Oxunma sayı: 123. 291
15 Avq 2017

Köhnə hesablar planı

by | posted in: Uncategorized | 0
Sintetik hesabların adı N – si Tipi Subhesabların adı və N – si
       
ƏSAS VƏSAİTLƏR VƏ DİGƏR UZUNMÜDDƏTLİ QOYULUŞLAR
Əsas vəsaitlər 01 A Əsas vəsaitlərin növləri üzrə
Əsas vəsaitlərin köhnəlməsi
(amortizasiyası)		 02 P 1. Xüsusi əsas vəsaitlərin köhnəlməsi (amortizasiyası)
2. Uzunmüddətə icarəyə götürülmüş əsas vəsaitlərin köhnəlməsi (amortizasiyası)
Uzunmüddətə icarəyə götürülmüş əsas vəsaitlər 03 A  
Qeyri-maddi aktivlər 04 A Qeyri-maddi aktivlərin növləri üzrə
Qeyri-maddi aktivlərin amortizasiyası (köhnəlməsi) 05 P  
Uzunmüddətli maliyyə qoyuluşları 06 A
  1. Pay və səhmlər
  2. İstiqrazlar
  3. Verilmiş borclar
Quraşdırılası avadanlıqlar 07 A
  1. Öz ölkəsinin istehsalı olan quraşdırılası avadanlıqlar
  2. Xaricdən idxal edilən quraşdırılası avadanlıqlar
Kapital qoyuluşları 08 A
  1. Torpaq sahələrinin əldə edilməsi
  2. Təbiətdən istifadə obyektlərinin əldə edilməsi
  3. Əsas vəsaitlər obyektlərin inşası
  4. Ayrı-ayrı əsas vəsait obyektlərin əldə edilməsi
  5. Əsas vəsaitlərin dəyərini artırmayan məsrəflər
  6. Qeyri-maddi aktivlərin əldə edilməsi
  7. Cavan heyvanların əsas sürüyə keçirilməsi
  8. Yaşlı heyvanların əldə edilməsi
  9. Əvəzsiz alınmış heyvanların gətirilməsi
Daxil olası icarə öhdəlikləri 09 A  
İSTEHSAL EHTİYATLARI
Materiallar 10 A
  1. Xammal və materiallar
  2. Satın alınmış yarımfabrikatlar və komplektləşdirici məmulatlar, konstruksiyalar və detallar (hissələr)
  3. Yanacaq
  4. Tara və tara materialları
  5. Ehtiyat hissələri
  6. Sair materiallar
  7. Emal üçün kənara verilmiş materiallar
  8. Tikinti materialları
Böyüdülməkdə və kökəldilməkdə olan heyvanlar 11 A  
Azqiymətli və tezköhnələn əşyalar 12 A
  1. Ehtiyatda olan azqiymətli və tez köhnələn əşyalar
  2. İstismarda olan azqiymətli və tezköhnələn əşyalar
  3. Müvəqqəti (titulsuz) tikintilər
Azqimətli və tezköhnələn əşyaların köhnəlməsi 13 P  
Maddi sərvətlərin yenidən qiymətləndirilməsi 14 A – P  
Materialların tədarükü və əldə edilməsi 15 A  
Materialların dəyərindəki kənarlaşmalar 16 A – P  
Alınmış sərvətlər üzrə əlavə dəyər vergisi 19 A
  1. Kapital qoyuluşları zamanı əlavə dəyər vergisi
  2. Alınmış qeyri-maddi aktivlər üzrə əlavə dəyər vergisi
  3. Alınmış material ehtiyatları üzrə əlavə dəyər vergisi
  4. Alınmış azqiymətli və tezköhnələn əşyalar üzrə əlavə dəyər vergisi
İSTEHSAL MƏSRƏFLƏRİ
Əsas istehsal 20 A  
