Ehtiyatlar haqqında ümumi anlayış
Mal-material ehtiyatlarına aşağıdakı aktivlər aiddir:
müəssisənin işinin normal gedişatı zaman satış məqsədilə saxlanılan;
satış üçün istehsal prosesində hazırlanmaqda olan; və ya
istehsal və ya xidmlərin göstərilməsi prosesində sərf edilən xammal və materiallar formasında çıxış edən.
Mümkün xalis satış dəyəri – müəssisənin işinin normal gedişatı zaman nəzərdə tutulmuş satış qiymətindən işin tamamlanmasına çəkilməsi ehtimal edilən xərclər və satışın həyata keçirilməsi üçün ehtimal edilən xərclər çıxıldıqdan sonra qalan məbləğdir.
Ədalətli dəyər – müstəqil, yaxşı məlumatlandırılmış tərəflər arasında aktivlərin mübadilə edilə biləcəyi və ya öhdəliyin yerinə yetirilə biləcəyi məbləğdir.
Mümkün xalis satış dəyəri müəssisənin işinin normal gedişatıadi zaman ehtiyatların satışı nəticəsində əldə edilməsi ehtimal edilən xalis məbləğdir. Ehtiyatın ədalətli dəyəri onun müstəqil və yaxşı məlumatlandırılmış tərəflər arasında bazarda mübadilə nəticəsində əldə edilə biləcəyi məbləği əks etdirir. Sözü gedən anlayışlardan birincisi müəssisəyə xas olan dəyərdir, digəri isə deyil. Ehtiyatların mümkün xalis satış dəyəri satış xərcləri çıxılmaqla, ədalətli dəyərə bərabər olmaya bilər.
Ehtiyatlara nələr daxildir?
Ehtiyatlara, məsələn pərakəndə satıcı tərəfindən alınmış və təkrar satış üçün nəzərdə tutulmuş əmtəələr, mallar, təkrar satış üçün nəzərdə tutulmuş torpaq və ya digər mülkiyyət kimi təkrar satış məqsədilə əldə edilmiş və saxlanılan mallar daxildir. Ehtiyatlara, həmçinin müəssisə tərəfindən istehsal edilmiş hazır məhsul və ya bitməmiş istehsal, və həmçinin istehsal prosesində istifadə olunmaq üçün saxlanılan xammal və materiallar daxildir. Xidmət sahəsində fəaliyyət göstərən subyektlərə gəldikdə isə, hazırkı Standartın 19-cu maddəsinə uyğun olaraq, ehtiyatlara müəssisə tərəfindən hələ müvafiq gəlirin tanınmadığı xidmətlərin göstərilməsi üçün çəkilmiş məsrəflər daxildir
