Blog Full

Ailəliyəm, 2 azyaşlı övladım var. Həyat yoldaşım işləmir. Əməkhaqqından gəlir vergisi hesablanarkən 50 manatlıq vergi güzəşti hüququndan istifadə edə bilərəmmi?

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 102.5-ci maddəsinə əsasən, qohumluq dərəcəsindən asılı olmayaraq, himayəsində azı üç nəfər, o cümlədən gündüz təhsil alan 23 yaşınadək şagirdlər və tələbələr olan ər və ya arvaddan birinin vergi tutulmalı aylıq gəliri 50 manat məbləğində azaldılır. Bu qayda uşaqların 18 yaşa, tələbələrin və şagirdlərin isə 23 yaşa çatdığı ilin sonunadək saxlanılır.

Qeyd olunub ki, Vergi Məcəlləsinin 102.6-ci maddəsinə uyğun olaraq, təqaüd, pensiya və işsizlikdən sığorta ödənişi alan şəxslər (uşaqlardan başqa), qanuna əsasən tam dövlət təminatında olan şəxslər himayədə olanlara aid edilmirlər.

Vergi Məcəlləsinin 102.8-ci maddəsinə əsasən, əməkhaqqından tutulan vergi hesablanarkən fiziki şəxslərin bu maddədə sadalanan vergi güzəştləri hüququ müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyənləşdirilmiş sənədlərin təqdim edildiyi andan tətbiq olunur və yalnız fiziki şəxsin əsas iş yerində həyata keçirilir. Fiziki şəxsin bu maddədə sadalanan vergi güzəştlərini əldə etməyə əsas verən statusu olduğu, lakin güzəşt hüququnu təsdiq edən müvafiq sənədləri əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə mindikdən sonra təqdim etdiyi halda, vergi güzəşti həmin fiziki şəxsin əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə mindiyi tarixdən hesablanır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 102.2.5-ci maddəsi, Vergi Məcəlləsinin 1 yanvar 2022-ci il tarixədək qüvvədə olmuş 102.8-ci maddəsi və Nazirlər Kabinetinin 4 yanvar 2001-ci il tarixli 4 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Əməkhaqqından tutulan vergi hesablanarkən fiziki şəxslərin vergi güzəştləri hüququnun müəyyənləşdirilməsi üçün sənədlərin Siyahısı”

Mənbə: vergiler.az

Xəbər verdiyimiz kimi, “Nağdsız hesablaşmalar haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədə yeni Qanun 1 yanvar 2025-ci ildən qüvvəyə minib. Yeniliyi vergi məsələləri üzrə mütəxəssis Xəyal Feyzullayev şərh edir. 

“Nağdsız hesablaşmalar haqqında” Qanunun 3.3-cü bəndində edilmiş dəyişikliyə əsasən, ƏDV ödəyicisi olan vergi ödəyiciləri və əvvəlki 12 aylıq dövriyyəsi 200 min manatdan artıq olan ictimai iaşə sahəsində fəaliyyət göstərən vergi ödəyicilərinin aylıq nağd ödənişlərinin həcmi öncəki aydakı ƏDV-daxil ümumi dövriyyənin 2% həddində ola bilər. Lakin bu hədd 50.000 manatdan artıq ola bilməz.

Dəyişiklikdən sonra “Nağdsız hesablaşmalar haqqında” qanunun 3.3-cü maddəsi bu redaksiyada verilir: “Bu Qanunun 3.5-ci maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla, ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyata alınmış vergi ödəyiciləri və vergi tutulan əməliyyatlarının həcmi ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında (aylarında) iki yüz min manatdan artıq olan ticarət və (və ya) ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan vergi ödəyiciləri tərəfindən təqvim ayı ərzində ümumi məbləği əvvəlki təqvim ayında təqdim edilən mal, iş və xidmətlər üzrə dövriyyənin (ƏDV daxil olmaqla) 2 faizindən, digər vergi ödəyiciləri tərəfindən isə təqvim ayı ərzində ümumi məbləği on beş min manatdan artıq olan hesablaşmalar üzrə ödənişlər yalnız nağdsız qaydada həyata keçirilməlidir”.

Bu maddənin birinci cümləsində nəzərdə tutulan halda əvvəlki təqvim ayında təqdim edilən mal, iş və xidmətlər üzrə dövriyyənin (ƏDV daxil olmaqla) 2 faizi otuz min manatdan az olduqda, təqvim ayı ərzində ümumi məbləği otuz min manatdan artıq olan hesablaşmalar üzrə, əvvəlki təqvim ayında təqdim edilən mal, iş və xidmətlər üzrə dövriyyənin (ƏDV daxil olmaqla) 2 faizi əlli min manatdan çox olduqda isə təqvim ayı ərzində ümumi məbləği əlli min manatdan artıq olan hesablaşmalar üzrə ödənişlər yalnız nağdsız qaydada həyata keçirilməlidir.

Misal 1

ƏDV ödəyicisi olan vergi ödəyicisinin noyabr ayında ƏDV-daxil dövriyyəsi 1.800.000 manatdır. Bu zaman həmin ödəyicinin dekabr ayında apara biləcəyi nağd ödənişlərinin həcmi 36.000 manatadək ola bilər:

1.800.000 x 2% = 36.000 manat.

Qeyd etdiyimiz kimi, belə vergi ödəyicilərində aylıq nağd ödənişlərin həddi maksimum 50.000 manatadək yüksələ bilər.