Öz istehsalının yarımfabrikatları 21 A  
Köməkçi istehsalat 23 A  
Ümumistehsalat xərcləri 25 A  
Ümumtəsərrüfat xərcləri 26 A  
İstehsalda zay 28 A  
Xidmətedici istehsalat və təsərrüfat 29 A  
Qeyri-əsaslı işlər 30 A
  1. Müvəqqəti (titullu) tikintilərin inşası
  2. Müvəqqəti (titulsuz) tikintilərin inşası
  3. Sair qeyri-əsaslı işlər
Gələcək dövrlərin xərcləri 31 A  
Bitməmiş işlər üzrə yerinə yetirilmiş mərhələlər 36   İşlərin növləri üzrə
Məhsul (iş, xidmət) buraxılışı 37 A  
HAZIR MƏHSUL, MALLAR VƏ SATIŞ
Hazır məhsul 40 A  
Mallar 41 A
  1. Anbarlarda olan mallar
  2. Pərakəndə ticarətdə olan mallar
  3. Dolu və boş taralar
  4. Satın alınan məmulatlar
  5. Kirayə əşyaları
Ticarət əlavəsi (güzəştli) 42 A
  1. Ticarət əlavəsi (güzəştli)
  2. Nəqliyyat xərclərini ödəmək üçün malsatanların güzəştləri
Kommersiya xərcləri 43 A  
Tədavül xərcləri 44 A  
Yüklənmiş mallar 45 A  
Məhsul (iş, xidmət) satışı 46 A – P  
Əsas vəsaitlərin satışı və sair xaricolmaları 47 A – P  
Sair aktivlərin satışı 48 A – P  
PUL VƏSAİTLƏRİ
Kassa 50 A  
Hesablaşma hesabı 51 A  
Valyuta hesabı 52 A
  1. Ölkə daxili valyuta hesabları
  2. Xaricdəki valyuta hesabları
  3. Məzənnə fərqləri
Banklarda olan xüsusi hesablar 55 A
  1. Akkreditivlər
  2. Çek kitabçaları
Pul sənədləri 56 A  
Yolda olan köçürmələr 57 A  
Qısamüddətli maliyyə qoyuluşları 58 A
  1. İstiqrazlar və digər qiymətli kağızlar
  2. Depozitl
  3. Verilmiş borclar
HESABLAŞMALAR
Malsatan və podratçılarla hesablaşmalar 60 P  
Verilmiş avanslar üzrə hesablaşmalar 61 A  
Alıcılar və sifarişçilərlə hesablaşmalar 62 A – P
  1. İnkasso qaydasında hesablaşmalar
  2. Planlı ödəmələr üzrə hesablaşmalar
  3. Alınmış veksellər
İddialar üzrə hesablaşmalar 63 A  
Alınmış avanslar üzrə hesablaşmalar 64 P  
Əmlak və şəxsi sığorta üzrə hesablaşmalar 65 A – P  
Büdcədənkənar ödənişlər üzrə hesablaşmalar 67 P Ödənişlərin növləri üzrə
Büdcə ilə hesablaşmalar 68 P Ödənişlərin növləri üzrə
Sosial sığorta və təminat üzrə hesablaşmalar 69 P
  1. Sosial sığorta üzrə hesablaşmalar
  2. Pensiya təminatı üzrə hesablaşmalar və başqaları
Əməyin ödənişi üzrə işçi heyəti ilə hesablaşmalar 70 P  
Təhtəlhesab şəxslərlə hesablaşmalar 71 A – P  
Sair əməliyyatlar üzrə işçi heyəti ilə hesablaşmalar 73 A – P
  1. Kreditə satılmış mallara görə hesablaşmalar
  2. Verilmiş borclar üzrə hesablaşmalar
  3. Maddi zərərin ödənilməsi üzrə hesablaşmalar
Təsisçilərlə hesablaşmalar 75 A – P
