Blog Full

Əmək Məcəlləsinə edilmiş əlavələrdən biri “Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərində işləyən mütəxəssislərin əlavə məzuniyyəti” adlı 118-1-ci maddədir. Azarbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərində işləyən mütəxəssislərə bu Məcəllənin 21-1-ci maddəsi nəzərə alınmaqla əsas və əlavə məzuniyyətlərin müddətindən asılı olmayaraq, 5 təqvim günü müddətində əlavə məzuniyyət verilir.

Misal 1

Taleh 15 ildən çox əmək stajına malikdir və o, işğaldan azad edilmiş ǝrazidə istehsalat müdiri vəzifəsində çalışır. Eyni zamanda 14 yaşınadək üç uşağı təkbaşına böyüdən ata statusuna malik olan Talehin illik məzuniyyət hüququ neçə gün təşkil edəcək?

Əmək Məcəlləsinin 114-cü maddəsinə əsasən, işçi məsul vəzifədə çalışdığı üçün 30 təqvim günü müddətinə əsas əmək məzuniyyəti hüququna malikdir. Həmin Məcəllənin 116-cı maddəsində göstərilir ki, işçinin on beş ildən çox əmək staji varsa, bu halda ona 6 təqvim günü müddətində əlavə məzuniyyət verilir. Əmək Məcəlləsinin 117-ci maddəsinə əsasən, 14 yaşadək üç və daha çox uşağı olan qadınların 5 təqvim günü müddətinə əlavə məzuniyyət hüquqları vardır. Uşaqlarını təkbaşına böyüdən atalar da bu maddədə nəzərdə tutulan məzuniyyət hüquqlarına malikdirlər.

Mənbə: vergiler.az

Təbii fəlakət səbəbindən MMC-yə məxsus tikinti materialları mağazasında olan malların hamısı zay olub. Cəmiyyətin 2024-cü il fevralın 1-i tarixinə 8.000 manat vergi borcu mövcuddur, müəssisə məlum səbəblərdən ziyana düşdüyü üçün həmin borcu ödəyə bilmir. Bu halda borcumuzu müəyyən müddət sonra ödəyə bilərikmi?

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 85.6.1-ci maddəsinə əsasən, təbii fəlakət, təhlükə potensiallı obyektlərdə baş verən qəzalar və ya digər qarşısıalınmaz qüvvə nəticəsində vergi ödəyicisinə zərər dəydikdə vergi öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi müddətləri Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş müddətdən daha gec müddətə dəyişdirilə bilər. Bu halda vergi ödəyicisi hadisənin baş verməsi və onun nəticəsində dəymiş zərərin məbləği barədə müvafiq dövlət orqanlarının arayışlarını təqdim etməlidir.

Eyni zamanda, 2024-cü ilin yanvarın 1-dən Vergi Məcəlləsinin qüvvəyə minmiş müddəalarına əsasən, həmin Məcəllənin 85.6-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslar olduğu halda, vergi ödəyicisi vergi öhdəliyinin yerinə yetirilməsi müddətinin uzadılması məqsədilə müraciətdə göstərilən vergi borcunun 10 faizini ödəməlidir. Bu Məcəllənin 85.9-3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş ödəniş edilmədiyi təqdirdə, vergi öhdəliyinin yerinə yetirilməsi müddəti uzadıla bilməz.

Qeyd olunanlara əsasən, MMC tərəfindən təbii fəlakətin baş verməsi və bunun nəticəsində dəymiş zərərin məbləği barədə müvafiq dövlət orqanlarının arayışları vergi orqanına təqdim edilməklə və müraciətdə göstərilən vergi borcunun 10 faizi ödənilməklə müəssisənin vergi öhdəliyinin yerinə yetirilməsi müddəti uzadıla bilər.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 85.6-cı və 85.9-3-cü maddələri

Mənbə: vergiler.az

Vergi Məcəlləsində edilmiş son dəyişikliyə əsasən, 2024-cü il yanvarın 1-dən 3 il müddətində mikro sahibkar olan fərdi sahibkarların özlərinə görə ödədikləri illik məcburi dövlət sosial sığorta haqları növbəti illərdə onların ödəyəcəyi vergi məbləğində nəzərə alınacaq. Dəyişikliyin mahiyyətini “Turan” Tədris Mərkəzinin təlimçisi və vergi eksperti Cavid Vəlizadə şərh edir.

Bildiyimiz kimi, fərdi sahibkar, fəaliyyətindən asılı olaraq, sadələşdirilmiş və ya gəlir vergisi ödəyicisi ola bilər. Bu güzəşt hər iki halda tətbiq ediləcək. Gəlir vergisi illik olduğu üçün güzəşt ilin sonunda, sadələşdirilmiş vergi rüblük olduğu üçün güzəşt rübün sonunda nəzərə alınacaq.

Vergi Məcəlləsinin 152.3 maddəsinə əsasən, gəlir vergisinin ödəyicisi kimi fəaliyyət göstərən mikro sahibkarlıq subyekti olan fiziki şəxslər tərəfindən özlərinə görə ödədikləri illik məcburi dövlət sosial sığorta haqqı məbləğinin 25 faizi 2024-cü il yanvarın 1-dən 3 il müddətinə vergi ödəyicisinin təqvim ilinin yekunlarına görə hesablanmış və əvvəlki illərin zərəri çıxılmaqla ödənilməli olan gəlir vergisi öhdəliyindən (həmin öhdəliklərin məbləğindən çox olmamaqla) çıxılır.

Misal 1

Fərdi sahibkar olan şəxs gəlirindən xərcini çıxmaqla əldə etdiyi mənfəətdən 4.000 manat vergi hesablayıb. O, ilin bütün aylarında Bakı şəhərində fəaliyyət göstərib, buna görə də hər ay 86.25 manat məcburi dövlət sosial sığorta haqqı ödəyib. Fərdi sahibkarın illik ödədiyi sığorta haqqı (MDSS) 1.035 manatdır:

86.25 x 12 manat.

Nəzərə alınacaq güzəşt: 1.035 x 25% = 258.75 manat:

Ödəniləcək vergi: 4.000 – 258.75 = 3.741,25 manat.

Şəxs əgər ilin 5 ayında fəaliyyət göstəribsə, bu zaman onun ödədiyi MDSS haqqı 431.25 manat olacaq.

86.25 x 5 = 431.25 manat.

Bu halda nəzərə alınacaq güzəşt 107.81 manat olacaq:

431.25 x 25% = 107.81 manat.

Vergi Məcəlləsinin 221.1-1-ci maddəsinə əsasən, sadələşdirilmiş verginin ödəyicisi kimi fəaliyyət göstərən mikro sahibkarlıq subyekti olan fiziki şəxslərin özlərinə görə ödədikləri rüblük məcburi dövlət sosial sığorta haqqı məbləğinin 25 faizi 2024-cü il yanvarın 1-dən 3 il müddətinə vergi ödəyicisinin rüb ərzində hesablanmış sadələşdirilmiş vergi öhdəliyindən (həmin öhdəliklərin məbləğindən çox olmamaqla) çıxılır.

Misal 2

Fərdi sahibkarın 2024-cü ilin 2-ci rübü üzrə hesablanış sadələşdirilmiş vergi məbləği 300 manatdır. O, rübün bütün aylarında Bakı şəhərində fəaliyyət göstərib və 258.75 manat MDSS haqqı ödəyib:

86.25 x 3 = 258.75 manat.

Nəzərə alınacaq güzəşt: 258.75 x 25% = 64.69 manat;

Ödəniləcək vergi: 300 – 64.69 = 235.31 manat.

Mənbə: vergiler.az

İstehsal müəssisəsi balansında olan avadanlıqları sığorta şirkətində 01.02.2024 – 01.02.2026-ci illəri əhatə edən iki illik dövr üzrə sığortalayıb və sığorta şirkətinə 12.000 manat məbləğində sığorta haqqı ödəyib. Bu zaman müəssisə sığorta xərclərini gəlirdən necə çıxmalıdır?

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, 2024-cü il yanvarın 1-dən Vergi Məcəlləsinin 116.1-ci maddəsində edilmiş dəyişikliyə əsasən, öz işçilərinin xeyrinə əmlakın zərərdən sığortalanması, habelə xarici sığortaçılar ilə bağlanmış həyat sığortası müqavilələri üzrə sığorta haqları istisna olmaqla, sığorta haqları üzrə, həmçinin təkrarsığorta müqavilələrinə münasibətdə təkrarsığorta haqları üzrə öhdəliklər gəlirdən çıxılır və sığorta müqaviləsinin müddəti bir neçə hesabat dövrünü əhatə edirsə, çəkilən sığorta haqqı xərcləri həmin hesabat dövrləri üzrə onun hesablanması qaydasına müvafiq surətdə bölüşdürülür.

Buna əsasən, müəssisə tərəfindən çəkilmiş bir neçə hesabat dövrünü əhatə edən sığorta haqqı xərcləri hesabat dövrləri üzrə onun hesablanması qaydasına müvafiq surətdə bölüşdürülməklə gəlirdən çıxılır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 116.1-ci maddəsi

Mənbə: vergiler.az