Blog Full

Təcrübədə rast gəlinən suallardan biri də ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında (aylarında) vergi tutulan əməliyyatlarının həcmi 200.000 manatdan çox olan pərakəndə ticarət və ya xidmət sahəsində fəaliyyət göstərən vergi ödəyicilərinin ƏDV ödəyicisi olduqdan sonra yenidən sadələşdirilmiş verginin ödəyicisi olmaq hüququnun tənzimlənməsidir.

Sahibkarları maraqlandıran bu mövzunu iqtisadçı ekspert Anar Bayramov şərh edir:

Vergi Məcəlləsinin 218.2-ci maddəsində edilmiş dəyişikliklərdə qeyd olunan hallara aydınlıq gətirilib. Məcəllənin 218.2-ci maddəsinə edilmiş əlavəyə əsasən, bu Məcəllənin 158.2-ci maddəsinə uyğun olaraq vergi ödəyicisinin ƏDV qeydiyyatı ləğv edildikdə, o, öz fəaliyyətini həmin Məcəllənin 218.1.1-ci maddəsinə uyğun və ya gəlir (mənfəət) vergisi ödəyicisi kimi davam etdirmək barədə müraciət edə bilər.

Maddədə diqqət yetiriləsi əsas məqamlardan biri Məcəllənin 158.2-ci maddəsinə uyğun olaraq vergi ödəyicisinin ƏDV qeydiyyatının ləğv edilməsi məsələsidir. Vergi Məcəlləsinin 158.2-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisinin vergiyə cəlb olunan əməliyyatlarının ümumi məbləği əvvəlki tam 12 təqvim ayı ərzində 100.000 manatdan çox deyilsə, bu Məcəllənin 158.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan hallar istisna edilməklə, vergi ödəyicisi ƏDV-nin məqsədləri üçün son qeydiyyatın qüvvəyə mindiyi tarixdən etibarən bir il keçdikdən sonrakı istənilən vaxt qeydiyyatın ləğv olunmasına dair ərizə verə bilər.

Misal 1

ƏDV qeydiyyatında olan vergi ödəyicisinin vergiyə cəlb olunan əməliyyatlarının ümumi məbləği əvvəlki tam 12 təqvim ayı ərzində 200.000 manatdan aşağı – 150.000 manat olub. Vergi ödəyicisi müraciət edərək sadələşdirilmiş verginin ödəyicisi olmaq hüququndan istifadə etmək istəsə, ona imtina veriləcək. Çünki Vergi Məcəlləsinin 158.2-ci maddəsində vergi ödəyicisinin vergiyə cəlb olunan əməliyyatlarının ümumi məbləğinin əvvəlki tam 12 təqvim ayı ərzində 100.000 manatdan çox olmaması tələbi qoyulur.

Misal 2

Xidmət sahəsində fəaliyyət göstərən vergi ödəyicisinin ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında (aylarında) vergi tutulan əməliyyatlarının həcmi 200.000 manatdan çox olduğu üçün 2024-cü ilin fevral ayında ƏDV qeydiyyatına alınıb. Vergi ödəyicisinin 2024-cü il noyabr ayında vergiyə cəlb olunan əməliyyatlarının ümumi məbləği əvvəlki tam 12 təqvim ayı ərzində 100.000 manatdan aşağı – 80.000 manat olub. Vergi ödəyicisi sadələşdirilmiş verginin ödəyicisi olmaq hüququndan istifadə etmək istəsə, vergi orqanı tərəfindən imtina cavabı veriləcək. Çünki Vergi Məcəlləsinin 158.2-ci maddəsində ƏDV-nin məqsədləri üçün son qeydiyyatın qüvvəyə mindiyi tarixdən etibarən bir il keçməsi tələbi qoyulub. Misalımızdakı vergi ödəyicisi 2024-cü ilin fevral ayında ƏDV qeydiyyatına alındığı üçün 2024-cü ilin noyabr ayındakı müraciəti Vergi Məcəlləsinin 158.2-ci maddəsinin tələblərinə uyğun deyil.

Misal 3

Pərakəndə ticarət fəaliyyəti ilə məşğul olan vergi ödəyicisi 2023-cü ilin sentyabr ayında ƏDV qeydiyyatına alınıb. Vergi ödəyicisi 2024-cü ilin oktyabr ayında sadələşdirilmiş verginin ödəyicisi olmaq hüququndan istifadə etməklə bağlı vergi orqanına müraciət edib. O, fikrini onunla əsaslandırıb ki, əvvəlki tam 12 təqvim ayı ərzində vergiyə cəlb olunan əməliyyatlarının ümumi məbləği 70.000 manat olub. Bu zaman vergi orqanı 2024-cü ilin bitməsini gözləməyərək vergi ödəyicisinin 1 oktyabr 2024-cü il tarixdən sadələşdirilmiş vergi mükəlləfiyyətini aktiv edəcək.

Mənbə: vergiler.az

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Dövlət Mineral Xammal Ehtiyatlarından İstifadə Agentliyi 2023-cü il üzrə maliyyə hesabatlarının beynəlxalq standartlara uyğun auditi ilə bağlı elan etdiyi kotirovka sorğusuna yekun vurub.

Tenderin qalibi “Azəruçot” MMC-dir.

Qalib şirkətə 4 350 manat ödəniləcək.

Mənbə: report.az

Moody’s Beynəlxalq Reytinq Agentliyi növbəti qiymətləndirmənin yekunu olaraq Kapital Bank-ın reytinqini təsdiq edib. Bu reytinq ölkə bankları arasında yüksək göstəricilərdən biri hesab olunur.

Agentlik bankın yerli və xarici valyutada uzunmüddətli depozit reytinqi “Ba2” səviyyəsində, ödəmə qabiliyyətinin baza səviyyəsi reytinqini (BCA) “Ba3” səviyyəsində təsdiqləyərək dəyişilməz olaraq saxlayıb. Kapital Bank-ın reytinqi üzrə proqnozu isə “stabil” olaraq davam edir. Agentliyin hesabatında bildirilir ki, bu göstərici yaxın 12-18 ayda bankın kredit portfelinin keyfiyyətində gözlənilən yüksəlməni əks etdirir.

“Kapital Bank-ın BCA reytinqinin “Ba3” səviyyəsində, yerli və xarici valyutada uzunmüddətli depozit reytinqinin isə “Ba2” səviyyəsində müəyyən edilməsi bankın sağlam kredit portfeli, o cümlədən gəlirlilik və kapital adekvatlığı səviyyəsinin yüksək olmasının göstəricisidir. 2023-ci ilin sonuna problemli kreditlərin ümumi kredit portfelindəki payı cəmi 2% təşkil edib. Bankın 2023-cü ilin sonuna 13%-14% -lik TCE/RWA göstəricisi ilə möhkəm kapitallaşma və yüksək gəlirlilik banka potensial zərərlərin qarşısını almağa və əvvəlki illərdə olduğu kimi dividendləri vaxtında ödəməyə imkan yaradır”, – deyə hesabatda qeyd olunur.  Reytinq agentliyi yaxın 12-18 ay ərzində bankın likvidliyinin yüksək səviyyədə qalacağını da gözləyir.

Ölkənin birinci bankı olan Kapital Bank PAŞA Holding-ə daxildir və Azərbaycanda ən böyük filial şəbəkəsi, 118 filialı və 53 şöbəsi ilə müştərilərin xidmətindədir. Bankın məhsul və xidmətləri barədə daha ətraflı məlumat almaq üçün https://kapitalbank.az saytına, 196 Sorğu Mərkəzinə və ya Bankın müxtəlif sosial şəbəkələrdə olan səhifələrinə müraciət edə bilərsiniz. Nağd pul krediti sifarişi üçün— https://kbl.az/prgtk, Birbank kartı sifarişi üçün — https://kbl.az/prcrc

İs­teh­sa­lat pro­se­sin­də bir ne­çə sə­bəb­dən boş­da­yan­ma ha­lı baş ve­rə bi­lər: iş­çi­nin təq­si­ri uc­ba­tın­dan; işə­gö­tü­rə­nin təq­si­ri uc­ba­tın­dan və ümu­mi sə­bəb­lər­dən.

Əmək qanunvericiliyi üzrə ekspert Nüsrət Xəlilov bu hallarda işçilərin əməkhaqlarının hesablanması qaydalarını şərh edir:

Əmək Mə­cəl­lə­si­nin 169-cu mad­də­si boş­da­yan­ma vax­tı əməkhaq­qı­nın ödə­nil­mə­si­ni tən­zim­lə­yir. Boş­da­yan­ma­nın baş­lan­ma­sı haq­qın­da iş­çi işə­gö­tü­rə­nə və ya iş ye­ri üz­rə rəh­bə­ri­nə (bri­qa­di­rə, us­ta­ya, di­gər və­zi­fə­li şəxs­lə­rə) xə­bər­dar­lıq et­dik­də, iş­çi­nin təq­si­ri ol­ma­dan boş­da­yan­ma vax­tı iş­çi üçün mü­əy­yən edil­miş də­rə­cə­nin ta­rif (və­zi­fə) maaşının üç­də iki his­sə­sin­dən az ol­ma­ya­raq ödə­ni­lir.

Misal 1

İs­teh­sal mü­əs­si­sə­sin­də ça­lı­şan fəh­lə­nin işi gün­də­lik də­mir ara­kəs­mə­lə­rin hazır­lan­ma­sı­ndan ibarətdir və ta­rif maa­şı 400 ma­nat­ təşkil edir. Ara­kəs­mə­lər üçün isti­fa­də olu­nan xam­ma­lın id­xa­lın­da ya­ran­mış çə­tin­lik­lər sə­bə­bin­dən mü­əs­si­sə­də 2 gün­lük boşda­yan­ma ya­ranıb və iş­çi bu ba­rə­də öz rəh­bə­ri­nə mə­lu­mat ver­ib. Fərz edək ki, müəssi­sə 6 gün­lük iş qra­fi­ki ilə ça­lı­şır və hə­min ay­da 26 iş gü­nü var­dır. Bu halda, əməkhaq­qı belə he­sab­la­nmalıdır:

400 : 26 = 15.38 manat (bir iş gü­nü­nə dü­şən tarif maaşı);

(2 x 15.38) x 2/3 his­sə­si = 20.50 manat (boşdayanma zamanı əməkhaqqı);

24 x 15.38 = 369.12 manat (iş­lə­di­yi iş gün­lə­ri­nə dü­şən əməkhaq­qı);

Cə­mi əməkhaq­qı: 20.50 + 369.12 = 389.62 manat.

Əgər boş­da­yan­ma iş­çi­nin təq­si­ri üzün­dən baş ve­rər­sə, həmin vax­t üçün əməkhaq­qı ödə­nil­mir. Ümu­mi sə­bəb­lər­dən boş­da­yan­ma ha­lı baş ver­dik­də də əməkhaq­qı­nın ödə­nil­mə­si müəy­yən edil­miş də­rə­cə­nin ta­rif (və­zi­fə) maa­şı­nın üç­də iki his­sə­sin­dən az ol­ma­ya­raq ödə­ni­lir.

Mənbə: vergiler.az