Blog Full

Auditorlar Palatası 2021-ci ildə Azərbaycanda auditor xidməti göstərmiş hüquqi və fiziki şəxslərin reytinqini açıqlayıb.

Böyük 4-lüyə daxil olan auditor təşkilatlarının sıralamasında ilk yeri yenə də “Ernst & Young Holdings (CIS) B.V.” şirkətinin yerli filialı tutub. Növbəti pillələrdə isə II yeri “Deloitte & Touch” MMC, III yeri “PwC Azerbaijan” MMC, IV yeri isə “KPMG Audit Azerbaijan” MMC tutub.

Xarici hüquqi şəxslərin ticarət nişanından istifadə edən auditor təşkilatları üzrə reytinq isə aşağıdakı kimidir:

Auditorlar Palatası yerli auditor təşkilatlarının və sərbəst auditorların reytinqini də müəyyən edib:

Xarici auditor təşkilatları üzrə reytinq

Yerli auditor təşkilatları üzrə reytinq:

Sərbəst auditorlar üzrə reytinq:

Mənbə: report.az

Mən taksi xidməti göstərmək üçün VÖEN almışam, ancaq indi fəaliyyət növunü dəyişdirmək istəyirəm. Bunun üçün nə etməliyəm?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, fəaliyyət növünün dəyişdirilməsi üçün yeni fəaliyyət növünü müvafiq xanada qeyd etməklə qeydiyyatda olduğunuz vergi orqanının əhatə dairəsinə aid olan vergi ödəyicilərinə xidmət mərkəzlərinə müvafiq ərizə forması ( “Fiziki şəxsin uçotu haqqında ərizə”) təqdim olunmalıdır.

Gücləndirilmiş elektron imzanız (o cümlədən Asan İmza) və ya istifadəçi kodu, parol və şifrəniz olduqda isə İnternet Vergi İdarəsi portalı üzərindən qeyd olunan əməliyyatı elektron qaydada yerinə yetirə bilərsiniz. Bu barədə ətraflı məlumatı Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi internet səhifəsinin “Elektron xidmətlər” bölməsindəki ““Fiziki şəxsin uçot məlumatlarının onlayn dəyişdirilməsi” elektron xidmətləri üzrə inzibati reqlament vasitəsilə əldə edə bilərsiniz.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 33-cü və 34-cü maddələri, Vergilər Nazirliyinin Kollegiyasının 07.10.2013-cü il tarixli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Fiziki şəxsin uçot məlumatlarının onlayn dəyişdirilməsi” elektron xidməti üzrə inzibati reqlament.

Mənbə: vergiler.az

“Nağdsız hesablaşmalar haqqında” Qanunun tələbinə görə əməliyyatlarının həcmi ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında (aylarında) iki yüz min manatadək olan pərakəndə ticarət, iaşə və xidmət sahəsində fəaliyyət göstərən şəxslər istisna olmaqla, digər şəxslər tərəfindən ödənilən əməkhaqları yalnız nağdsız qaydada ödənilməlidir (Maddə 3.4.4).

Əks halda bu pozuntuya görə işəgötürənə əməliyyatın ümumi məbləğinin təqvim ili ərzində belə hala birinci dəfə yol verdikdə 10 faizi, ikinci dəfə yol verdikdə 20 faizi, üç və daha çox dəfə yol verdikdə 40 faizi miqdarında maliyyə sanksiyası tətbiq edilir. (Vergi Məcəlləsi 58-7.1.1)

Nəzərə almaq lazımdır ki, işəgötürən tərəfindən işçiyə minimum aylıq əməkhaqqıdan az maaş verilə bilməz. Bu hal müəyyən edilərsə, yəni müəyyən edilmiş minimum əməkhaqqıdan aşağı məbləğdə əməkhaqqı verilərsə, vəzifəli şəxslər 1000-1500 manatadək məbləğdə cərimə edilir.

Xatırladaq ki, hazırda minimum əməkhaqqı 300 manat məbləğində müəyyən edilmişdir.

Ümumilikdə isə qeyd etmək lazımdır ki, işəgötürən tərəfindən aylıq əməkhaqqı işçilərə, bir qayda olaraq, iki hissəyə bölünərək (avans olaraq və qalan hissəsi məbləğində) on altı gündən çox olmayan vaxt fasiləsi ilə ayda iki dəfə verilməlidir. Əməkhaqqı illik dövr üçün hesablanan işçilərə isə ayda bir dəfədən az olmayan müddətdə verilməlidir. (Əmək Məcəlləsi maddə 172)

Göründüyü kimi hər bir halda əməkhaqqı iki hissədə verilməli olduğuna baxmayaraq işəgötürənlər tərəfindən işçilərin aylıq əməkhaqlarının illik dövr üçün hesablanması əsas gətirilərək ayda 1 dəfə də belə bir ödəniş mümkündür.

Əməkhaqqının verilməsi günü istirahət, səsvermə, ümumxalq hüzn günü və ya iş günü hesab edilməyən bayram günlərinə təsadüf etdikdə, o bilavasitə həmin günlərdən əvvəlki gündə verilir.

Əməkhaqqının verilməsi işəgötürənin təqsiri üzündən gecikdirildikdə və bu hal fərdi əmək mübahisəsi yaratmayıbsa, hər gecikdirilmiş gün üçün işçiyə əməkhaqqının azı bir faizi məbləğində ödənc verilməlidir.