  1. Nizamnamə (yığım) kapitalına qoyuluşlar üzrə hesablaşmalar
  2. Gəlirlərin ödənilməsi üzrə hesablaşmalar
Müxtəlif debidor və kreditorlarla hesablaşmalar 76 A – P  
Törəmə (asılı) müəssisələrlə hesablaşmalar 78 A – P  
Təsərrüfatdaxili hesablaşmalar 79 A – P
  1. Ayrılmış əmlak üzrə
  2. cari əməliyyatlar üzrə
MALİYYƏ NƏTİCƏLƏRİ VƏ MƏNFƏƏTİN İSTİFADƏSİ
Mənfəət və zərər 80 A – P  
Mənfəətin istifadəsi 81 A
  1. Mənfəətdən büdcəyə ödəmələr
  2. Mənfəətin başqa məqsədlərə istifadəsi
Qiymətləndirəcək ehtiyatlar 82 P
  1. Şübhəli borclar üzrə ehtiyatlar
  2. Qiymətdən düşən qiymətli kağızlara qoyuluşlar üzrə ehtiyatlar
Gələcək dövrlərin gəlirləri 83 P
  1. Gələcək dövrlərin hesabına alınmış gəlirlər
  2. Keçmiş illərə aid müəyyən edilmiş əskikgəlmələr və itgilər üzrə daxil olası borclar
  3. Əksikgələn sərvətlərin balans dəyəri ilə günahkar şəxslərdən tutulası məbləğ arasındakı fərq
  4. Məzənnə fərqi
Sərvətlərin əskikgəlməsi və xarabolmasından itkilər 84 A  
KAPİTALLAR (FONDLAR) VƏ EHTİYATLAR
Nizamnamə kapitalı 85 P  
Ehtiyat kapitalı 86 P  
Əlavə kapital 87 P
  1. Yenidənqiymətləndirmə nəticəsində əmlakın dəyərinin artması
  2. Emissiya gəliri
  3. Əvəzsiz olaraq alınmış sərvətlər
Bölüşdürülməmiş mənfəət (ödənilməmiş zərər) 88 A – P
  1. Hesabat ilinin bölüşdürülməmiş mənfəəti (ödənilməmiş zərəri)
  2. Keçmiş illərin bölüşdürülməmiş mənfəəti (ödənilməmiş zərəri)
  3. Yığım fondu
  4. Sosial sferaların fondu
  5. İstehlak fondları
Qarşıdakı xərclər və ödəmələr üçün ehtiyatlar 89 P Ehtiyatların növləri üzrə
KREDİTLƏR VƏ MALİYYƏLƏŞMƏLƏR
Qısamüddətli bank kreditləri 90 P Kreditlərin növləri üzrə
Uzunmüddətli bank kreditləri 92 P Kreditlərin növləri üzrə
İşçilər üçün bank kreditləri 93 P Kreditlərin növləri üzrə
Qısamüddətli borclar 94 P  
Uzunmüddətli borclar 95 P  
Məqsədli maliyyələşdirmələr və daxilolmalar 96 P  
İcarə öhdəlikləri 97 P  
BALANSARXASI HESABLAR
İcarəyə götürülmüş əsas vəsaitlər 001    
Məsuliyyətli mühavizəyə qəbul edilmiş mal-material qiymətləri 002    
Emala qəbul edilmiş materiallar 003    
Komissiyaya qəbul edilmiş mallar 004    
Quraşdırılmağa qəbul edilmiş avadanlıqlar 005    
Ciddi hesabat blankları 006    
Zərərə silinmiş ümidsiz debidor borcları 007    
Alınmış ödənişlərin və öhdəliklərin təminatı 008    
Verilmiş ödənişlərin və öhdəliklərin təminatı 009    
Mənzil fondunun köhnəlməsi 014    
Zahirən abadlıq obyektləri və digər bu kimi obyektlərin köhnəlməsi 015    

 

14 Avq 2017

Kassa intizamına riayət olunmasına nəzarət

by | posted in: Uncategorized | 0

Rübdə bir dəfədən az olmayaraq, büdcə təşkilatlarının kassasında olan bütün pulların və başqa qiymətlilərin qəfləti yoxlaması aparılır. Kassanın yoxlanılması büdcə təşkilatlarının rəhbərləri və ya mühasibat xidmətlərinin rəhbərləri tərəfindən yaradılan və il ərzində daimi fəaliyyət göstərən komissiya tərəfindən aparılır.

Əgər təşkilatda (müəssisədə) bir neçə kassa varsa onlar eyni vaxtda yoxlanılmalıdır.

Kassa yoxlamasını həyata keçirən komissiya kassanı yoxlamazdan əvvəl kassirdən (onu əvəz edən şəxsdən) son kassa hesabatını (mədaxil və məxaric sənədləri ilə birlikdə) və yazılı iltizam almalıdır.

Kassanın faktiki pul qalığı kassirin kitab qalığı (kassa hesabatı) və mühasibat uçotunun kassa hesabı ilə üzləşdirilir.

Aktda həmçinin kassada qalan faktiki pul qalığının (başqa qiymətlilərin) yoxlamanın sonunda kassirin öhdəsində qalması barədə qeyd aparılır.

Komissiya tərəfindən pul vəsaitlərindən əskikgəlmələr üzrə məbləğlər aşkar edildikdə onların səbəbləri və təqsirkar şəxslər müəyyənləşdirilməklə həmin məbləğlər bu şəxslərin hesabına ödənilir. Pul vəsaitlərindən artıqgəlmələr isə aşkar edildikdə həmin məbləğlər təşkilatın gəlirinə aid edilir.

Yoxlama zamanı nağd pulun və qiymətlilərin mühafizəsinin təminatı məsələsinə xüsusi diqqət yetirilməlidir.

Kassa məxaric orderində, yaxud onu əvəz edən başqa sənəddə pul alanın imzası ilə təsdiq olunmadan kassadan pul verilməsi kassada nağd pulun çatışmazlığı sayılır və həmin məbləğ kassirdən tutulur.

Kassa intizamına riayət olunmamasına nəzarət zamanı kassada kassa mədaxil orderi ilə əsaslandırılmayan nağd pul aşkar olunarsa bununla bağlı müvafiq məsul şəxsin izahatı alınır və həmin məbləğ dərhal kassa mədaxil orderi əsasında kassaya mədaxil olunur.

Büdcə təşkilatlarında kassa əməliyyatları aparılması qaydalarının icrası müvafiq maliyyə orqanları tərəfindən qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada yoxlanılır.

Bu qaydaların tələblərinin pozulmasına görə büdcə təşkilatının və ya onun müvafiq struktur bölməsinin rəhbəri, baş mühasibi və kassiri qüvvədə olan Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinə uyğun məsuliyyət daşıyır.

 

14 Avq 2017

Kassa kitabının tərtibi və pul vəsaitlərinin saxlanması

by | posted in: Uncategorized | 0

Büdcə təşkilatlarında bütün növ pul vəsaitləri (valyutaları) üzrə aparılan kassa əməliyyatları üçün müəyyən olunmuş formada ayrıca kassa kitabı açılmalıdır.

Kassa kitabı (avtomatlaşdırılmış üsulla aparılan kassa kitabından başqa) qaytanlanır, onun vərəqi iki hissədən ibarət olduğundan (ikinci hissə kassirin hesabatı sayılır) hər iki hissə eyni nömrə ilə nömrələnir, səhifələrin sayı büdcə təşkilatının və ya onun bu sahəyə rəhbərlik edən struktur bölməsinin rəhbəri, baş mühasibi və ya onların səlahiyyətli nümayəndələri tərəfindən imzalanaraq möhürləndikdən sonra istifadə üçün kassirə verilir.

Kassa kitabının vərəqləri diyircəkli və ya mürəkkəbli qələmlə doldurulur, vərəqin ikinci hissəsi kəsilərək kassirin hesabatı kimi bütün təsdiqedici sənədlərlə birlikdə baş mühasibə təhvil verilir və kassa kitabının özü (vərəqin birinci hissəsi) kassada saxlanılır.

Kassa kitabında qeydsiz düzəlişə yol verilmir. Qeydli düzəlişlər isə kassir, baş mühasib və ya onu əvəz edən şəxslərin imzaları ilə müvafiq qaydada təsdiq edilir.

