xarici bankın Azərbaycan Respublikasındakı filialları tərəfindən vergi orqanlarında uçotda olmayan şəxsdən tutulmuş ƏDV əvəzləşdirilmir.

Vergi Məcəlləsinin 169.1-ci maddəsinə görə elektron ticarət qaydasında Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda otel xidmətlərinin və aviabiletlərin sifarişi üzrə xidmətlər ƏDV məqsədləri üçün vergitutma obyekti hesab edilmir.

Misal 1. Vətəndaş plastik kartından istifadə etməklə, “Wizz Air” travel şirkətindən Bakı-Budapeşt reysinə 150 avro dəyərində bilet alıb, həmçinin Vyanada otel xidməti üçün 300 avro ödəniş edib. Bu halda elektron ticarət üzrə əməliyyatdan ƏDV hesablanmır.

Misal 2. Vətəndaş “Facebook” səhifəsində reklam yerləşdirdiyi üçün kart hesabından 50 avro xidmət haqqı ödəməlidir. Bu zaman vergi agenti olan kredit təşkilatı 9 avro ((50 avro x 18 faiz)) ƏDV hesablayacaq və vətəndaşın kart hesabından tutaraq dövlət büdcəsinə ödəyəcək.

Misal 3. Vətəndaş elektron ticarət qaydasında bank kartı ilə ödəniş edərək Türkiyənin “Trendyol” firmasından 2 köynək alıb. Bu zaman mallar fiziki şəxs tərəfindən alındığı üçün ƏDV məbləği hesablanmır.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

İşəgötürənin məsuliyyətsizliyinin işçiyə faydaları

Məlum olduğu kimi Azərbaycan Respublikasında işçi və işəgötürən arasında yaranan fərdi əmək mübahisələrinə baxan qurum olan Dövlət Əmək Müfəttişliyinin son açıqladığı məlumata görə işəgötürənlər tərəfindən işçiyə ödənilməyən 90 min manatın ödənişi bərpa edilib. Bu məlumat özlüyündə işəgötürən məsuliyyətsizlikləri ilə qarşılaşılan halların ölkə üzrə kifayət qədər olmasını deməyə əsas verdiyi kimi işçilərin də hüquqlarını müdafiə edən rəsmi qurumların fəaliyyətini görməyə əsas verir.

Bu yazımızda işəgötürənlərin məsuliyyətsizliklərinin işçilərə faydalarından bəhs edəcəyik.

1. Əmək haqqının gecikdirilməsi – Hər bir əmək müqaviləsi üzrə işçi ilə işəgötürən arasında əmək haqqının verilməsi müddəti müəyyən edilir. İşəmuzd və ya günəmuzd ödəmə hallarına uyğun olaraq işəgötürənlər razılaşdırılmış müddət üçün işçiyə əmək haqqını vaxtında ödəmək öhdəliyi daşıyır. Bəzi hallarda isə işəgötürənin məsuliyyətsizliyi nəticəsində əmək haqqı gecikdirilir. Bu zaman isə işəgötürən tərəfindən gecikdirilmiş hər gün üçün əmək haqqının azı 1%-i məbləğində ödəniş işçiyə ödənilməlidir. Bu hal fərdi əmək mübahisəsi yaratdıqda isə fərdi mübahisə kimi müraciətə baxılır.
2. Məzuniyyət haqqının vaxtında ödənilməməsi – qanunvericiliyə əsasən məzuniyyətə görə orta aylıq əmək haqqı məzuniyyətin başlamasına azı 3 gün qalmış ödənilməlidir. Əgər işçi ilə bağlanmış müqavilədə yaxud kollektiv müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, işçiyə məzuniyyətə görə ödənilən əmək haqqı məzuniyyət başlanandan sonra gecikdirilməklə ödənilərsə, işçinin tələbi ilə məzuniyyət gününün başlanğıcı pulun ödəniş günündən sayıla bilər.
3. Əmək kitabçasının vaxtında qaytarılmaması – İşçi ilə işəgötürən arasında əmək müqaviləsinə xitam verildiyi sonuncu iş günü işəgötürən işçiyə son haqq-hesabı ödəməli və əmək kitabçasını təqdim etməlidir. Buna baxmayaraq işçiyə vaxtında əmək kitabçası işəgötürənin təqsiri üzündən təqdim edilməzsə, işçiyə işə düzələ bilmədiyi bütün müddət üçün orta aylıq əmək haqqı ödənilməlidir.
4. Boşdayanma – İşəgötürənin təqsiri səbəbindən istehsalın, axın xətti və işin dayandırılması baş verərsə, işçilər qrup halında ödənişsiz məzuniyyətə buraxıla bilməz. Bu hallarda işəgötürən işçilərə boşdayanma olmasına baxmayaraq işçi üçün müəyyən edilmiş dərəcənin vəzifə (tarif) maaşının 2/3 hissəsindən az olmayaraq ödənilir. Bu məbləğin ödənilməsi üçün işçinin boşdayanmanın başlanması barədə işəgötürənə və ya iş yeri üzrə rəhbərinə xəbərdarlıq vermək öhdəliyi müəyyən edilmişdir.

Bu yazımızda əsas kimi işəgötürənin təqsiri və ya məsuliyyətsizliyinin işçiyə ola biləcək faydalarımdan bəhs etsək də, əlavə olaraq bir hal üzrə işçinin kompensasiya hüququndan bəhs edəcəyik.

* İstehsalat qəzası və ya peşə xəstəliyi – bu kimi gözlənilməz hallarla əlaqədar işəgötürən icbari qaydada işçiyə dəyə biləcək zərərlərin kompensasiya olunması üçün sığorta etdirməlidir. İşəgötürənin təqsiri səbəbindən istehsalat qəzası və ya peşə xəstəliyi baş verərsə, bu halda işəgötürən işçiyə yaxud ölümü halında ailə üzvləri yaxud himayəsində olan şəxslərə kompensasiya ödəmək öhdəliyi daşıyır. Qeyd edək ki, əgər işəgötürən əvvəlcədən bu hallara görə icbari sığorta olunubsa, bu zaman kompensasiya ödəmək öhdəliyi sığorta şirkətinə ötürülmüş olacaq.

Müəllif: Praktiki Hüquqşünas / Şəhriyar Həbilov

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun