Mühasibin top-9 bacarığı (2-ci hissə)

posted in: mühasib, Mühasibat, Xəbər | 0

Mühasibin top-9 bacarığı (2-ci hissə)texnologiyalar mühasib

Bu bacarıqlara malik mühasiblər dərhal işə qəbul ediləcək

Rəqabətə davamlı və tələbat duyulan biri olaraq qalmaq üçün vergilər, sənəd dövriyyəsi və provodkalardan başqa maliyyə mütəxəssisi daha nələri bilməlidir və nələri bacarmalıdır? Bu yazıda biz istənilən müəssisə rəhbəri tərəfindən dərhal işə qəbul olunmağı haqq edən mühasibin top-9 bacarığını qeyd etmişik.

3. Maliyyə direktoru vəzifəsinin (CFO) əsas öhdəliklərini üzərinə götürmək bacarığı

Şirkətin maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətini təhlil etmək və qiymətləndirmək, maliyyə göstəricilərini hesablamaq, biznesin inkişafını proqnozlaşdırmaq, büdcə və qiymətləndirmə ilə məşğul olmaq bacarığı. Faktiki olaraq bu, maliyyə direktorunun vəzifəsidir. Lakin, heç kimə sirr deyil ki, başqa bir mütəxəssisə veriləcək pula qənaət etmək üçün bu gün bu funksiyalar çox rahatlıqla baş mühasiblərin və digər mühasiblərin üzərinə yüklənir.


Məqalənin 1-ci hissəsini buradan oxuya bilərsiniz


Beləliklə, rəqabət qabiliyyətli və tələb olunan olmaq üçün mühasibat funksionallığından kənara çıxmaq və daha miqyaslı düşünməyi öyrənmək lazımdır. Yalnız vaxtında hesabat vermək deyil, həm də şirkətin maliyyə siyasətini qurmağı bacarmaq lazımdır. Yalnız qərarları qiymətləndirmək deyil, həm də onların qəbul edilməsində və həyata keçirilməsində iştirak etmək çox vacibdir. Buna görə də, 100% ilə əminliklə deyə bilərik ki, bir mütəxəssisdə “mühasib-maliyyə direktoru” funksiyaları cəmləndikdə –  bu, baş direktorun dayağı, sağ əli və etibarlı şəxsi hesab olunur.

Qeyd etmək lazımdır ki, elə mühasiblərin özü üçün də bu çox böyük müsbət haldır. Onlar şirkətin maddi durumu haqqında tam məlumat sahibi olurlar və şübhəsiz mühasiblər və maliyyə menecerləri arasında peşəkar qarşıdurma kimi belə bir problemlə qarşılaşmayacaqlar.

4. İdarəetmə uçotu bacarıqları

İdarəetmə uçotunun qurulması, idarəetmə sənədlərinin aparılması və idarəetmə qərarlarının qəbul edilməsi təcrübəsi yuxarıda təsvir olunan bacarıqla birbaşa bağlıdır. Belə uçot bu suallara çox tez cavab verir: Şirkət ötən ayda nə qədər effektiv işləyib? Hansı fəaliyyət növü və ya şöbələr daha çox gəlir gətirib və ən mühümü nə üçün? Hansı bölmələr “müsbət”, hansıları “mənfi” yöndə işləyib? Müəssisə kreditorlar və investorlar üçün nə qədər cəlbedicidir? Şirkətdəki real vəziyyət haqqında etibarlı məlumat əldə etmək üçün bütün maliyyə sənədlərinə giriş əldə etməlisiniz. Bu isə mühasibat derbisinə (döyüşünə) girişmək lazım olduğunu bidirir. Mühasibdən başqa kim belə bir tapşırığın öhdəsindən layiqincə gələ bilər ki… İşəgötürənlərin bu cür bacarıqlara malik mütəxəssislərə 70% həddində yüksək tələbatı da elə buradan qaynaqlanır.


Məqalənin 3-cü hissəsini buradan oxuya bilərsiniz



Teleqram qrupumuza üzv olun



Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Sığortaedən tərəfindən işsizlikdən sığorta haqqında qanunvericiliyin pozulması dedikdə hansı hallar nəzərdə tutulur?

posted in: sual-cavab, Xəbər | 0

işsizlikdən sığortaSığortaedən tərəfindən işsizlikdən sığorta haqqında qanunvericiliyin pozulması dedikdə hansı hallar nəzərdə tutulur?

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 477-1-ci maddəsinə əsasən bu hallar aşağıdakılardır:

– sığortaedən kimi sığortaçıda qeydiyyata durmamasına;

– işçiləri işsizlikdən sığorta etdirməməsinə;

– “İşsizlikdən sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada, məbləğdə və vaxtda sığorta haqqını sığortaçıya ödəməməsinə;

– Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 77-ci maddəsinin birinci hissəsinə uyğun olaraq işçiyə xəbərdarlıq edildiyi gündən 5 gün müddətində həmin işçinin peşəsi, ixtisası və əməkhaqqı barədə sığortaçıya rəsmi məlumat verməməsinə;


9 Oktyabrda başlayacaq “Əlavə Dəyər Vergisi üzrə nəzəri və praktiki təlim”


– sığorta haqqının hesablanmasına və ödənilməsinə, sığorta ödənişinin təyin edilməsinə əsas olan məlumatları sığortaçıya (elektron və ya kağız daşıyıcıda) təqdim etməməsinə;

– Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş hallarda özünün yenidən təşkil olunması və ya ləğv edilməsi barədə sığortaçıya məlumat verməməsinə;

– sığorta haqqının hesablanmasının və köçürülməsinin uçotunu düzgün aparmamasına və bu barədə sığortaçıya hesabatı təqdim etməməsinə, sığorta ödənişi üçün əsas olan sənədlərin və məlumatların qorunub saxlanılması.


Mənbə: sosial.gov.az



Teleqram qrupumuza üzv olun



Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Nağdsız ödənişlərə görə güzəştlər kimlərə şamil olunur?

posted in: Xəbər | 0

güzəştlərVergi Məcəlləsinin 105.1-ci maddəsinə əsasən, müəssisələrin mənfəətindən 20 faiz dərəcə ilə vergi tutulur. Həmçinin, Məcəllənin 106.9-cu maddəsində göstərilib ki, pərakəndə satış qaydasında malların satışının həyata keçirilməsi üzrə ticarət fəaliyyəti və (və ya) ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan hüquqi şəxslər tərəfindən büdcəyə ödənilməli olan mənfəət vergisinin məbləği 2019-cu il yanvarın 1-dən 3 il müddətinə “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş POS-terminal vasitəsilə nağdsız qaydada aparılan ödənişlərin ümumi gəlirdəki xüsusi çəkisinə uyğun müəyyən edilən verginin 25 faizi həcmində azaldılır.

Mühasibat mütəxəssisi Emin Salamov qeyd edilən maddələrdə iki əsas məqama diqqət yetirilməsini tövsiyə edir:

Birincisi, bu güzəşt hüququndan yalnız pərakəndə satış qaydasında malların satışının həyata keçirilməsi üzrə ticarət fəaliyyəti və (və ya) ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan hüquqi şəxslər istifadə edə bilər. Yəni, istər xidmət sahəsində fəaliyyət göstərən şəxslər, istər topdansatış qaydasında ticarət fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər, istərsə də istehsal fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər tərəfindən mallar və xidmətlər təqdim edilərkən satış dövriyyəsinin müəyyən hissəsi POS-terminal vasitəsilə nağdsız qaydada ödənilsə belə, həmin vergi ödəyiciləri bu güzəşt hüququndan istifadə edə bilməzlər.


9 Oktyabrda başlayacaq “Əlavə Dəyər Vergisi üzrə nəzəri və praktiki təlim”


İkinci məqam ödənişi edən şəxsin vergi ödəyicisi olub-olmaması ilə bağlıdır. Əgər ödəniş vergi ödəyicisi kimi uçotda olan şəxslər tərəfindən nağdsız qaydada POS-terminal vasitəsilə ödənilsə belə, yuxarıda qeyd edilən maddənin müddəaları tətbiq oluna bilməz.

Misal: Hüquqi şəxs olaraq pərakəndə ticarət fəaliyyəti ilə məşğul olan müəssisənin 2020-ci il üçün illik gəliri 150 000 manat, gəlirdən çıxılan xərclər isə 65 000 manat olub. İllik gəlirin 110 000 manatı nəğd, 40 000 manatı isə nağdsiz qaydada olarsa, müəssisənin illik mənfəət vergisini hesablayaq:

150 000 – 65 000 = 85 000 manat

85 000 x 20% = 17 000 manat (mənfəət)

40 000 : 150 000 = 0, 2666 manat

17 000 x 0,2666 = 4532,20 manat

Tətbiq olunacaq güzəştin məbləği:

4532,20 x 25% = 1133,05 manat.