İşəgötürən tərəfindən əməkhaqqının ödənilməsi üçün kartlar ölkədə fəaliyyət göstərən banklar və ya poçt rabitəsinin milli operatoru arasında aşağıdakı şərtləri qeyd etməklə bağlanan müqaviləyə əsasən alınır. Müqavilədə göstərilməli başlıca şərtlərə aiddir:

• tərəflərin hüquq və vəzifələri
• limitlər
• xidmət haqqı,
• valyuta mübadiləsi
• bloklama
• kartın oğurlanması
• kartla əməliyyatlar və digər.

(Ödəniş kartlarının emissiyası və istifadə Qaydaları 3.5)

Xüsusi statuslu şəxslər barədə

Vergi Məcəlləsinin 108.4-cü maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasının ərazisində ezamiyyələr üzrə ezamiyyə xərcləri müvafiq təsdiqedici sənədlər əsasında (gündəlik xərclər istisna olmaqla) müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müəyyənləşdirdiyi norma daxilində gəlirdən çıxılan xərclərə aid edilir. Azərbaycan Respublikasının ərazisində ezamiyyə zamanı mehmanxana xərcləri barədə müvafiq təsdiqedici sənədlər təqdim edilmədiyi hallarda ezamiyyə xərclərinin 1 günlük normasının mehmanxana xərcləri üçün müəyyən edilmiş hissəsinin 50 faizi gəlirdən çıxılır. Qanunvericiliyin tələblərini maliyyə müxətəssisi Vüqar Mirheydərov şərh edir.

Vergi Məcəlləsinin 108.4-cü maddəsi ezamiyyə xərclərinin gəlirdən çıxılması qaydasını tənzimləyir. Vergi ödəyicisi çəkdiyi ezamiyyə xərclərini müvafiq icra hakimiyyəti orqanı müəyyən etdiyi norma daxilində gəlirdən çıxılan xərclərə aid edilir.

Ezamiyyə xərclərinin normaları Nazirlər Kabinetinin 25.01.2008 tarixli 14 saylı Qərarı ilə müəyyən edilir. Bu Qərara əsasən, Azərbaycan Respublikasının ərazisində gündəlik ezamiyyə xərclərinin norması aşağıdakı kimi müəyyən edilir:

Bakı şəhəri üçün – 90 manat,
Gəncə, Sumqayıt və Naxçıvan şəhərləri üçün – 70 manat,

bütün digər şəhər, rayon mərkəzləri, şəhər tipli qəsəbə və kəndlərə – 65 manat.

Qeyd etmək lazımdır ki, bu məbləğlərin 80 faizi mehmanxana xərcləri, qalan 20 faizini isə gündəlik yemək, şəhərdaxili nəqliyyat, rabitə və digər xərclər üçün nəzərdə tutulub.

Məsələn, Gəncə şəhərinə gündəlik ezamiyyə xərclərinin 70 manat normasının 56 manatı mehmanxana, 14 manatı isə yemək və digər xərclər üçün nəzərdə tutulub. Qabaqlar bu sənəddə mehmanxana xərclərini təsdiq edən sənədlər təqdim edilmədikdə həmin xərclərin yalnız 50 faizinin rəsmiləşdirilməsi barədə müddəa olsa da Nazirlər Kabinetinin 27.01.2021 tarixli 13 saylı Qərarına əsasən bu tələb ləğv edilib. Lakin Vergi Məcəlləsinə 1 yanvar 2022-ci il tarixdən qüvvəyə minmiş dəyişikliklərə əsasən, eyni tələb Vergi Məcəlləsinin 108.4-cü maddəsinə daxil edilib. Beləliklə, təsdiqedici sənədlər təqdim edilmədikdə mehmanxana xərcləri ezamiyyətin baş verdiyi dövrdən asılı olaraq aşağıdakı kimi tanınmalıdır:

27.01.2021-ci il tarixədək – normanın 50% miqdarında,
27.01.2021 – 01.01.2022-ci il tarixdə – tam şəkildə,
01.01.2022-ci il tarixdən – normanın 50% miqdarında.

Misal: Fərz edək ki, “XX” MMC öz əməkdaşını 21.01.2021 – 30.01.2021-ci il tarixlərində Gəncəyə ezam edir. Ezamiyyətdən qayıtdıqda əməkdaş mehmanxana xərclərini təsdiq edən heç bir sənəd təqdim etməyib. Şirkətin hansı məbləğdə ezamiyyə xərclərini gəlirdən çıxılan xərclərə aid edə biləcəyini hesablayaq. 21.01.2021 – 26.01.2021 dövrü üzrə mehmanxana xərclərini təsdiq edən sənədlərin təqdim olunması ilə bağlı tələb qüvvədə idi. Deməli bu 6 gün üçün mehmanxana xərcləri normanın 50% miqdarında gəlirdən çıxıla bilər:

(70 x 80%) x 50% = 28 manat;

Gündəlik normanın qalan 14 manatı isə tam şəkildə gəlirdən çıxılır. Deməli, ezamiyyətin ilk 6 günü üzrə 252 manat gəlirdən çıxıla bilər:

(70 x 80%) x 50% + 14) x 6 = 252 manat

Ezamiyyətin qalan 4 günü üzrə isə ezamiyyə xərcləri tam şəkildə tanına bilər:

70 x 4 = 280 manat.

Şirkət ümumilikdə 532 manat gəlirdən çıxılan ezamiyyə xərcləri tanıya bilər:

252 + 280 = 532 manat.

Mənbə: vergiler.az