Misal 2

Tutaq ki, qeyd edilən vergi ödəyicilərində əvvəlki aydakı əməliyyatın həcmi ƏDV daxil 2.600.000 manat olub. Bu dövriyyənin 2%-i 52.000 manat edir:

2.600.000 x 2% = 52000 manat.

Buna baxmayaraq, həmin vergi ödəyiciləri cari ayda yalnız 50.000 manat həddində nağd ödəniş apara bilərlər.

Əgər vergi ödəyicilərinin əvvəlki aydakı ƏDV-daxil dövriyyəsinin 2%-i 30.000 manatdan az olsa, bu zaman həmin ödəyicilərin apara biləcəyi aylıq nağd ödənişlərin həcmi yenə də 30.000 manat həddində qalır.

Misal 3

Vergi ödəyicisinin əvvəlki ayda ƏDV-daxil ümumi dövriyyəsi 140.000 manat olub. Bu məbləğin 2%-i 30.000 manatdan azdır:

140.000 x 2% = 2.800 manat.

Buna baxmayaraq, yenə də həmin ödəyici cari ay ərzində 30.000 manat həddində ödənişləri nağd qaydada apara bilər.

Digər vergi ödəyiciləri üçün isə qaydalar əvvəlki vəziyyətdə qalır. Yəni, onlar yalnız 15.000 manatadək olan ödənişlərini nağd qaydada həyata keçirə bilərlər.

Mənbə: vergiler.az

Milli Depozit Mərkəzi 2024-cü il üzrə maliyyə hesabatlarının auditi üçün açıq tender elan edib. Tenderdə iştirak haqqı 44 manatdır.

İddiaçılar təkliflərini fevralın 13-nə qədər Mərkəzin yerləşdiyi Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Həsən bəy Zərdabi prospekti, 2 A ünvanına təqdim edə bilərlər.

Təkliflərə fevralın 13-də, saat 12:00-da qeyd olunan ünvanda baxılacaq.

Mənbə: report.az

Bu ilin oktyabr ayından Azərbaycanda bazarda icarəçilərin faktiki olaraq fəaliyyət göstərməsi vergi orqanında uçota alındıqdan sonra mümkün olacaq.

Məlumata görə, “Kölgə iqtisadiyyatı” ilə sistemli mübarizə aparılması, vergi nəzarəti mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi, vergitutma bazasının genişləndirilməsi istiqamətində mühüm yeniliklərdən biri bazarlara nəzarət üzrə vergi qanunvericiliyində dəyişikliklərin edilməsi ilə bağlıdır.

Dəyişikliklərə əsasən, bazarlarda icarəçilərin faktiki olaraq fəaliyyət göstərməsi yalnız onların icarəyə götürdüyü obyektlərin vergi orqanında uçota alınması təmin edildikdən sonra mümkün olacaq. Bu öhdəliyin təmin edilməsi bazar mülkiyyətçiləri tərəfindən həyata keçirilməlidir. Bununla yanaşı, bazarlarda daşınmaz əmlaklar sahibkarlıq fəaliyyəti məqsədləri üçün istifadə edildikdə təsərrüfat obyektinin girişində onun vergi orqanında uçota alınması ilə bağlı informasiyanın, yəni vergi ödəyicisinin adı və VÖEN-i göstərilən məlumatın yerləşdirilməsi nəzərdə tutulur.

Qanunvericiliyin yeni tələblərinə əsasən, bazarların mülkiyyətçiləri tərəfindən icarə müqaviləsinə xitam verilmiş, fəaliyyətini dayandıran, eləcə də fəaliyyətini davam etdirən vergi ödəyiciləri barədə məlumat formasının rübdə 1 dəfə vergi orqanlarına təqdim edilməsi ilə bağlı vəzifə də müəyyən edilib. Dəyişikliklər kənd təsərrüfatı məhsulları bazarları və kənd təsərrüfatı kooperativi bazarlarına aid deyil.

Qeyd edək ki, bazarlara vergi nəzarətinin təmin edilməsi ilə bağlı Vergi Məcəlləsinə edilmiş bu dəyişikliklər Qanun qəbul edildikdən 9 ay sonra qüvvəyə minəcək. Bundan başqa, bazarların mülkiyyətçiləri tərəfindən növbəti 6 ay ərzində vergi orqanında uçota alınmamış təsərrüfat obyektinin və həmin obyekti icarəyə götürənlərin vergi orqanında uçota alınması təmin edilməlidir.

“Dəyişikliklər qanunsuz sahibkarlıq fəaliyyətinin qarşısının alınması və uçot intizamının gücləndirilməsinə, dövlət büdcəsinə ödənişlərin tam və vaxtında həyata keçirilməsinə, eləcə də istehlakçı hüquqlarının təmin olunmasına öz töhfəsini verəcək. Belə ki, dəyişikliklər nəticəsində bazarlarda uçotsuz fəaliyyət göstərən şəxslərin qarşısının alınması mümkün olacaq. Bu, öz növbəsində, icarə haqlarının rəsmiləşdirilməsinə gətirib çıxaracaq, bazar mülkiyyətçisi bazarın qanunauyğun şəkildə fəaliyyət göstərməsində maraqlı olacaq və şəffaflaşma prosesinə təkan veriləcək”, – DVX hesab edir.

Mənbə: report.az