17 000 – 1133,05 = 15866,95 manat.

Deməli, vergi ödəyicisi 15 866,95 manat mənfəət vergisi ödəməlidir.

Əlavə olaraq qeyd etmək istərdim ki, POS-terminal vasitəsilə nağdsız qaydada aparılan ödənişlərin ümumi gəlirdəki xüsusi çəkisinə uyğun müəyyən edilən verginin 25 faizi həcmində güzəşt gəlir vergisinin ödəyiciləri və sadələşdirilmiş vergi ödəyiciləri üçün də keçərlidir.

Gəlir verginin ödəyiciləri üçün yuxarıda qeyd edilən güzəşt Vergi Məcəlləsinin 102.1.24-cü maddəsi ilə, sadələşdirilmiş verginin ödəyiciləri üçün isə Vergi Məcəlləsinin 218-1.2-cü maddəsi ilə tənzimlənir.


Mənbə: vergiler.az



Teleqram qrupumuza üzv olun



Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Əməkhaqqı anlayışı ilə bağlı sual doğuran məqamlar

posted in: Xəbər | 0

maaş, yaşayış minimumu, ehtiyac meyarı, əməkhaqqının artımı, əmək haqqı, emek haqqiƏməkhaqqı ilə bağlı Əmək Məcəlləsindəki təsbit olunmuş anlayışlar bəzi xüsusi hallarda müəyyən suallar yaradır. Bu məqamlara sərbəst auditor Altay Cəfərov aydınlıq gətirir.

Əmək Məcəlləsində “əməkhaqqı”, “orta əməkhaqqı”, “orta aylıq əməkhaqqı” kimi ifadələrə rast gəlinir. Məsələn, Məcəllənin “Əmək məzuniyyəti” bölməsində 140-cı maddədə həm “orta əməkhaqqı”, həm də “orta aylıq əməkhaqqı” ifadələri işlədilib. Digər maddələrdə isə “orta əməkhaqqı” ifadəsinə daha çox rast gəlinir. Orta əməkhaqqının hesablanması Əmək Məcəlləsinin 177-ci maddəsi ilə tənzimlənir.

Maddə 177. Orta əməkhaqqı və onun hesablanması qaydası

1. Orta əməkhaqqı – işçiyə vəzifəsi (peşəsi) üzrə işəgötürən tərəfindən ödənilmiş məvacib və onun tərkibinə daxil olan ödənclərin bu Məcəllədə və digər normativ hüquqi aktlarda nəzərdə tutulan qaydada müəyyən olunan məbləğdir.

2. Əmək məzuniyyəti dövrü üçün verilən əməkhaqqı istisna olmaqla, qalan bütün hallarda işçinin orta əməkhaqqı ödənişdən əvvəlki iki təqvim ayı ərzində qazandığı əməkhaqqının cəmi həmin aylardakı iş günlərinin sayına bölməklə bir günlük əməkhaqqı tapılır və alınan məbləğ əmək haqqı saxlanılan iş günlərinin sayına vurulmaqla müəyyən edilir.


9 Oktyabrda başlayacaq “Əlavə Dəyər Vergisi üzrə nəzəri və praktiki təlim”


3. 2 aydan az işləmiş işçilər üçün orta aylıq əməkhaqqı aşağıdakı qaydada hesablanır: işçinin faktiki işlənmiş günlər ərzində qazandığı əməkhaqqını həmin günlərə bölməklə bir günlük əməkhaqqı müəyyən edilir, alınan məbləğ əməkhaqqı saxlanılan iş günlərin sayına vurulur.

Ümumi halda orta əməkhaqqı yuxarıdakı göstərilən kimi hesablanır. Məzuniyyət dövrü üçün orta əməkhaqqının hesablanması isə fərqlidir.

Əmək Məcəlləsinin 140-cı maddəsində məzuniyyət vaxtı üçün orta əməkhaqqının hesablanması və ödənilməsi qaydası müəyyən edilib:

1. Məzuniyyət vaxtı üçün ödənilən orta əməkhaqqı onun hansı iş ili üçün verilməsindən asılı olmayaraq məzuniyyətin verildiyi aydan əvvəlki 12 təqvim ayının orta əməkhaqqına əsasən müəyyən edilir.

2. 12 təqvim ayından az işləyib məzuniyyətə çıxan işçinin orta aylıq əməkhaqqı onun faktiki işlədiyi tam təqvim aylarına əsasən hesablanır.

Məcəllənin 40-cı maddəsinin 1-ci hissəsində “orta əməkhaqqı”, ikinci bəndində isə “orta aylıq əməkhaqqı” yazılıb. Məzuniyyətin hesablanmasında orta əməkhaqqı deyil, orta aylıq əməkhaqqı ifadəsi və bu ifadə əsasında hesablama aparmaq daha düzgündür. Çünki praktiki olaraq orta aylıq əməkhaqqı konkret bir dövrdə olan aylara aid əməkhaqqının cəminin ayların sayına bölünməsi ilə hesablanır. Odur ki, Əmək Məcəlləsinin 140-cı maddəsinin birinci bəndindəki “orta əməkhaqqı” ifadəsi “orta aylıq əməkhaqqı” kimi qəbul olunmalıdır. Çünki hesablanma forması bunu deyir.

Misal 1: Tutaq ki, işçi 4 sentyabr 2020-ci ildə vəfat edib və şirkət işçiyə müavinət ödəməlidir. İşçinin əməkhaqqı iyul ayında 400 manat, avqust ayında 400 manat, avqustda birdəfəlik mükafatı 200 manat olub. Nəzərə alaq ki, iyulda 22 iş günü və avqustda 20 iş günü vardır. Bu halda işçiyə müavinət necə hesablanmalıdır?

Suala cavab tapmaq üçün Əmək Məcəlləsinin 77-ci maddəsinin 7-ci bəndinə nəzər yetirək: “İşçinin vəfatı ilə əlaqədar əmək müqaviləsinə xitam verildikdə isə vəfat edənin vərəsələrinə orta aylıq əməkhaqqının azı üç misli miqdarında müavinət ödənilir”.

Göründüyü kimi, işçinin vəfatı ilə əlaqədar müavinət ödənildikdə orta əməkhaqqı yox, orta aylıq əməkhaqqı əsas götürülür.

Daha bir sual çıxır: orta aylıq əməkhaqqı necə hesablanır?

Qeyd etdiyimiz kimi, orta aylıq əməkhaqqının hesablanmasına ancaq Əmək Məcəlləsinin 140-cı maddəsində rast gəlinir və bundan məzuniyyətlərin hesablanmasında istifadə olunur. Məcəllənin digər maddələrində orta aylıq əməkhaqqının hesablanması mexanizmi olmadığına görə orta aylıq əməkhaqqı kimi işçinin son aylıq əməkhaqqı götürülməlidir. Gətirdiyimiz misalda 1200 manat müavinət hesablanmalıdır: 400 manat x3 = 1200 manat

Bəs son ayda işçiyə verilmiş əlavə 200 manat mükafat nəzərə alınmırmı? Həmin mükafat daimi və əmək müqaviləsində nəzərdə tutulmuş konkret məbləğ olmadığına görə əməkhaqqı fonduna daxil edilmir və aylıq əməkhaqqına aid olmur. Ona görə də hesablamalarda nəzərə alınmır.

Bəs orta aylıq yox, orta əməkhaqqı hesablanmaqla onun 3 misli məbləğində müavinət verilə bilərmi?

Əmək Məcəlləsinin 177-ci maddəsində göstərilir ki, orta əməkhaqqının hesablanması üçün gündəlik məbləğ müəyyənləşdirilməli, alınan məbləğ əməkhaqqı saxlanılan iş günlərinin sayına vurulmalıdır.

Vəfat edən işçinin əməkhaqqı saxlanılan iş günləri hansılardır?

Şəxs vəfat etdikdən sonra onun əməkhaqqı saxlanılan iş günləri yoxdur. Tutaq ki, iyul və avqust aylarında müvafiq olaraq 20 və 22 iş günü olub. O zaman gündəlik məbləğin hesablanması belə aparılır:

400+400=800 manat
20+22=42
800 : 42 = 19,04 manat

Avqustdan sonra saxlanılan dövr olmadığına görə orta əməkhaqqını vəfat edən işçi üçün müavinətin verilməsində istifadə etmək olmur: işçi vəfat etdikdə əmək müqaviləsinə xitam verilir və əməkhaqqı saxlanılan dövr yaranmır.

Mənbə: vergiler.az



Teleqram qrupumuza üzv olun



Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

1 666 667 668 669 670 671 672 2. 391