Kassir gün ərzində kassa mədaxil və məxaric orderləri üzrə məbləğləri kassa kitabında qeydiyyatdan keçirir, aparılan əməliyyatları yekunlaşdırır, növbəti günün əvvəlinə kassada qalan pulun qalığını çıxarır və hər gün üçün kassa hesabatını büdcə təşkilatının baş mühasibinə təhvil verir. Baş mühasibə təqdim olunmuş kassa hesabatı onun tərəfindən yoxlanılaraq qəbul edilir, günün sonuna kassada nağd pul qalığı müəyyən edilmiş limiti aşdıqda bunun səbəbləri dəqiqləşdirilir və zəruri hesab olunduğu təqdirdə nağd pul qalığının mövcudluğu yoxlanılaraq müvafiq tədbirlər görülür. Kassa mədaxil və məxaric sənədləri əsasında kassa əməliyyatlarının uçotu və kassa kitabının tərtibi kompüterlə və ya müasir hesablama texnikası ilə aparıla bilər.

Kassa kitabının düzgün tərtib edilməsinə və kassa əməliyyatlarının aparılmasına baş mühasib nəzarət etməlidir.

Kassa mədaxil orderi olmadan kassaya nağd pul mədaxil etmək və ya kassa məxaric orderi olmadan kassadan nağd pul məxaric etmək qadağandır.

Büdcə təşkilatlarının və ya bu sahəyə rəhbərlik edən struktur bölmələrin rəhbərləri pulun banklardan gətirilməsinin, banklara təhvil verilməsinin və kassada saxlanılmasının mühafizəsini təmin etməlidirlər. Onların təqsiri üzündən pul vəsaitlərinin mühafizəsini təmin edən zəruri şərait yaradılmayıbsa, onlar müəyyən olunmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar. Pulun təhlükəsiz daşınmasını təmin etmək məqsədilə müvafiq müqavilələr bağlamaq yolu ilə bankların inkassasiya xidmətlərindən istifadə edilə bilər.

Kassa otağı digər otağlardan təcrid olunmaqla aşağıdakı tələblərə cavab verməlidir:

  • a) yanğın və təhlükəsizlik tələblərinə cavab verməli;
  • b) qorunan sistemli dəmir qapısı olmalı;
  • c) otaq oda davamlı dəmir seyflə təchiz olunmalı;
  • d) kassa otağının alt hissəsi boşluq və ya zirzəmi olmamalıdır.

Eyni zamanda kassa əməliyyatları aparılan zaman otaq içəridən bağlı olmalıdır.

Büdcə təşkilatlarında bütün nağd pul və qiymətli kağızlar bir qayda olaraq yanmayan seyflərdə (dəmir şkaflarda) saxlanılır. İş gününün sonunda kassalar açarla bağlanılır və kassirin surğuclu möhürü ilə möhürlənir.

Kassir kassa (pul) sənədlərində imza etmək səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslərin və ya onların səlahiyyətli nümayəndələrinin imza nümunələri ilə və kassa (pul) sənədlərinin rəsmilləşdirilməsində istifadə edilməsi nəzərdə tutulmuş möhür ilə (ştampla) büdcə təşkilatının və ya onun bu sahəyə rəhbərlik edən struktur bölməsinin rəhbəri tərəfindən təmin edilməlidir.

Seyflərin (şkafların) açarı və möhür kassirdə, açarların surəti isə büdcə təşkilatının və ya onun müvafiq struktur bölməsinin rəhbərində (kassir tərəfindən möhürlənmiş paketlərdə, mücrülərdə və s.) saxlanılır.

Müvafiq büdcə təşkilatına aid olmayan nağd pulun və başqa qiymətlilərin onun kassasında saxlanılmasına yol verilmir.

Kassanı və seyfi (şkafı) açmamışdan əvvəl kassir qıfılın, qapının, pəncərənin və möhürün bütövlüyünü yoxlamalıdır.

Möhürün çıxarılması və ya zədələnməsi, qıfılın, qapının və ya pəncərənin sındırılması, kassa açarlarının itirilməsi hallarında kassir təcili olaraq bu barədə büdcə təşkilatının və ya onun müvafiq struktur bölməsinin rəhbərinə, o isə öz növbəsində hüquq mühafizə orqanlarına xəbər verməlidir. Bu halda rəhbərin, baş mühasibin və ya onu əvəz edən şəxsin, həmçinin kassirin iştirakı ilə (hüquq mühafizə orqanlarının razılığı alındıqdan sonra) müvafiq əmr əsasında kassada saxlanılan nağd pul vəsaitləri və digər qiymətlilər yoxlanılır. Bu yoxlama bitənədək kassa əməliyyatları aparılmır. Yoxlamanın nəticəsi haqqında yoxlamada iştirak edən bütün şəxslər tərəfindən imzalanan üç nüsxədən ibarət akt tərtib olunur. Aktın bir nüsxəsi hüquq-mühafizə orqanlarına, digər nüsxəsi yuxarı təşkilatlara verilir, üçüncü nüsxəsi isə müvafiq büdcə təşkilatında qalır.

Kassa açarlarının hər hansı bir nüsxəsi itirildikdə dərhal büdcə təşkilatının rəhbərinə məruzə edilərək, qıfılların yenisi ilə əvəz edilməsi həyata keçirilməlidir.

Kassir işə qəbul edildikdən sonra büdcə təşkilatının və ya müvafiq struktur bölmənin rəhbəri onu kassa əməliyyatlarının aparılması qaydaları ilə rəsmi tanış etməli və onunla müəyyən olunmuş qaydada tam maddi məsuliyyət haqqında fərdi müqavilə bağlamalıdır.

Kassir tərəfindən, ona həvalə edilmiş işlərin başqa şəxslərə etibar edilməsinə yol verilmir.

Büdcə təşkilatlarında kassirin əvəz edilməsinə zərurət yarandıqda onun vəzifəsinin icrası büdcə təşkilatının rəhbərinin əmri ilə başqa işçiyə həvalə edilir. Kassir vəzifəsinin icrası həvalə edilmiş işçi ilə tam maddi məsuliyyət barədə fərdi müqavilə bağlanılır.

Kassa sənədlərini imzalamaq hüququna malik olan mühasiblər kassir vəzifəsini icra edə bilməzlər.

Kassirin işdən çıxdığı, məzuniyyətə getdiyi, xəstəliyi və digər səbəblərlə əlaqədar işdə olmadığı hallarda büdcə təşkilatı rəhbərinin əmri ilə xüsusi komissiya təşkil edilir. Kassir vəzifəsini icra edəcək şəxsin də daxil olduğu bu komissiya büdcə təşkilatının və ya onun bu sahəyə rəhbərlik edən struktur bölməsinin rəhbərinin seyfində xüsusi surğuclanmış paketdə (mücrüdə) saxlanan kassa açarları ilə (kassirdəki açarları əldə etmək çətinləşdikdə) kassanın qapısını açır, kassirin öhdəsində olan pul vəsaitlərini və digər qiymətliləri sayır, kassa qalığını müəyyən edir və üç nüsxədən ibarət qəbul-təhvil aktı tərtib edir. Akt imzalanıb təsdiq edildikdən sonra kassa bütün sənədlərlə birlikdə kassir vəzifəsini icra edəcək şəxsə təhvil verilir. Qəbul-təhvil aktının birinci nüsxəsi mühasibatda saxlanılır. Kassir vəzifəsini icra edən şəxsə bu qaydalar izah edilir və onunla tam maddi məsuliyyət haqqında fərdi müqavilə bağlanır.

Kassir ştatı olmayan büdcə təşkilatında kassa əməliyyatlarının yerinə yetirilməsi büdcə təşkilatının rəhbərinin əmri ilə başqa işçiyə həvalə edilir və onunla tam maddi-məsuliyyət barədə fərdi müqavilə bağlanır.

14 Avq 2017

Nağd pul vəsaitlərinin qəbulu, ödənilməsi və kassa sənədlərinin tərtibi

by | posted in: Uncategorized | 0

Kassa əməliyyatları üzrə tərtib olunmuş bütün mədaxil və məxaric sənədlərində büdcə təşkilatının rəhbəri və ya onun bu sahəyə rəhbərlik edən struktur bölməsinin rəhbəri, baş mühasibi və ya onların səlahiyyətli nümayəndələri, kassiri, habelə nağd pul alan və ya nağd pul verən şəxslər imza edirlər.

Kassaya nağd pul vəsaitləri büdcə təşkilatının və ya onun bu sahəyə rəhbərlik edən struktur bölməsinin rəhbəri, baş mühasibi və ya onun səlahiyyətli nümayəndəsi, habelə kassiri tərəfindən imzalanmış və möhürlə təsdiqlənmiş ciddi hesabat blankı olan kassa mədaxil orderi vasitəsilə mədaxil edilir və pulu kassaya verən şəxsə kassir tərəfindən möhürlə təsdiqlənmiş kassa mədaxil orderinin qəbzi verilir.

Kassa mədaxil orderinə onu tərtib etmək üçün əsas olan sənədlər əlavə olunur.

Kassadan nağd pul büdcə təşkilatının rəhbəri və ya onun bu sahəyə rəhbərlik edən struktur bölməsinin rəhbəri, baş mühasibi və ya onların səlahiyyətli nümayəndələri, habelə kassiri və pulu qəbul edən şəxs tərəfindən imzalanmış kassa məxaric orderi və ona əlavə edilmiş ödəniş sənədləri əsasında verilir.

Kassa məxaric orderinə əlavə edilən ödəniş sənədləri büdcə təşkilatlarının və ya onun müvafiq struktur bölməsinin rəhbəri, baş mühasibi və ya onların səlahiyyətli nümayəndələri, habelə kassiri və pulu qəbul edən şəxslər tərəfindən imzalanır.

Ödəniş sənədləri əsasında pul ödənişlərini həyata keçirən zaman pul alan şəxsə eyniadlı bir neçə ödəniş sənədinin ümumi yekunu üzrə məbləğə bir kassa məxaric orderi tərtib edilə bilər.

Kassa məxaric orderi ilə ayrı-ayrı şəxslərə fərdi qaydada pul vəsaiti verildikdə, kassa məxaric orderinin “əlavə sənədlər” rekvizitinə pul alanın şəxsiyyətini təsdiq edən sənədin adı, seriyası, nömrəsi, verildiyi yer, tarix və digər müvafiq göstəriciləri yazılır.

Kassir yalnız kassa məxaric orderində və ya ona əlavə edilən etibarnamədə göstərilən şəxslərə pul verə bilər.

Əgər nağd pul müəyyən olunmuş qaydada sənədləşdirilmiş etibarnamə əsasında kassa məxaric orderi ilə verilərsə, onda orderin mətnində pul alan şəxsin adı, soyadı və atasının adından sonra pulun alınması etibar edilən şəxsin adı, soyadı, atasının adı da yazılır. Nağd pul etibarnamə ilə ödəniş cədvəlləri əsasında verilərsə, kassir pulun alınması üçün imza edilməmişdən əvvəl “etibarnamə ilə” sözünü yazmalıdır. Etibarnamə kassirdə qalır və kassa məxaric orderinə əlavə edilir.

Ayrı-ayrı şəxslərə birdəfəlik ödənişlər kassa məxaric orderi vasitəsilə verilir.

Bankdan müxtəlif məqsədlər üçün alınmış vəsaitlərin ödəniş müddəti bitdikdə kassir tərəfindən aşağıdakı işlər icra olunur:

a) ödəniş cədvəlində pulunu almayan şəxsin adının qarşısında “Deponentləşdirilib” sözü yazılır;

b) deponent olunmuş məbləğ üçün reyestr tərtib edilir;

c) ödəniş cədvəlinin sonunda faktiki olaraq ödənilən və ödənilməyib deponentləşdirilən məbləğlər barədə qeydlər edilməli, bu məbləğlər ödəniş cədvəlinin ümumi cəmi məbləği ilə üzləşdirilməli və qeydlər kassirin imzası ilə təsdiq edilməlidir.

ç) kassa mədaxil və məxaric orderləri üzrə məbləğlər gün ərzində kassa kitabında qeydə alınmalıdır.

