Blog Full

Dünya borcu tarixi rekorda yüksəlib

Dünya borcu 2021-ci ilin ikinci rübündə tarixi rekord səviyyəyə – 296 trilyon dollara yüksəlib. Artım 4,8 trilyon dollar təşkil edib, bunu beynəlxalq maliyyə  İnstitutu (IIF) hesablayıb.

Bu rəqəm pandemiyadan əvvəlki göstəricidən 36 trilyon dollar çox olmuşdur. Əgər dünyanın müxtəlif ölkələrinin hökumətlərinin, bankların və korporasiyaların, borclaşma templəri eyni olacaqsa, tezliklə dünya borcu 300 trilyon dolları ötəcək, IIF-in dayanıqlılıq məsələləri üzrə araşdırmalar şöbəsinin direktoru Emre Tiftik buna əmindir. İkinci rübdə dünya borcunun ÜDM-ə nisbəti azalıb – ümumi borc yükü ÜDM-in təxminən 353 faizini təşkil edib ki, bu da birinci rübdə pik əhəmiyyətindən 9 faiz aşağıdır.

Rusiyanın dövlət borcu 2021-ci ilin birinci yarısında 20 trilyon rublu (270 milyard ABŞ dolları) ötüb keçib ki, bu da ÜDM-in proqnozlaşdırılan həcminin 17,7 faizini təşkil edir. Yarım il ərzidə həmin borc 7,8 faiz artıb.

Rusiyanın xarici borcunun səviyyəsi həm mütləq şəkildə, həm də digər iri iqtisadiyyatlarla müqayisədə aşağı səviyyədə qalır. ITI Capital-in borc bazarları üzrə strategi Sergey Volobyovun sözlərinə görə, ümumi xarici borcun səviyyəsi ÜDM-in 30 faizindən azdırsa – bu, eyni kredit reytinqləri olan ölkələr üçün ən yaxşı göstəricidir.

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

2021-ci il sentyabrın 1-nə 16 min 382 xarici investisiyalı kommersiya hüquqi şəxs dövlət qeydiyyatından keçib.

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, bunlardan 10 min 982-nin fəaliyyəti aktivdir, 4525-nin fəaliyyəti dayandırılıb, 875-i isə ləğv edilib.

Avqust ayında dövlət qeydiyyatına alınmış xarici investisiyalı kommersiya hüquqi şəxslərin 35,8 faizi Türkiyə, 11,6 faizi Gürcüstan, 10,5 faizi İran, 9,5 faizi Rusiya, 5,3 faizi Pakistan və 4,2 faizi Hindistan investisiyalı hüquqi şəxslərdir.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Nəqliyyat vasitələrinin təmirinə çəkilmiş xərcin gəlirdən çıxılmasına vergi ödəyicilərinin yanaşmasında müəyyən fərqlərin olduğu müşahidə edilir. Mövzunu iqtisadçı ekspert Mahmud Abasquliyev şərh edir.

Tutaq ki, “ZZ” MMC mülkiyyətində olan nəqliyyat vasitələrini vaxtaşırı rəsmi servis mərkəzində texniki baxışdan (yağın dəyişdirilməsi, yağ, hava, yanacaq filtrlərinin dəyişdirilməsi və s.) keçirir və digər cari təmir işlərini gördürür. Müəssəsinin bu xidmətdən istifadə etməsi üçün sevis mərkəzi ilə müqaviləsi vardır. Servis tərəfindən göstərilən xidmət elektron qaimə faktura və təhvil-təslim aktı ilə rəsmiləşdirilir və köçürmələr nağdsız qaydada bank vasitəsilə aparılır. Burada sual yaranır ki, nəqliyyat vasitəsinə çəkilmiş xərc gəlirdən çıxılırmı?

Təmir xərclərinin mühasibat uçotunda əks etdirilməsi Maliyyə Nazirliyi Kollegiyasının 23 sentyabr 2014-cü il tarixli Q-19 nömrəli Qərarı təsdiq edilmiş “Təmir məsrəflərinin mühasibat uçotunda əks etdirilməsinə dair Qaydalar”ı ilə tənzimlənir. Qaydalara əsasən, əsas fondların hər bir kateqoriyasının texniki və iqtisadi göstəricilərinin müəyyən edilmiş hədd daxilində saxlanılması üçün (onun ayrı-ayrı tez sıradan çıxan (tezköhnələn) hissələrinin və detallarının dəyişdirilməsi, bərpası, rənglənməsi, sazlanması) həyata keçirilən təmir işləri üzrə məsrəflər cari təmir məsrəflərinə aid edilir.

Bunlarla yanaşı, əsaslı təmir məsrəfləri əsas fondların istismar müddətinin uzadılması və (və ya) istismar keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması məqsədilə smeta sənədləri əsasında hesabat ili ərzində bir dəfədən çox olmamaq şərtilə yerinə yetirilən işlər üzrə onların tam və ya əhəmiyyətli dərəcədə bərpasına, o cümlədən tam aşınmış (köhnəlmiş), sıradan çıxmış əsas fondların struktur komponentlərinin bütün hissələrinin sökülməsinə və dəyişdirilməsinə çəkilmiş məsrəflərdir.

