Blog Full

2025-ci ildə Azərbaycanda dövlət büdcəsinin sərbəst qalıq vəsaitlərinin idarəedilməsindən daxilolmalar proqnozu əhəmiyyətli dərəcədə üstələyib.

Bu barədə Hesablama Palatasının “2025-ci il dövlət büdcəsinin icrası” haqqında qanun layihəsinə verdiyi Rəydə bildirilir.

Sənədə əsasən, hesabat ilində müstəqil kredit sərəncamçılarının vəsaitlərindən də istifadə edilməklə il ərzində vahid xəzinə hesabının qalıq vəsaitləri hərrac yolu ilə, 28, 30, 32 gün və 3 ay müddətində, illik 6,42-7,25%-lə kommersiya banklarında depozitə yerləşdirilib.

Təqdim edilmiş məlumatlara əsasən 2025-ci ilin yanvar-mart aylarında qalıq vəsaitlərin idarə olunması əsasən borc və yaxud ssuda mexanizmləri vasitəsilə həyata keçirilib, idarəetməyə yönəldilən vəsaitlərin həcmi qalıqla müqayisədə az olub.

Eyni zamanda, iyun, iyul və noyabr aylarında idarəetməyə yönəldilən vəsaitlərin məbləği faktiki sərbəst qalığı üstələib (müvafiq olaraq 1 milyard 196 milyon manat, 70,4 milyon manat və 14,9 milyon manat).

Dövlət büdcəsinin icrası barədə hesabatlara əsasən, noyabr ayının sonuna kommersiya banklarında yerləşdirilmiş depozitlərin məbləği 2 milyard 640 milyon manat təşkil edib, ilin sonunda isə sıfırlanıb.

Dövlət büdcəsinin icrası barədə hesabatlara əsasən, 2025-ci ildə sərbəst qalıq vəsaitlərinin idarəedilməsindən daxilolmalar proqnozdan (10 milyon manat) 13,6 dəfə, 2024-cü ilin müvafiq göstəricisindən (77,3 milyon manat) isə 1,8 dəfə çox olmaqla 136 milyon manat icra edilib ki, bunun da 14,6 milyon manatı əvvəlki ildə Dövlət Neft Fonduna idarəetməyə verilmiş vəsaitlər üzrə hesablanmış gəlirlərdən ibarətdir.

May ayından başlayaraq dekabr ayı istisna olmaqla, digər bütün aylarda Azərbaycan Mərkəzi Bankında cari hesabdakı manatla qalıq mənfi olub. Bu da sərbəst qalıq vəsaitləri ilə yanaşı, müstəqil kredit sərəncamçılarının vəsaitlərinin də kommersiya banklarında depozitə yerləşdirildiyini deməyə əsas verir. Hesabat ilinin ilk yarısında bu prosesin hüquqi tənzimləməsi mövcud olmasa da, “Büdcə sistemi haqqında” Qanuna 2025-ci il 14 iyul tarixli dəyişikliklərlə büdcə ili ərzində vahid xəzinə hesabının qalığının müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən idarə olunması və (və ya) idarəetməyə verilməsi barədə maddə əlavə edilib.

Mənbə: report.az

Müəssisə Neftçala rayonunda 2020-ci ildən balıqyetişdirmə fəaliyyəti ilə məşğuldur və yetişdirdiyi balıqları həm dondurulmuş şəkildə, həm də hisə verməklə satışını həyata keçirir. Vergi Məcəlləsinə balıqyetişdirmə ilə bağlı dəyişikliklər edilənədək qeyd olunan məhsulların satışı vergilərə cəlb olunurdu. 2026-cı ildən etibarən balıqçılıq fəaliyyətinin kənd təsərrüfatına bərabər tutulduğuna görə müəssisəyə qeyd olunan fəaliyyətlər üzrə vergi güzəştləri aid ediləcəkmi? 

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, 2026-cı ilin yanvarın 1-dən Vergi Məcəlləsində kənd təsərrüfatı sahəsinə verilən güzəştlərin balıqçılığa (balıq kürüsünün istehsalı istisna olmaqla) da şamil edilməsi ilə bağlı dəyişikliklər edilib. Belə ki, emal əməliyyatlarına məruz qalan balıq məhsulları istisna olmaqla, balıqyetişdirmə fəaliyyətini həyata keçirən şəxslər tərəfindən kəsilmə və dondurulma əməliyyatlarına məruz qalan balıq məhsulları bu Məcəllənin məqsədləri üçün kənd təsərrüfatı məhsullarına bərabər tutulur. Buna əsasən, balıqyetişdirmə fəaliyyətini həyata keçirən müəssisə tərəfindən digər emal əməliyyatları istisna olmaqla, yalnız kəsilmə və dondurulma əməliyyatlarına məruz qalan balıq məhsulları kənd təsərrüfatı məhsullarına bərabər tutulur və müəssisənin bu fəaliyyətinə Vergi Məcəlləsində kənd təsərrüfatı fəaliyyətinə aid vergi güzəştləri tətbiq edilir.

Müəssisə tərəfindən hisə verilməklə emal əməliyyatlarına məruz qalan balıq məhsulları kənd təsərrüfatı məhsullarına aid edilmir və bu məhsulların satışı Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən olunmuş ümumi qaydada vergilərə cəlb olunur.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 13.2.60-cı maddəsi.

Mənbə: vergiler.az

2026-cı il mayın 1-i vəziyyətinə ölkədə muzdla çalışan işçilərin sayı 1792,3 min nəfər olub, onlardan 862,8 min nəfəri dövlət sektorunda, 929,5 min nəfəri isə qeyri-dövlət sektorunda fəaliyyət göstərib.

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, muzdla çalışan işçilərin 18,6 faizi ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri, 18,1 faizi təhsil, 13,8 faizi sənaye, 8,7 faizi əhaliyə səhiyyə və sosial xidmətlərin göstərilməsi, 6,6 faizi tikinti, 6,1 faizi dövlət idarəetməsi və müdafiə; sosial təminat, 4,4 faizi nəqliyyat və anbar təsərrüfatı, 4 faizi peşə, elmi və texniki fəaliyyət, 2,4 faizi maliyyə və sığorta fəaliyyəti, 2,3 faizi kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq, 15 faizi isə iqtisadiyyatın digər sahələrində məşğul olublar.

2026-cı ilin yanvar-aprel aylarında ölkədə muzdla çalışan işçilərin orta aylıq nominal əməkhaqqı əvvəlki ilin müvafiq dövrünə nisbətən 6,5 faiz artaraq 1172,1 manat təşkil edib.

Mənbə: vergiler.az