Ödəniş cədvəlləri üzərində kassir tərəfindən edilən qeydlər, ödənilən və deponentləşdirilən məbləğlər mühasibatlıqda əsaslı surətdə yoxlanılmalıdır.

Deponentləşdirilmiş və banka təhvil verilmiş məbləğlər üçün bir ümumi kassa məxaric orderi tərtib olunur.

Kassa mədaxil orderi və onların qəbzləri, həmçinin kassa məxaric orderi və ona əlavə edilən ödəniş sənədləri (kassa sənədləri) mürəkkəbli və ya diyircəkli qələmlə dürüst və aydın doldurulmalıdır. Kassa mədaxil orderi makinalarda, kompüterlərdə və ya digər müasir hesablama texnikalarında da doldurula bilər. Həmin sənədlərdə heç bir düzəlişə yol verilmir.

Kassa mədaxil orderi blanklarının cırılmasına, pozuntuların aparılmasına, ləkələnməsinə, habelə kassa mədaxil və məxaric orderlərinin üzərində düzəlişlərin edilməsinə yol verilmir (korlanmış blankların əvəzinə başqaları doldurulur). Korlanmış kassa mədaxil orderi blankları ciddi hesabat blankları üçün müəyyən edilmiş qaydada ləğv olunur. Kassa məxaric orderləri yazıldıqdan, rəhbər və baş mühasib tərəfindən imzalandıqdan sonra, xüsusi olaraq hazırlanmış kitabda baş mühasib və ya bu işlərin icrası həvalə edilmiş mühasib tərəfindən qeydiyyata alınır və icra üçün kassirə verilir.

Gün ərzində müvafiq qaydada istifadə edilmiş (rəsmiləşdirilmiş) kassa mədaxil və məxaric orderləri üzrə reyestr tərtib edilir və həmin reyestrlərin yekun məbləğləri kassa kitabına işlənir. Reyestrlərdə kassa mədaxil və məxaric orderlərinin nömrələri, tarixləri və məbləğləri yazılaraq gün ərzində mədaxil və məxaric əməliyyatları üzrə yekun məbləğləri göstərilir.

Kassir kassa mədaxil və məxaric orderlərini və ya onlara əlavə edilən sənədləri alan zaman aşağıdakıları yoxlamalıdır:

a) ödəniş sənədlərində rəhbərin, baş mühasibin və ya onların səlahiyyətli nümayəndələrinin imzalarının mövcudluğunu və özündə olan imza nümunəsi ilə uyğunluğunu;

b) ödəniş sənədlərinin düzgün tərtib edilməsini və yekun məbləğlərinin doğruluğunu;

c) sənədlərdə sadalanan əlavələrin mövcudluğunu.

Bu tələblərin hər hansı birinə riayət olunmadıqda, kassir həmin sənədləri icra etmədən mühasibatlığa qaytarır.

Mədaxil və məxaric orderləri ilə və ya onlara əlavə edilən sənədlərlə pul alındıqdan və ya verildikdən sonra bu sənədlər tarix (gün, ay, il) göstərilməklə dərhal kassir tərəfindən imzalanır, onlara əlavə edilən ödəniş sənədlərinə ştamp vurulur və ya tarix (gün, ay, il) göstərilməklə “Ödənilib” qeydi edilir.

Müəssisələrin kassirləri pul əskinazlarını və sikkələri ödəniş kimi qəbul edərkən Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının “Bank sistemində pulların ekspertizasının təhlili və aparılması qaydalırı”nı əldə rəhbər tutur.

21 aprel 2010-cu il tarixli İ-64 nömrəli Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin Əmri (Azərbaycan Respublikasının Normativ Aktlarının Bülleteni, 2010-cu il, № 3-4-5) ilə “Dövlət büdcəsindən maliyyələşən təşkilatlarda kassa əməliyyatlarının aparılması Qaydaları”nın 3.20-ci bəndində “Milli Bankının” sözləri “Mərkəzi Bankının” sözləri ilə əvəz edilmişdir.

1 … 2. 337 2. 338 2. 339 2. 340 2. 341 2. 342 2. 343 … 2. 382