Blog Full

Vergi qanunvericiliyinin pozulması bütün tərəflər – həm vergi orqanları, həm vergi ödəyiciləri üçün və ən əsası da dövlət maraqları üçün arzuolunmazdır. Ancaq hansısa səbəbdən bu cür halın yaranması heç də həmişə vergi ödəyicisinin məsuliyyəti ilə nəticələnmir: bunun üçün vergi ödəyicisinin öz səhvini vaxtında aradan qaldırması tələb olunur. Mövzunun təfərrüatlarını iqtisadçı ekspert Anar Bayramov şərh edir.

Vergi Məcəlləsinin 55.2-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 55.1-ci maddəsində müəyyən edilən hallar olduqda, şəxs vergi qanunvericiliyi ilə bağlı hüquq pozuntusuna görə, bu Məcəllənin 55.1.6-cı maddəsində göstərilən hallarda faizlərin ödənilməsi istisna olmaqla, məsuliyyət daşımır.

Vergi Məcəlləsinin 55.1.6-cı maddəsində göstərilir ki, vergi ödəyicisi dəqiqləşdirilmiş hesabat verdiyi zaman Vergi Məcəlləsinin 59.1-ci maddəsi üzrə faizlərin ödənilməsini də həyata keçirir.

Məcəllənin 55.1.6-cı maddəsinə əsasən, vergilərin düzgün hesablanmaması və vergi öhdəliklərinin yerinə yetirilməməsi ilə bağlı vergi qanunvericiliyinin pozulmasının vergi orqanının yoxlamasına qədərki dövrdə vergi ödəyicisinin özü tərəfindən aradan qaldırılması vergi qanunvericiliyinin pozulmasında şəxsin təqsirini istisna edir.

Misal 1: Vergi ödəyicisi ağır xəstəliyi səbəbindən bəyannaməni vaxtında təqdim edə bilməyib. Bu halda vergi orqanı Vergi Məcəlləsininin 58.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan bəyannamənin təqdim edilməməsinə görə 40 manat maliyyə sanksiyasını tətbiq etmir.

Misal 2: Vergi ödəyicisi vergi orqanının rəsmi məktubuna əsaslanaraq, 2019-cu ildə əməkhaqqından gəlir vergisi hesablayarkən 4.000 manat vergini dövlət büdcəsinə ödəməyib. Bu halda vergi ödəyicisinə Vergi Məcəlləsinin 57.1-ci maddəsinə uyğun olaraq, verginin hesabatda göstərilən məbləğini verginin hesabatda göstərilməli olan məbləğinə nisbətən azaldılmasına görə 50 faiz həcmində, yəni 2000 manat (4000 x 50% = 2000 manat) maliyyə sanksiyası tətbiq edilməyəcək.

Amma Vergi Məcəlləsinin 59.1-ci maddəsinə görə, vergi müəyyən edilmiş müddətdə ödənilmədiyi halda, ödəmə müddətindən sonrakı hər bir ötmüş gün üçün vergi ödəyicisinə vergi və ya cari vergi ödəməsi məbləğinin 0,1 faizi məbləğində faiz hesablanacaq.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

İqtisadi subyektlərdə nizamnamə kapitalının formalaşmasının müxtəlif formaları mövcuddur. Nizamnamə kapitalına qoyulan əsas vəsaitlərin rəsmiləşdirilməsi zamanı ortara çıxan sualları sərbəst auditor Altay Cəfərov aydınlaşdırır.

Yaradılmış və ya sonradan artırılmış nizamnamə kapitalı təsisçilər, payçılar, səhmdarlar tərəfindən bir çox formalı pay qoyuluşu ilə rəsmiləşdirilir.

Nizamnamə kapitalı həm pul və müxtəlif hüquqlar formasında, həm də torpaq, tikili və avadanlıqlar (əsas vəsaitlər) formasında aparıla bilər. Mütəxəssislər üçün maraqlı məsələlərdən biri də nizamnamə kapitalının torpaq, tikili və avadanlıqlar (əsas vəsaitlər) kimi formalaşdırılmasıdır.