Buna əsasən, nəqliyyat vasitələrinin ehtiyat hissələrinin dəyişdirilməsi və ona texniki qulluğun (yağın, şinin dəyişdirilməsi və s.) göstərilməsi ilə bağlı çəkilən xərclər təmir xərci olmaqla, Vergi Məcəlləsinin 115.1-ci maddəsinin müddəalarına uyğun olaraq, hər il üçün gəlirdən çıxılmalı olan təmir xərclərinin məbləği əsas vəsaitlərin hər bir kateqoriyasının əvvəlki ilin sonuna qalıq dəyərinə müvafiq olaraq bu Məcəllənin 114.3.2-ci və 114.3.3-cü maddələrində göstərilən əsas vəsaitlərin kateqoriyasının ilin sonuna qalıq dəyərinin 5 faizi həddi ilə məhdudlaşdırılır. Təmir xərclərinin faktiki məbləği bu hədd ilə müəyyənləşdirilən məbləğdən az olduqda gəlirdən təmir xərclərinin faktiki məbləği çıxılır. Normadan artıq olan məbləğ isə cari vergi ilinin sonuna həmin nəqliyyat vasitələrinin qalıq dəyərinə artırılır.

Misal: Nəqliyyat vasitəsinin ilin əvvəlinə qalıq dəyəri 25.000 manat, il ərzində təmir xərci 1.750 manat olmuşdur. İlin sonu mənfəət vergisi bəyyannaməsinin xərc hissəsində təmir xərci nə qədər qeyd olunacaq?

25.000×5%=1.250 manat. Yerdə qalan məbləğ isə 1.750-1.250 manat = 500 manat qalıq dəyərinin üzrərinə gəlinərək növbəti ildə amortizasiya olunacaqdır.

25.000+500=25.500 manat

Misaldan da göründüyü kimi, ilin sonu mənfəət vergisi bəyyannaməsinin xərc hissəsində təmir xərci 1.250 manat olacaqdır.

Mənbə: vergiler.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Dövlət Vergi Xidmətinin yaydığı məlumata görə, 2020-ci ilin mart ayından başlamaqla müşahidə olunmuş 12 aylıq azalma dövründən sonra, ardıcıl altı ayda (2021-ci ilin mart-avqust ayları) vergi ödəyicilərinin qeydiyyatının sayında artım müşahidə edilir.

2021-ci il sentyabrın 1-nə respublika üzrə uçotda olan 1 milyon 291 min 565 vergi ödəyicisinin 87,8%-i fiziki şəxs, 12,2%-i  hüquqi şəxs və digər təşkilatlar olub.

2020-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə vergi ödəyicilərinin ümumi sayı 9,8% artıb ki, bu artımın 91%-i fiziki şəxslərin, 9%-i hüquqi şəxslərin hesabınadır. Hüquqi şəxs kimi uçotda olan vergi ödəyicilərinin sayının artması əsasən (98,6%) kommersiya qurumları hesabına baş verib. Kommersiya hüquqi şəxslərin 88,4%-i MMC, 1,5%-i səhmdar cəmiyyət, 1,3%-i kooperativ və s. formalarda yaradılıb.

Yanvar-avqust aylarında 7 min 482 kommersiya qurumu dövlət qeydiyyatından keçib ki, bu da 2020-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 23% çoxdur. Həmin qurumlarının 82,8%-i elektron qaydada, 17,2%-i isə kağız daşıyıcılarda edilmiş müraciətlər əsasında qeydə alınıb.

Yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyətlərin e-qeydiyyatının xüsusi çəkisi 92,3% təşkil edib. İlkin qeydiyyat prosedurundan keçmiş kommersiya hüquqi şəxslərdən 1701-nin ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyata alınması təmin olunub.

Hesabat dövründə qeydiyyatdan keçmiş 7 min 482 kommersiya qurumunun 91,2%-i yerli investisiyalı, 8,8%-i xarici investisiyalı müəssisələrdir. Əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə yerli investisiyalı kommersiya qurumlarının dövlət qeydiyyatının xüsusi çəkisi 36,5 % artıb.

2021-ci il sentyabrın 1-nə 16 min 382 xarici investisiyalı kommersiya hüquqi şəxs dövlət qeydiyyatından keçib. Bunlardan 10 min 982-nin fəaliyyəti aktivdir, 4 min 525-nin fəaliyyəti dayandırılıb, 875-i isə ləğv edilib.

Avqust ayında dövlət qeydiyyatına alınmış xarici investisiyalı kommersiya hüquqi şəxslərin 35,8%-i Türkiyə, 11,6%-i Gürcüstan, 10,5%-i İran, 9,5%-i Rusiya, 5,3%-i Pakistan və 4,2%-i Hindistan investisiyalı hüquqi şəxslərdir.

2021-ci ilin yanvar-avqust aylarında yeni qeydiyyat üsulu ilə (fin kod+mobil nömrə) 1200 yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyət (2020-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 64,4% çox) qeydiyyata alınıb. Bu üsulun ümumi qeydiyyatda xüsusi çəkisi artaraq 16%, yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyətlərin qeydiyyatında isə 17,9% təşkil edib.

2021-ci ilin 1 sentyabr tarixinə 300 publik hüquqi şəxs dövlət qeydiyyatına alınıb.

Mənbə: fed.az

Teleqram qrupumuza üzv olun

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun