2021-2022-ci illərdə diqqət yetirilməli olan mühasibat uçotu üzrə tendensiyaların top-üçlüyü (2-ci hissə)
2. İnsanlara və müxtəlifliyə yüksək diqqət
Diqqəti pandemiyadan yayındırmaq cəhdi yeniliklərə gətirib çıxarıb. COVİD-19 pandemiyası dalğasına həst olunmuş məqalələrin payı artdıqca, insanlarla əlaqəli mövzularda məqalələrin payı da artır. Onların arasında xüsusilə iki mühüm mövzu vardır: (1) müxtəliflik, inklyüzivlik və gender bərabərliyi və (2) iş yerlərinin dəyişməsi və bacarıqlara artan tələbat.
2021-ci ildə pandemiyanın nisbətən azaldığı bir dönəmdə biz rekord sayda adamın öz iş yerlərini tərk etdiklərini müşahidə etdik. Bu, istedadların qorunub saxlanması ilə bağlı narahatlıqlara səbəb olub. Bütün bunlar mətbuatda gedən müzakirələrdə də öz əksini tapıb. Mühasibat sənayesi – bu, yalnız proseslər, rəqəmsal transformasiya və standartlar deyil, həm də orada işləyən insanlardır. 2021-ci ildə diqqət daha çox sənaye sahəsində işləyənlərin ümidlərinə və arzularına yönəldilib:
Müxtəliflik, inklyuzivlik və gender bərabərliyi
Müxtəliflik və inklyuzivlik mühasiblərə daha yüksək tələblər irəli sürür. CalCPA və IMA tərəfindən aparılan tədqiqatlar göstərib ki, respondentlərin 49%-i – irq və cinsə görə – “ədalətli münasibətin olmaması” səbəbindən şirkətdən ayrılıblar, 40% isə “cəlbediciliyin olmaması” səbəbi üzündən iş yerini tərk etmişlər. Amerika mühasibat uçotu assosiasiyası tərəfindən aparılan tədqiqat göstərir ki, həssas məsələlər üzrə təlim, mentorluq və müştərilərin davranışının formalaşdırılması – bu, irəliləmək yoludur. Mən həmçinin hesab edirəm ki, istənilən sahədə rəhbər vəzifədə olan şəxslərin yanaşmalarındakı paradiqmaların da dəyişikliyə ehtiyacı var. Təsir göstərmək imkanına malik olanlar öz səylərini birləşdirməli, ayrı-seçkilik davranışlarını rədd etməli və daha ədalətli dəyişikliklərə nail olmalıdırlar.
İş yerləri və bacarıqlara olan tələblər
Məşğulluq göstəriciləri ümidvericidir. İlin əvvəlində bəri ABŞ əmək statistikası Bürosu, davam edən iqtisadi təsir fonunda məşğulluqda 140 000 iş yerinin ixtisar edildiyini, lakin mühasibat sektorunda 2 300 əlavə iş yeri əlavə yarandığını bildirib. Bu tendensiya bütün il ərzində dəyişməz olaraq qalır. Bununla yanaşı, onu da qeyd etmək maraqlıdır ki, yerlərdə yaradılan yeni iş yerləri mühasiblərin üzərinə daha yüksək gözləntilər qoyur – mühasiblərdən təhlilin daha yüksək səviyyəsi tələb olunur.


“A” şirkəti daxili yükdaşıma fəaliyyəti ilə məşğul olur və “B” şirkətinə məxsus yükləri daşıyır. Balansında avtonəqliyyat vasitələri olmayan “A” şirkəti həmin daşımaları müqavilə əsasında digər şəxslər (fiziki və ya hüquqi şəxslər) vasitəsilə həyata keçirir. Bu zaman “A” şirkətinin və digər şəxslərin (fiziki və ya hüquqi şəxslərin) hansı vergi öhdəliyi yaranır? Həm “A” şirkəti, həm də digər şəxslər fərqlənmə nişanı almalıdırmı?
2021-ci ilin sonlarında Avropada ən aşağı işsizlik səviyyəsi Çexiyada (orada işaxtaran sakinlərin payı 2,2 faiz təşkil edir) qeydə alınıb. İşsizlik səviyyəsinin ən yüksək olduğu ölkələr sırasında İspaniya (13,4 faiz) və Yunanıstanın (13,2 faiz) adları çəkilir, RİA Novosti agentliyinin tədqiqatlarında belə deyilir.
“Finam” qəzetinin təhlilçisi Andrey Maslov bəyan edib ki, hazırda dollar əmanətlərin sabitliyini təcəssüm etdirir. Lakin, yığımların diversifikasiyası üçün Britaniya funtuna da diqqət yetirmək lazımdır, deyə mütəxəssis “Praym” agentliyinə müsahibəsində bildirib.