Blog Full

2024-cü ildən Vergi Məcəlləsində edilən dəyişikliklərdən biri də bəzi xərclərin gəlirdən çıxılması ilə bağlıdır. Bəs hansı hallarda həmin xərclər vergi ödəyicilərinin gəlirlərindən çıxıla bilər? Bu suala vergi məsələləri üzrə mütəxəssis Xəyal Feyzullayev aydınlıq gətirir:

2023-cü ilin sonunadək qüvvədə olan Vergi Məcəlləsinin 109.3-cü maddəsinə əsasən, əyləncə və yemək xərclərinin (müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilmiş normalar daxilində müalicə-proflaktik yeməklərə, süd və ona bərabər tutulan digər məhsullara və vasitələrə sərf olunan xərclər, həmçinin dəniz nəqliyyatında üzücü heyətə verilən yemək xərcləri istisna olmaqla), habelə işçilərin mənzil və digər sosial xarakterli xərclərinin gəlirdən çıxılmasına yol verilmirdi. Lakin 1 yanvar 2024-cü ildən qüvvəyə minən Vergi Məcəlləsinin 109.3-cü maddəsinə əsasən, Məcəllənin 119.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş xərclər istisna olmaqla, işçilərin və onların ailə üzvlərinin sosial xarakterli xərclərinin və əyləncə xərclərinin gəlirdən çıxılmasına yol verilmir. Bu isə o deməkdir ki, hər bir sahibkar işçilərlə bağlı rəsmi şəkildə çəkdiyi mənzil və yemək xərclərini müəyyən hədlər daxilində öz gəlirlərindən çıxa biləcək. Qeyd olunan hədlər isə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilir.

Bundan başqa, Vergi Məcəlləsinin 109.4-cü maddəsində qeyd olunur ki, sahibkarlıq fəaliyyəti əyləncə və ya sosial xarakteri daşıyan vergi ödəyicisinin xərcləri bu cür fəaliyyət çərçivəsində çəkilirsə, müvafiq olaraq əyləncə və sosial xərclər gəlirdən çıxılır. Yəni əgər vergi ödəyicisinin gəlirləri bu fəaliyyətdən formalaşırsa, bu halda əyləncə və yemək xərclərinin tam şəkildə gəlirdən çıxılmasına icazə verilir.

Misal olaraq turizm xidmətlərini göstərə bilərik. Tutaq ki, turizm şirkətinin xidmətləri sırasına turistlər üçün əyləncələrin təşkil olunması, onların yeməklə təmin olunması da daxildir. Belə hallarda şirkətin bu yöndə çəkilən xərcləri həmin fəaliyyət növünə uyğun olduğu üçün həmin vergi ödəyiciləri yemək və əyləncə xərclərini gəlirlərindən çıxa bilərlər.

Mənbə: vergiler.az

Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondu (DSMF) 2023-cü il üzrə maliyyə hesabatlarının auditi üçün açıq tender elan edib.

Tenderdə iştirak haqqı 191 manatdır.

İddiaçılar təkliflərini martın 12-si, saat 16:00-a qədər dövlət satınalmalarının vahid elektron portalı vasitəsilə təqdim edə bilərlər.

Tenderin nəticəsi martın 12-də, saat 16:00-da Portalda açıqlanacaq.

Mənbə: report.az

2024-cü ildən Vergi Məcəlləsində edilən dəyişikliklərdən biri də kənd təsərrüfatı mallarının idxalı ilə bağlıdır. Belə ki, həmin malları idxal edən şəxslər bu ildən etibarən gömrük orqanlarına ödədikləri ƏDV məbləğini tam şəkildə əvəzləşdirmək hüququ qazanırlar. Yeniliyi “Turan” Tədris Mərkəzinin təlimçisi və vergi eksperti Cavid Vəlizadə şərh edir.

Vergi Məcəlləsinin 159, 174.3 və 174.4-cü maddələrinə əsasən, kənd təsərrüfatı məhsullarının (yerli və xarici mənşəli) alışı elektron qaimə-faktura, idxal gömrük bəyannaməsi və bu bəyannamə ilə bağlı hesab-faktura (invoys), habelə elektron alış aktı ilə, topdan və pərakəndə satışı müvafiq olaraq elektron qaimə-faktura və nəzarət-kassa aparatının çeki ilə rəsmiləşdirildiyi halda 2022-ci ilin yanvarın 1-dən 3 il müddətində ƏDV ticarət əlavəsindən hesablanır. Belə olan halda vergi ödəyicisi kənd təsərrüfatı mallarının uçotunu ayrılıqda aparmalıdır və Vergi Məcəlləsinin 175.12-ci maddəsinə əsasən, bu malların alışı zamanı ödədiyi ƏDV məbləğləri əvəzləşdirilmir.

Misal 1: “BY” MMC kənd təsərrüfatı mallarını idxal edən zaman gömrük orqanlarına malların invoys və gömrük rüsumları daxil 50.000 manat və 9.000 manat ƏDV məbləği ödəyib. MMC əldə etdiyi malları digər vergi ödəyicisinə 65.000 manata təqdim edib.

Malın maya dəyəri – 50.000 + 9.000 = 59000 manat;

Ticarət əlavəsi – 65.000 – 59.000 = 6.000 manat;

Ticarət əlavəsindən hesablanan ƏDV – 6.000 x 18% = 1.080 manat.

Lakin 2024-cü ildən etibarən, Vergi Məcəlləsinin 175.13-cü maddəsinə əsasən, kənd təsərrüfatı mallarını idxal edən şəxslərin gömrük orqanlarına ödədikləri ƏDV məbləğini tam şəkildə əvəzləşdirmək hüququ vardır. Həmin şəxslər əldə etdikləri malları təqdim edən zaman ƏDV məbləğini ticarət əlavəsindən deyil, malın tam dəyərindən hesablamalıdırlar.

Misal 2: “BY” MMC kənd təsərrüfatı mallarını idxal edən zaman gömrük orqanlarına malların invoys və gömrük rüsumları daxil 50.000 manat və 9.000 manat ƏDV məbləği ödəyib. MMC əldə etdiyi malları digər vergi ödəyicisinə 56.000 manata təqdim edib:

Malın maya dəyəri – 50.000 manat;

Əvəzləşdirilən ƏDV – 9.000 manat;

Hesablanan ƏDV – 56000 x 18% = 10.080 manat;

Büdcəyə ödəməli ƏDV – 10.080 – 9.000 = 1.080 manat.

Hər iki misala baxsaq, görərik ki, şəxsin əldə etdiyi rentabellik və büdcəyə ödəyəcəyi ƏDV hər iki misalda eyni rəqəmlərdir. Lakin unutmaq olmaz ki, yeni metodla alınan mallar cari ayda satılmaya bilər. Ancaq şəxsin ödədiyi ƏDV məbləği cari ayda əvəzləşdiriləcək.

Şəxs yeni metodu tətbiq etmək üçün öz seçimləri barəsində 2024-cü il yanvarın 1-dən kənd təsərrüfatı məhsullarını idxal edəcəkləri tarixədək müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən təsdiq edilmiş məlumat formasını uçotda olduğu vergi orqanına təqdim etməlidir. Vergi ödəyicisi məlumat formasını qeyd edilən müddətdə təqdim etmədikdə bu malların ƏDV məbləği əvəzləşdirilmir və ƏDV ticarət əlavəsindən hesablanır. Vergi ödəyicisinin bu maddə ilə müəyyən edilmiş seçimi il ərzində dəyişdirilmir.

Mənbə: vergiler.az

Omanın paytaxtı Məsqətdə “Azərbaycan Respublikası Hökuməti və Oman Sultanlığı Hökuməti arasında gəlirə görə vergilərə münasibətdə ikiqat vergitutmanın aradan qaldırılması və vergidən yayınmanın qarşısının alınması haqqında Saziş” layihəsi üzrə danışıqlar keçirilib.

Bu barədə İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib.

Məlumata görə, danışıqlar prosesində qurumun ekspertləri, Maliyyə Nazirliyinin nümayəndəsi və Omanın Vergi İdarəsinin səlahiyyətli şəxsləri iştirak ediblər.

Müzakirələrdə Dövlət Vergi Xidmətinin Beynəlxalq vergitutma və vergi monitorinqi baş idarəsinin şöbən rəisi Elkin Məmmədov Sazişin iki ölkənin sərmayəçilərinə əlverişli şərait yaradacağını, məlumat mübadiləsi və vergi borclarının yığılmasında effektiv alətlərin formalaşması, eləcə də qarşılıqlı münasibətlərin möhkəmlənməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edəcəyini bildirib.

Üç gün davam edən müzakirələrin nəticəsi olaraq Saziş layihəsinin vergitutma ilə bağlı əksər müddəaları üzrə razılıq əldə olunub. Açıq qalan digər maddələrin növbəti danışıqlar zamanı razılaşdırılması istiqamətində işlərin aparılacağı vurğulanıb.

Mənbə: report.az