Məslən, tutaq ki, “AA” MMC-nin nizamnamə kapitalı 10.000 manatdır və təsisçilər özlərinə aid əmlak hesabına nizamnamə kapitalını 200.000 manat artırmağı qərara alıblar. Təsisçilərdən biri nizamnamə kapitalına özünə məxsus olan avadanlıq hesabına 100.000 manat, digəri isə daşınmaz əmlak hesabına 100.000 manat qoymağı təklif edir.

Sual: Birinci təsisçinin pay kimi qoyacağı 100.000 manat avadanlıq necə rəsmiləşdirilməlidir?

Cavab: Normal halda təklif edilən 100.000 manat avadanlıq təsisçinin mülkiyyətində olmalıdır. Elə hallar olur ki, avadanlıq təsisçinin mülkiyyətində yox, istifadəsində olur, amma avadanlığın faktiki mülkiyyətçisi onun “AA” MMC-nin nizamnamə kapitalına pay kimi qoyulmasına razılıq verir. Bu hal praktiki baxımdan etibarlı deyil. Avadanlığın birbaşa təsisçinin mülkiyyətində olması daha məqsədəuyğundur. Bununla sonradan MMC və avadanlıq sahibinin özü üçün yarana biləcək problemlərin qarşısı alınmış olur. Öncədən 100.000 manat avadanlığın ilkin qiymətləndirilməsi tövsiyə olunur. Yalnız bundan sonra həmin avadanlıq təhvil-təslim sənədləri ilə “AA” MMC-yə təhvil verilməsi daha doğrudur.

Sual: Bəs bu zaman ikinci təsisçinin pay kimi qoyacağı 100.000 manat dəyərində daşınmaz əmlak (məsələn, bina) necə rəsmiləşdirilməlidir?

Cavab: Bina da təsisçinin mülkiyyətində olsa daha yaxşıdır. Bu, gələcəkdə yarana biləcək problemlərin qarşısını əvvəlcədən almaq üçün lazımdır. Burada da əmlakın ilkin olaraq qiymətləndirilməsi praktiki baxımdan daha məqsədəuyğundur və təsisçi tərəfindən “AA” MMC-yə təhvil-təslim sənədləri ilə təhvil verilməlidir.

Sual: “AA” MMC binanı təhvil-təslim sənədləri ilə balansa qəbul edə bilərmi?

Cavab: Təkcə təhvil-təslim sənədləri ilə 100.000 manatlıq daşınmaz əmlakı balansa almaq düzgün deyil. Hətta MMC özünün əldə etdiyi daşınmaz əmlakları balansa əsas vəsait kimi daxil etmək üçün dövlət qeydiyyatına aldırmalı, dövlət qeydiyyatında bu daşınmaz əmlakın mülkiyyətçisi kimi tanınmalıdır.

Nizamnamə kapitalının artırılması zamanı da “AA” MMC üçün 100.000 manatlıq daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışı alınmalıdır.

Sual: Bina ancaq reyestrdən çıxarış alınandan sonra əsas vəsait kimi uçota alınmalıdır, yoxsa onu çıxarış olmadan da uçota almaq olar?

Cavab: Nə mühasibat uçotu standarlarında, nə də Vergi Məcəlləsində belə bir konkret tələb qoyulub. Əsas vəsait formalaşmış məbləği ilə istifadəyə verildikdə onu uçota almaq və ona amortizasiya hesablamaq mümkündür. Pay kimi verilmiş əsas vəsaitin mülkiyyət hüququnun təsisçidə qalması isə həmin əsas vəsaitin sərancamının təsisçidə olduğunu bildirir; bu, əsas vəsaitin “AA” MMC-nin balansına tam keçməsi demək deyildir. Bundan əlavə, binanın dövlət qeydiyyatına yenidən “AA” MMC-nin adına alınması Mülki Məcəllənin, digər qanunvericilik aktlarının tələbidir. Ona görə də belə hallarda hökmən binanın mülkiyyət hüquqi “AA” MMC-yə keçməlidir.

Sual: Nizamnamə kapitalında artırılmış əsas vəsaitlərə amortizasiya hesablanmalıdırmı?

Cavab: Təhvil verilmiş və qaydalar çərçivəsində balansa keçmiş əsas vəsaitlərə mövcud normalara uyğun amortizasiya hesablanmalıdır.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun